Rti Radio Taiwan International 
Rti Radio Taiwan International 
Ngày 24 tháng 1 năm 2024, đứng giữa rạp chiếu phim Ambassador của thành phố Đài Bắc, nhà sản xuất Diệp Giai Long nhìn dòng chữ “Chư Cát Tứ Lang” xuất hiện trên màn hình lớn của rạp mà nước mắt rơm rớm. Buổi công chiếu đầu tiên của bộ phim dài 1 tiếng 28 phút kết thúc với dòng chữ “Kính tặng bố và mẹ của tôi” hiện trên màn hình, và sau đó là danh sách dài những người tham gia đóng góp cho bộ phim, có những người nổi tiếng trong lĩnh vực điện ảnh, cũng có những khán giả bình thường đã quyên góp kinh phí cho bộ phim. Hơn một nghìn cái tên hiện lên trên màn hình, cũng là những tia hy vọng đã làm lên bộ phim này, nghĩ tới đây, nước mắt lại trào xuống trên gương mặt của ông. Trong suốt quãng thời gian sản xuất bộ phim này, ông lúc nào cũng vậy, mắt rớm lệ, cố gắng kìm nén lại, ngẩng đầu rồi lại mỉm cười.
Ông là con trưởng của họa sĩ Diệp Hồng Giáp - tác giả của bộ truyện tranh “Chư Cát Tứ Lang”.
“10 năm cuối đời của bố tôi rất cô đơn, điều duy nhất luôn bên cạnh ông là bài hát “Tuổi thơ - 童年”
“Chư Cát Tứ Lang” là ký ức tuổi thơ của những người sinh vào những năm Quốc dân bốn mươi mấy (1951-1960), tiếc thay, sau những năm 1960, 1970, môi trường chính trị thiết quân luật và chế độ kiểm duyệt ở Đài Loan đã hạn chế việc xuất bản truyện tranh, khiến họa sĩ Diệp Hồng Giáp và những họa sĩ truyện tranh nổi tiếng cùng thời với ông bị đưa vào quên lãng, chỉ còn lại lời bài hát “Tuổi thơ - 童年” của ca sĩ, nhạc sĩ, nhà soạn nhạc phim kiêm nhà sản xuất thu âm La Đại Hữu vẫn được lưu giữ trong ký ức mỗi người.
Cả quãng thời gian dài sau khi họa sĩ Diệp Hồng Giáp từ trần, trong gia đình không còn ai nhắc tới “Chư Cát Tứ Lang” nữa, khi đó, Diệp Giai Long người con trai trưởng vẫn còn đang đi học ở Mỹ, chưa bao giờ nhắc tới việc mình là con trai của Diệp Hồng Giáp. Có thể nói, đây là điều áy náy nhất với một người con nhìn người bố cô đơn của mình mà không thể giúp đỡ được gì.
Năm 2017, đoàn kịch Cối xay gió bằng giấy đã cải biên bộ truyện “Chư Cát Tứ Lang” thành vở kịch nói, ngồi dưới hàng ghế khán giả, Diệp Giai Long phát hiện, tuy đã 61 năm trôi qua, nhưng “Chư Cát Tứ Lang” vẫn khiến lũ trẻ mắt sáng như sao. Cuối cùng thì ông cũng dám đối mặt với nỗi buồn trong lòng, bắt đầu khởi động dự án chuyển thể “Chư Cát Tứ Lang” thành phim hoạt hình 3D, và tất cả những thế hệ khán giả yêu mến bộ truyện này đều trở thành những thiên sứ trợ giúp cho sự ra đời của bộ phim, để tới năm 2022, bộ phim hoạt hình 3D, một sự kết hợp giữa công nghệ làm phim hoạt hình, kịch nói và truyện tranh đã ra đời với cái tên “Chư Cát Tứ Lang - anh hùng của những anh hùng”.
Không chỉ có thế, sau khi bộ phim hoạt hình này được công chiếu, nhà sản xuất Diệp Giai Long cũng ký vào đơn quyên góp di sản văn hóa với Bộ Văn hóa, dự định quyên tặng toàn bộ bản thảo gốc và những gì có liên quan tới bộ truyện tranh của bố mình cho bảo tàng Truyện tranh Quốc gia. Ông không những hy vọng Chư Cát Tứ Lang trở thành người anh hùng trong mắt trẻ em Đài Loan một lần nữa, mà còn mong muốn góp một phần công sức đối với ngành sản xuất phim hoạt hình của Đài Loan.
Năm 1966: sau khi bị kiểm duyệt, bộ truyện tranh “Chư Cát Tứ Lang” bị đóng dấu yêu ma quỷ quái
Trước khi bộ phim hoạt hình được công chiếu, trong suốt 30 năm ròng, người nhà họ Diệp không một ai nhắc tới “Chư Cát Tứ Lang”. Không phải không muốn nhắc, mà có thể nói là không dám nhắc, cũng không nỡ nhắc đến, nhà sản xuất Diệp Giai Long nói: “Đối với gia đình tôi, “Chư Cát Tứ Lang” vô cùng quan trọng, nhưng cũng mang đến nhiều đau thương”.
Vào năm 1966, sau khi “Quy định kiểm duyệt truyện tranh” được công bố, cấm phát hành những loại truyện về yêu ma quỷ quái, truyện tranh Đài Loan bước vào thời kỳ đen tối của mình. Nhân vật chính trong các bộ truyện tranh không được phép che mặt, không được phép có quái vật, đến bảo vật cũng bị cấm xuất hiện. Các họa sĩ truyện tranh bị trói chân trói tay, không còn được tự do vẽ tranh như trước nữa. Bởi thế mà bộ truyện “Chư Cát Tứ Lang” đang được đăng dài kỳ trên “Tạp chí truyện tranh”, tất cả 8 bộ truyện trong loạt truyện này đều bị cấm phát hành, phải tiêu hủy, trên thị trường chỉ còn sót lại vài tập riêng lẻ, khó mà tìm được trọn bộ.
Thế nào là “Quy định kiểm duyệt truyện tranh”? Tại sao “Chư Cát Tứ Lang” lại bị cấm?
Diệp Hồng Giáp là họa sĩ truyện tranh vô cùng nổi tiếng trong thời kỳ đầu tại Đài Loan. Năm 1956, ông đã tạo ra nhân vật Chư Cát Tứ Lang - một cậu bé với hai búi tóc trên đầu. Từ đó, Chư Cát Tứ Lang trở thành cậu bé võ hiệp nổi tiếng khắp hang cùng ngõ hẻm, và đây cũng là bộ truyện tranh về đề tài người hùng đầu tiên của Đài Loan. Từ năm 1958 tới năm 1970, Chư Cát Tứ Lang đã đánh bại băng đảng Ma quái, băng nhóm Rắn đen, băng đảng Mặt nạ (là tên các bộ truyện trong loạt truyện tranh này - người dịch), trở thành người hùng đứng đầu trong tâm trí của trẻ em thời đó. Nhưng sau khi “Quy định kiểm duyệt truyện tranh” được công bố năm 1966, cấm các bộ truyện tranh viết về “yêu ma quỷ quái”, mặc cho tác giả Diệp Hồng Giáp nỗ lực hết sức để cứu vãn trong mấy năm liền, nhưng cuối cùng thì bộ truyện tranh “Chư Cát Tứ Lang” vẫn phải dừng lại vì lệnh cấm.
Năm 2022, “Chư Cát Tứ Lang” cuối cùng cũng đã hồi sinh, từ bộ truyện tranh 2D chuyển mình thành phim hoạt hình 3D với cái tên “Chư Cát Tứ Lang - anh hùng của những anh hùng”, ứng dụng công nghệ hoạt hình nhận biết các chuyển động. Bộ phim kể về việc công chúa nước Quế bị băng đảng Ma quái bắt đeo mặt nạ sắt, uy hiếp Quốc Vương phải giao nộp kiếm Phượng thì mới đưa chìa khóa mở mặt nạ cho công chúa. Chư Cát Tứ Lang được vua phó thác, đột nhập vào hang ổ của bọn ma quái, trong quá trình chính nghĩa chiến đấu với gian tà, Tứ Lang bị bao vây tứ bề, nhưng trong nghịch cảnh này vẫn anh dũng chiến đấu để gìn giữ bảo kiếm không bị băng đảng Ma quái cướp mất.
Hồi ức của thế hệ sinh vào những năm Dân quốc thứ năm mấy, sáu mấy (1961-1980) về “Chư Cát Tứ Lang”, chỉ còn lại câu hát trong bài hát tên “Tuổi thơ - 童年” của ca sĩ La Đại Hữu:
“Chư Cát Tứ Lang và băng đảng Ma quái, cuối cùng thì ai sẽ có được thanh bảo kiếm?”
Nhà sản xuất Diệp Giai Long vẫn nhớ rõ, khi đó, mình đang học tiến sĩ ở Mỹ, nhận được cuộc điện thoại vô cùng phấn khích từ bố mình, “Con có biết ca sĩ La Đại Hữu không? Cậu ấy viết một bài hát có nhắc đến Chư Cát Tứ Lang và băng đảng Ma quái đấy.” Lúc đó cước phí gọi quốc tế vô cùng đắt đỏ, 10 phút điện thoại không biết lấy mấy bao nhiêu tiền của bố. Những kí ức cũ như những lưỡi dao sáng loáng khiến Diệp Giai Long không khỏi nghẹn ngào, “10 năm cuối đời của bố tôi khổ lắm, vì ông ấy không có đất dụng võ. Dù là ai đi chăng nữa, không có đất dụng võ, không có độc giả, không có bạn bè đều rất cô đơn, đặc biệt là những nghệ sĩ…”
Trong sự giằng co giữa việc sáng tác và kiểm duyệt, bóng hình người bố trong tâm trí của Diệp Giai Long luôn cô đơn lẻ bóng. Ông thường nghĩ, mong bố mình từ bỏ nhưng bố vẫn luôn kiên quyết với quyết định của mình.
Động lực lớn nhất để bố có thể sáng tác chính là mẹ. Diệp Giai Long nhớ lại, từ nhỏ tới lớn, mẹ không chỉ chăm lo cho cả gia đình mà còn cho cả đồ đệ của bố nữa, “Thời kỳ hoàng kim nhất, có 12 đồ đệ của bố sống ở nhà tôi, cả gia đình tổng 18 người cùng ở với nhau. Mỗi này mẹ phải phụ trách cơm ăn nước uống cho 18 con người nhưng không bao giờ kêu khổ lấy một tiếng.” Đến ngày lễ ngày tết còn phải tổ chức cho nhân viên đi du lịch, cậu bé Diệp Giai Long ngày ấy còn nhớ rõ, 18 người cùng đi ô tô đi chơi. Rồi tới khi đồ đệ của bố có thể đứng ra tự đảm đương một mình thì bố còn tặng mỗi người một bộ vest, và một phong bao với hàm ý như là quà tặng cho lễ trưởng thành.
Diệp Giai Long nói, những năm cuối đời, mẹ tôi mắc bệnh suy giảm trí nhớ, đến con trai mình cũng không nhớ được nhưng lại vẫn nhớ Chư Cát Tứ Lang. “Tôi hỏi mẹ, mình là ai, mẹ trả lời không biết. Nhưng khi tôi đưa “Chư Cát Tứ Lang” cho mẹ xem, thì mẹ bảo “là Tứ Lang đấy”.
Năm 2017: đoàn kịch Cối xay gió bằng giấy đã chuyển “Chư Cát Tứ Lang” thành vở kịch nói
Khi sức khỏe người mẹ già yếu của Diệp Giai Long bắt đầu suy nhược, “có một hôm, mẹ bảo tôi “Cái này sau này phải giao cho con thôi”, tôi nhìn xuống, hóa ra mẹ đưa “Chư Cát Tứ Lang”cho tôi ”.
Năm 2017, đoàn kịch Cối xay gió bằng giấy tìm tới Diệp Giai Long, cải biên bộ truyện “Chư Cát Tứ Lang” thành vở kịch nói. Chỉ vẹn vẹn một năm rưỡi mà có hơn 40.000 lượt người xem. Nhìn nụ cười trên mặt lũ trẻ, nghe tiếng cười của chúng, Diệp Giai Long chứng kiến những tiếng cười rộn ràng của tụi nhỏ khắp khán phòng đều là vì “Chư Cát Tứ Lang”.
“Lúc đó tôi đã 50 tuổi rồi, đã bước qua ngưỡng cửa của cuộc đời. Quay đầu nhìn lại, tuy cuộc sống của bản thân không tồi, nhưng chẳng giúp ích được cho bố mình là bao, cũng chẳng giúp được gì cho “Chư Cát Tứ Lang”. Tôi già rồi, nhưng Chư Cát Tứ Lang vẫn trẻ trung, vẫn y như vậy, vẫn rất dũng cảm …” Diệp Giai Long nói không thành câu.
Cuối cùng, nhà sản xuất Diệp Giai Long quyết định, sẽ phải tìm lại cho bằng được những mảnh vỡ vương vãi khắp thế gian của “Chư Cát Tứ Lang”. Để có thể phục dựng một “Chư Cát Tứ Lang” hoàn chỉnh, Diệp Giai Long đã đến thăm từng nhà sưu tầm trong nước, đồng thời tách cũng như scan phần truyện đăng trên những cuốn “Tạp chí truyện tranh” “còn sót lại”, tìm lại được gần như 99% phần truyện được đăng báo.
Đây là di nguyện của họa sĩ Diệp Hồng Giáp, và cũng là hành trình tìm về nguồn cội của Diệp Giai Long. Trong quá trình đến thăm các nhà sưu tầm, kí ức tuổi thơ ùa về trước mắt ông, “được nghe nhiều bậc cha, chú chia sẻ lại những câu chuyện xưa, những gì mà tôi đã nói với bố mà các bậc tiền bối nghe được khi đến gặp bố lúc tôi chỉ là một cậu bé”. Đêm đêm, Diệp Giai Long ngồi trước máy tính, dùng phần mềm đồ họa, từng nét, từng nét một, phục dựng lại bản thảo gốc của bố, rồi căn cứ theo hình thức phát hành từng tập riêng lẻ ngày xưa để cho ra 100 tập truyện hoàn chỉnh.
Bộ truyện tranh 2D hồi sinh cùng lúc với việc triển khai phim hoạt hình 3D. Tuy vậy, chỉ riêng phong cách mỹ thuật cho các nhân vật trong phim hoạt hình thôi cũng phải mất một năm mới quyết định xong. Động tác cơ thể của các nhân vật hoạt hình được dùng công nghệ nhận biết cử động, mời 12 diễn viên kịch đến diễn trực tiếp ở trường quay, rồi thông qua chip cảm ứng gắn trên người ghi lại một cách chính xác những cử động để đưa vào máy tính, từ đó tạo ra cảnh võ thuật trong trận chiến giữa Chư Cát Tứ Lang và băng đảng Ma quái. Phải mất đến 5 năm để sản xuất được bộ phim hoạt hình này, chuyển thể truyện tranh thành phim hoạt hình 3D “Chư Cát Tứ Lang - anh hùng của những anh hùng”.
Năm 2022: phim hoạt hình 3D công chiếu, thành quả từ công sức của một người cho tới sự nỗ lực của 1000 người
Năm 2022, bộ phim hoạt hình “Chư Cát Tứ Lang - anh hùng của những anh hùng” được công chiếu, thành công chiếm lĩnh các suất chiếu dịp Tết, khiến Chư Cát Tứ Lang một lần nữa lại trở thành người hùng trong mắt trẻ em.
Lúc đầu, Diệp Giai Long chỉ có một mình, tới năm 2019, khi ông khởi động kế hoạch quyên góp tiền, từ những người bạn mẫu giáo, tiểu học của ông cho tới Chủ tịch HĐQT Trung tâm Văn hóa nghe nhìn và phim truyện quốc gia Lam Tổ Úy, đạo diễn Ngô Niệm Chân, biên kịch Lâm Vu Tuấn, đạo diễn hoạt hình Lưu Dục Thụ rồi lan rộng tới cả những người chưa gặp một lần, cuối cùng nhận được 1062 khoản quyên góp, giúp cho “liên minh anh hùng” giống như hòn tuyết lăn, càng lăn càng lớn.
Diệp Giai Long đặt tên bộ phim là “Anh hùng của những anh hùng” với hàm ý, “bộ phim là thành quả sự hợp tác giữa đội ngũ sản xuất, cũng giống như việc hợp tác chống lại băng đảng Ma quái vậy, nếu chỉ có một mình Chư Cát Tứ Lang thì khó có thể hoàn thành được, mà bắt buộc phải có những người bạn tốt của cậu cùng kề vai sát cánh. Và đây cũng là tinh thần mà bố tôi muốn truyền đạt tới mọi người”.
Không chỉ dựa vào sức mạnh của công nghệ để có thể hồi sinh tác phẩm của bố mình, nhà sản xuất Diệp Giai Long còn cho bố mình xuất hiện trong “Chư Cát Tứ Lang - anh hùng của những anh hùng”, nói câu thoại “tôi chỉ là họa sĩ vẽ truyện tranh” như để lấy lại công bằng cho những người họa sĩ không đủ sức đương đầu với sự thay đổi thời thế hồi đó, và cũng để cổ vũ những họa sĩ đang dấn bước trên con đường sáng tác hiện nay.
Đây là một bất ngờ nho nhỏ trong bộ phim. Câu thoại nghe có vẻ gượng gạo đó được chính Diệp Giai Long thể hiện, khiến cho nhà sản xuất tuy đã kinh qua đủ phong ba bão táp nhưng vẫn không khỏi lo lắng, mất 5 tiếng đồng hồ mới thu âm xong. Và cũng chính ông, người con trai đã giúp tác phẩm truyện tranh của người bố luôn nói “mình chỉ là người vẽ truyện tranh” - Diệp Hồng Giáp có được một sinh mệnh mới, kết nối những độc giả hâm mộ “Chư Cát Tứ Lang” với nhau, kết nối đội ngũ sản xuất phim với nhau, và đồng thời mang lại những khán giả mới cho bộ truyện.
Lúc nhỏ, bố thường đưa Diệp Giai Long đi xem những bộ phim như “Lửa cháy chùa Hồng Liên”, “Godzilla” bản đen trắng …, rồi hỏi ông, “Long ơi, con thấy bộ phim mình vừa xem hay ở chỗ nào?” Đấy là nguồn dinh dưỡng để bố vẽ truyện tranh, và cũng là những phút giây ít ỏi mà hai bố con được ở riêng cùng nhau.
Diệp Giai Long nói, cả gia đình ông đều biết vẽ tranh. Có khoảng thời gian, ông rất muốn vẽ tranh nhưng lại bị bố ngăn cản, “con đường này vất vả quá”. Sau này, Diệp Giai Long đến Mỹ du học, tốt nghiệp tiến sĩ, trở thành kĩ sư trong ngành công nghệ thông tin của Mỹ, mở công ty đầu tư khởi nghiệp. Những tưởng con đường mình đã chọn ngày càng xa con đường mà bố đi, xa những gì mà mình mong muốn khi còn nhỏ, nhưng không ngờ số mệnh an bài, cuối cùng thì mọi thứ vẫn trở về bên nhau. Nhắc tới bố mình, nhà sản xuất Diệp Giai Long không khỏi nghẹn ngào, ông nói rằng mình hay mơ thấy bố:
“Bố vẫn đang vẽ tranh, ngẩng đầu lên nhìn tôi, trông ông giống như hồi 40 tuổi, còn trẻ hơn cả tôi bây giờ nữa.”
Rốt cuộc thì Chư Cát Tứ Lang là tham khảo hình ảnh của ai? Diệp Giai Long cười lớn, “Bố từng nói với tôi, ông soi gương mà vẽ ra đấy.” Hóa ra, Chư Cát Tứ Lang chính là hình tự họa của họa sĩ truyện tranh.
Thu Hà
