Thế vận hội Mùa hè Paris 2024 (Olympic Games) đã khơi dậy cơn sốt thể thao vào mùa hè năm nay. Trên thực tế, ngoài Thế vận hội mùa hè, các vận động viên khuyết tật còn có các cuộc thi Olympic khác nhau như Thế vận hội dành cho người khuyết tật (Paralympic Games), Thế vận hội đặc biệt (Special Olympics) và Thế vận hội dành cho người khiếm thính (Deaflympics), ở những cuộc thi này thì khả năng thi đấu và ý chí của các cầu thủ cũng rất mạnh mẽ.
Cuộc thi cấp Olympic duy nhất mà Đài Loan đăng cai là Thế vận hội dành cho người khiếm thính (Deaflympics) được tổ chức tại Đài Bắc vào năm 2009. Năm tới (2025) là kỷ niệm 100 năm Deaflympics và sẽ được tổ chức tại Tokyo. Các vận động viên khiếm thính hàng đầu của Đài Loan cũng đang tích cực chuẩn bị cho cuộc thi này.
An Khánh Long, nhà vô địch 10 môn phối hợp nam đầu tiên của Đài Loan giành huy chương vàng tại Thế vận hội dành cho người khiếm thính, hiện là huấn luyện viên của đội tuyển quốc gia, anh không chỉ dạy các cầu thủ kỹ năng thi đấu thể thao mà còn truyền tải sức mạnh thầm lặng cho họ là không đặt ra giới hạn cho bản thân, cho phép xem các cầu thủ bình thường khác là đối thủ và cùng nhau thi đấu.
An Khánh Long đã đeo máy trợ thính và nhận lời phỏng vấn độc quyền với phóng viên của “Báo tuổi teen”. Anh cho biết niềm tin của anh vào việc đào tạo các vận động viên khiếm thính là vì anh hy vọng rằng “các em có thể tự lập và sẽ không bị loại trừ (khỏi thế giới)!”

Ảnh: Vương Uy Hán
Thành tích mười môn phối hợp có thể so sánh với “Người sắt châu Á” Dương Truyền Quảng
Ở tuổi 33, thời kỳ đỉnh cao của hầu hết các vận động viên chạy nước rút đã bắt đầu tuột dốc. Năm 2009, năm Thế vận hội dành cho người khiếm thính được tổ chức tại Đài Bắc, An Khánh Long ban đầu muốn giải nghệ sớm, nhưng với tư cách là vận động viên giành huy chương vàng Olympic đầu tiên của Đài Loan và gánh vác sứ mệnh chủ nhà, anh vẫn thi đấu với tư cách là cầu thủ lớn tuổi nhất giải đấu. Để “tiếp tục giữ huy chương vàng cho Đài Loan”, anh đã nghiến răng và chiến đấu hết mình, với những vết thương khắp người do tập luyện. Anh trở thành người mà giới truyền thông gọi là “Gấu sắt” - không chỉ ám chỉ vẻ ngoài “người đàn ông cơ bắp” mạnh mẽ như thép của anh mà anh còn không ngừng bứt phá giới hạn của chính mình với ý chí sắt đá để lật đổ những điều “không thể”.
Để tham gia mười môn phối hợp, vận động viên phải hoàn thành 10 nội dung thi đấu và điền kinh trong vòng 2 ngày. Đó là lần lượt kiểm tra tốc độ, sức mạnh và sức bùng nổ của người chơi và quan trọng hơn hết là liệu họ có thể chịu được gánh nặng khi tập luyện cường độ cao liên tục và thách thức giới hạn thể chất của cơ thể con người hay không.
Kết thúc nội dung 1.500 mét cuối cùng, An Khánh Long nằm trên mặt đất thở hổn hển. Anh phá kỷ lục trước đó và giành huy chương đồng với tổng số điểm là 6.106 điểm, vượt xa con số 5.407 điểm mà anh giành được huy chương vàng ở nội dung này vào năm 2001 tại Rome. Đồng thời, anh cũng đạt kỷ lục nhảy 4,55 mét tốt nhất ở nội dung nhảy sào và giành huy chương bạc.
Là người được yêu thích giành huy chương vàng năm đó, anh ấy đã rũ bỏ hào quang của mình với tư cách là một cầu thủ và cống hiến hết mình cho công việc huấn luyện. So với các nội dung chạy nước rút dùng tốc độ để giành chiến thắng, An Khánh Long, người có vẻ giỏi “kiên trì” hơn, đã làm huấn luyện viên 20 năm, truyền cảm hứng cho vô số học sinh theo đuổi “giấc mơ trở thành vận động viên giành huy chương vàng Olympic”.
Trong phòng tập ở tầng hầm của Trường Khải Thông Đài Bắc, trên tường có dán năm chữ lớn “無聲的力量” có nghĩa là “Sức mạnh thầm lặng”. Bên cạnh là những tấm áp phích quảng cáo của Thế vận hội dành cho người khiếm thính tổ chức tại Đài Bắc để lại.
An Khánh Long không chỉ dạy kỹ năng điền kinh cho các thanh thiếu niên khiếm thính từ 14 đến 18 tuổi mà còn hướng dẫn các em “dũng cảm” và “có khả năng hành động độc lập”, giống như một huấn luyện viên cuộc sống cho các em.
Bước đầu tiên để mở khoá trái tim của những đứa trẻ: học ngôn ngữ ký hiệu
“Người bình thường phải dạy một lần thì tôi phải dạy học trò của mình từ 3 đến 5 lần”. Đề cập về sự khác biệt, An Khánh Long chỉ ra rằng người khiếm thính cần nhiều thời gian để hiểu những lời hướng dẫn hơn người bình thường và thách thức lớn nhất trong việc huấn luyện cho các em đó chính là việc giao tiếp.
Khiếm thính có thể được chia thành yếu tố bẩm sinh hoặc vì một lý nào đó mắc phải. Một số người khiếm thính quen với việc thể hiện bản thân thông qua ngôn ngữ nói, trong khi những người khác sử dụng ngôn ngữ ký hiệu. An Khánh Long sinh ra không bị khiếm thính. Anh chỉ bị mất thính lực do sốt cao vào năm lớp 4 nên từ nhỏ anh đã không hiểu ngôn ngữ ký hiệu. “Đôi khi tôi không biết chúng (học sinh) đang suy nghĩ gì. Một số học sinh khiếm thính không có khả năng nghe bạn nói, các em chỉ có thể phát ra âm thanh và trí nhớ của các em cũng không tốt lắm”.
An Khánh Long đưa ra một ví dụ, như hướng dẫn một bạn cùng lớp chạy sáu vòng trên sân chơi rồi tập khởi động, sau đó thấy em ấy ngồi sang một bên nghỉ ngơi, hỏi xong mới biết. “Thì ra vừa rồi em ấy không hiểu, nhưng em ấy cũng sẽ không hỏi lại.”
Năm 2004, An Khánh Long đến Trường Khải Thông, Đài Bắc. Hầu hết các bạn cùng lớp đều sử dụng ngôn ngữ ký hiệu và chưa nói nhiều, thời gian mới bắt đầu học ngôn ngữ ký hiệu, anh ấy thường không hiểu và không đoán được người đối diện muốn diễn đạt điều gì.
Một điều khiến cho anh ấy ấn tượng sâu sắc đó là, một lần khi đang nói chuyện với ai đó ở trường, anh ấy cảm thấy rõ ràng rằng người kia “hy vọng tôi học thêm ngôn ngữ ký hiệu”. Để khiến đối phương cảm thấy được “tôn trọng”, An Khánh Long đã phải mất một thời gian dài học từng chữ một, từ “vui vẻ” và “cảm ơn” cho đến khả năng diễn đạt trôi chảy bằng ngôn ngữ ký hiệu và hiểu được người đối diện.
“Muốn nói lên điều gì đó thì có thể gầm! Chỉ khi đó sức mạnh mới xuất hiện!” Vì “năm giác quan” đã không còn thính giác nên An Khánh Long đã tăng cường sự tương tác giữa “thị giác” và “xúc giác”. Bây giờ anh ấy ra hiệu bằng ngôn ngữ ký hiệu với các bạn cùng lớp và đưa ra hướng dẫn tập luyện; anh ấy đích thân trình diễn cách ném bóng và điều chỉnh tư thế ném của các cầu thủ. Thật khó để tưởng tượng rằng “ngôn ngữ ký hiệu” không phải là “ngôn ngữ mẹ đẻ” của anh ấy. Bây giờ An Khánh Long tự tin nói với chúng tôi: “Ngôn ngữ ký hiệu là văn hóa của chúng tôi”. Anh ấy thường không đeo máy trợ thính và hòa đồng với các bạn cùng lớp bằng ngôn ngữ ký hiệu, không có bất kỳ rào cản nào giữa họ.
“Một số học sinh trong lớp từng hỏi tôi: “Thầy ơi, sao mọi người lại nhìn em vậy?” Tôi nói với các em rằng là: “Mọi người thấy em dùng ngôn ngữ ký hiệu vì họ nghĩ em đặc biệt! Và họ thấy em đẹp trai nên nhìn! Đừng sợ gì hết, không phải ai cũng giống nhau đâu.”
Khi An Khánh Long bằng tuổi những đứa trẻ này, cậu ấy rất hoạt bát và năng động. Tuy nhiên anh ấy lại tham gia đội điền kinh của trường lúc học ở trường trung học cơ sở. Anh ấy là người duy nhất trong đội bị khiếm thính, điều này khiến anh ấy khó hòa nhập với việc tập luyện và huấn luyện viên không thể giao tiếp với An Khánh Long. Suốt ba năm trung học cơ sở, anh cố gắng theo đuổi các bạn cùng lớp, dựa vào cảm xúc của bản thân để trải nghiệm và bắt chước, cuối cùng cũng có được cơ hội thi đấu nhưng cuối cùng lại không có được danh hiệu gì.
Ký ức tuổi thơ này đã giúp An Khánh Long cảm thông được nhu cầu “được hiểu” của các em trong lớp học hơn bất kỳ ai khác. Anh không chỉ là một “huyền thoại” chuyên nghiệp trong thể thao mà còn là người biết cổ vũ tinh thần và hỗ trợ các em nhỏ không ngừng nghỉ.
Một huấn luyện viên giỏi đã cho anh ấy sức mạnh và là tấm gương của anh ấy
Từ một cầu thủ trở thành huấn luyện viên, những ý tưởng và suy nghĩ của An Khánh Long bị ảnh hưởng khá nhiều theo cách của huấn luyện viên Vương Văn Tường, người có ảnh hưởng sâu sắc nhất đến anh và có mối quan hệ thân thiết như cha con.
“Trong những năm đầu, các huấn luyện viên nghiêm khắc hơn và ít để ý đến chấn thương của chúng tôi hơn”. Hồi đó, một huấn luyện viên phải chăm sóc gần 20 học viên một lúc. Huấn luyện viên thường xuyên bị quá tải, chứ chưa nói đến nhu cầu của vận động viên có được quan tâm hay không. An Khánh Long nhớ lại, nếu lúc đó bị thương ngoài ý muốn, anh sẽ phải nghiến răng chịu đựng, đến khi không chịu nổi, không còn sức lực nữa thì mới đến bệnh viện.
Sau đó, thông qua sự sắp xếp của một huấn luyện viên mà anh quen biết, An Khánh Long đã chuẩn bị cho Thế vận hội dành cho người khiếm thính tại Đài Bắc (2009) dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên trường trung học Đào Viên Vương Văn Tường. “An! Chúng ta hãy cùng nhau làm điều đó!” Vương Văn Tường đã mời An Khánh Long đến luyện tập với các vận động viên điền kinh khác. Tuy anh ấy là người khiếm thính duy nhất nhưng không khí tập luyện ở đây rất tốt. Vương Văn Tường cũng đặc biệt chú ý đến An Khánh Long và mong anh ấy “tập luyện trong sự vui vẻ”.
Huấn luyện viên Vương Văn Tường thường sẽ không nóng nảy. Ông ấy nói với tôi: “Được rồi! Nếu chân của em bị thương, em không cần phải tập nhảy cao, nếu không chân em sẽ cảm thấy khó chịu.”
An Khánh Long nhận xét rằng huấn luyện viên Vương Văn Tường là một huấn luyện viên làm cho các cầu thủ cảm thấy gần gũi và có thể nói chuyện với ông ấy. Đúng vậy, bản thân các cầu thủ cũng nên thể hiện những quan điểm và những ý kiến của bản thân và có sự tương tác huấn luyện viên để tạo nên sự gần gũi và thấu hiểu.
An Khánh Long, người thiếu các kỹ năng cơ bản trong những ngày đầu và gần như bắt đầu bằng cách quan sát và bắt chước, dưới sự hướng dẫn của huấn luyện viên Vương Văn Tường, anh ấy đã từng bước luyện tập môn nhảy sào, bộ môn mà anh ấy cảm thấy kém giỏi nhất của mình, từng bước từng bước một. Kết quả là tại Thế vận hội dành cho người khiếm thính tại Đài Bắc 2009, An Khánh Long không chỉ giành được huy chương ở nội dung mười môn phối hợp mà còn giành được huy chương bạc ở nội dung nhảy sào trên 4,55 mét. Thầy và trò ôm nhau thật chặt và khóc vì sung sướng.
Giờ đây, An Khánh Long cũng hy vọng rằng mình có thể giống như huấn luyện viên Vương Văn Tường, người đã dẫn dắt anh vượt qua giới hạn và trở thành chỗ dựa cho thế hệ trẻ.
Mỗi khi có trận đấu, anh hẹn trước với các học trò ở cổng trường và cùng nhau bắt xe buýt đến sân vận động sau trận đấu, anh cũng sẽ cho các học trò cùng ở lại chung và cùng nhau dọn dẹp, ăn cơm hộp và trò chuyện. Anh thường kêu gọi các học sinh cuối cấp sắp tốt nghiệp “về nhà cha mẹ”. Ngoài việc trao đổi kinh nghiệm tập luyện, anh còn xây dựng sự gắn kết giữa các em và đội điền kinh. Các học sinh đánh giá huấn luyện viên An là người hài hước, dễ gần, còn những học sinh khác lại đánh giá anh là người quan tâm, chăm sóc các cầu thủ. Trương Chấn Vũ, thư ký Hiệp hội thể thao khiếm thính Đài Loan, cho biết: “Thầy ấy không chỉ là huấn luyện viên mà thường xuyên, tôi cảm thấy thầy ấy giống như một người cha”.
Đứng cùng sân đấu với “người bình thường” và nỗ lực “cạnh tranh công bằng” cho chính mình
Thời gian thi đấu, An Khánh Long thường xuyên cầm máy ảnh và chụp ảnh các cầu thủ như một “người cha”. Việc này không chỉ để ghi lại các chuyển động của học sinh mà quan trọng hơn là để điều chỉnh “tư thế”, một việc rất quan trọng trong các cuộc thi điền kinh. Cho dù đó là “bài tập bước đều” mà các vận động viên điền kinh phải học để khởi động hay “cách tiếp đất bằng chân trước” khi chạy, tất cả đều liên quan đến tư thế và công suất phát ra của vận động viên, đó là chìa khóa lớn nhất ảnh hưởng đến tốc độ chạy.
“Khi ném lao, điều quan trọng đối với tôi không phải là nó ném được bao xa mà là tư thế đúng và động tác đúng so với hiệu suất.” An Khánh Long chú ý nhiều hơn đến các khái niệm cơ bản của học sinh về kỹ thuật điền kinh cũng như sự phát triển các tư thế đúng. Đây cũng là lý do anh dành nhiều thời gian nhất để luyện tập và xây dựng một nền móng vững chắc với huấn luyện viên Vương Văn Tường khi anh còn là vận động viên, và sau đó thành tích của anh đã có những bước đột phá lớn.
Trên bức tường của phòng tập ở tầng hầm của trường Khải Thông, Đài Bắc, ngoài tấm áp phích về việc An Khánh Long tham gia Thế vận hội Đài Bắc, còn có một danh sách vinh danh lớn của các tiền bối trước đây đã tham gia các cuộc thi quan trọng trong và ngoài nước. Vào tháng 1 năm nay (2024), đưa các học trò của mình ra nước ngoài đến Sao Paulo, Brazil để tranh tài trong “Thế vận hội thính giác phiên bản dành cho thanh niên” và Đại hội thể thao trẻ thế giới dành cho người khiếm thính lần thứ nhất. Nhiều vận động viên lần đầu tiên tham gia các cuộc thi quốc tế và có thành tích cá nhân tốt nhất, An Khánh Long cũng dự định đăng tải bản ghi này.
“Trước đây tôi không làm điều đó (đăng điểm), nhưng họ không tin “tôi đã giành được huy chương vàng Olympic năm 2001”, An Khánh Long nói đùa.
Nhiều học sinh thuộc đội điền kinh của Trường Khải Thông, Đài Bắc nhắm đến An Khánh Long. Nhưng ngoài việc tích lũy kinh nghiệm thi đấu và nâng cao kỹ năng, An Khánh Long còn hy vọng trẻ em có thể rèn luyện “sức mạnh tinh thần” trên sân chơi và trau dồi tính tự lập của các em. Vì vậy, các học sinh trong đội An Khánh Long không chỉ được so sánh với những học sinh khiếm thính khác mà còn được so sánh với những học sinh có khả năng nghe bình thường. Trước đây, họ đã từng tham dự Đại hội Thể thao Trường Trung học Thành phố Đài Bắc, Cúp Thanh niên và Cúp Trung Chính.
rước khi Đại hội thể thao thành phố Đài Bắc khai mạc vào tháng 2 năm nay, học sinh Trường Khải Thông, Đài Bắc có vẻ im hơi lặng tiếng hơn so với các thí sinh đến từ các trường khác.
Trần Vĩ Khải, một thành viên của đội điền kinh, đang sử dụng thuốc xịt đau nhức cơ và cầm một túi nước đá để bình tĩnh lại. “Ngoài việc hồi hộp, tôi còn lo lắng vì có nhiều người bình thường khác và tôi là một người khiếm thính”. Đồng đội Lương Hựu Kỳ, người có thể diễn đạt bằng miệng, đã giúp chúng tôi dịch giọng của Trần Vĩ Khải.
Ở cuộc thi này, bài kiểm tra mà huấn luyện viên An Khánh Long đưa ra cho các em là “chủ động trong vấn đề giao tiếp”. Vì các cuộc thi dành cho người có khả năng nghe bình thường thông thường sẽ không có bối cảnh giống như các cuộc thi dành riêng cho người khiếm thính, như “hệ thống hỗ trợ thị giác” giống cuộc thi dành cho người khiếm thính nên đó là sử dụng đèn để giúp các vận động viên xác định thời gian xuất phát, An Khánh Long khuyến khích các em trao đổi với trọng tài về thời gian, địa điểm vẫy cờ trước khi xuất phát, nhằm tạo cơ hội thi đấu “công bằng” cho mình. Bởi nếu vẫy cờ muộn hơn thời điểm súng bắn sẽ ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả của trò chơi.
“Trước đây, có một cầu thủ đứng ngây người khi các cầu thủ khác bắt đầu khởi động. Tôi nhìn thấy anh ấy trên khán đài và trở nên lo lắng. Khi em ấy lo lắng, tôi ở đó để tạo cho em ấy có cảm giác an toàn.
Nhưng bây giờ các em sẽ tự nói với các trọng tài rằng các em cần luyện tập nhiều hơn để làm quen với việc vẫy cờ, các em đều đã trưởng thành rồi”.
Khi đến giờ thi đấu, An Khánh Long sẽ không đi cùng các bạn cùng lớp để đăng ký mà sẽ di chuyển lên khán đài. Sau khi trận đấu được kết thúc thành công các em sẽ ra ký hiệu vòng tròn cho An Khánh Long, lúc đó anh cảm thấy mình được truyền cảm hứng khi nhìn các học sinh đã trưởng thành và độc lập hơn.
Kỳ thi Olympic dành cho người khiếm thính tiếp theo sẽ được tổ chức tại Tokyo vào năm sau. An Khánh Long cho biết, thông thường các bạn phải vào đại học mới có cơ hội thách đấu tại hội trường kỳ thi Olympic này, nhưng nếu bạn có năng lực vượt trội, may mắn thì bạn sẽ có cơ hội được tham gia thi đấu vào năm cuối cấp trung học. Các em của đội điền kinh đã thi đấu tại Đại hội Thể thao Trẻ Khiếm Thính Thế giới lần thứ nhất vào tháng 1 năm nay, sau khi thông qua lựa chọn, các em đã đại diện cho Đài Loan tham gia Giải vô địch điền kinh trẻ khiếm thính Thế giới do Đài Bắc tổ chức vào tháng 7. Đây là cuộc thi cấp độ quốc tế đầu tiên chỉ đứng sau Thế vận hội Olympic dành cho người khiếm thính.
Là tuyển thủ hơn 10 năm và có hơn 20 năm kinh nghiệm huấn luyện, những người biết An Khánh Long thường nói với anh rằng “Vất vả nhiều rồi”, nhưng An Khánh Long luôn đáp lại “Không vất vả”. Anh ấy luôn giữ thái độ khiêm tốn và không quen nói về cảm xúc của mình. An Khánh Long nói đùa với chúng tôi: “Một số cầu thủ cũng muốn trở thành huấn luyện viên nên đã đến gặp tôi để xin lời khuyên. Tôi đã nói với anh ấy rằng chỉ cần làm cầu thủ là được”. Tuy nhiên, anh ấy đã khẳng định chắc chắn ở giây tiếp theo: “Trong 20 năm tới, tôi sẽ tiếp tục giảng dạy. Nếu các cầu thủ có động lực và có mục tiêu, chúng tôi sẽ cùng nhau làm việc đó. Đây là công việc của tôi và phương pháp giảng dạy của tôi vẫn vậy không có gì thay đổi, tôi cần phải giúp các em.”
Hoàng Nhân





Rti Radio Taiwan International
Rti Radio Taiwan International 
