Đài Loan và Đông Nam Á rất gần nhau về địa lý, có lịch sử giao lưu khá lâu đời, ảnh hưởng lẫn nhau một cách tự nhiên về văn học và văn hóa, từ hôm nay Bảo tàng văn học Đài Loan bắt đầu diễn ra “Triển lãm văn học Đài Loan và Đông Nam Á”, từ góc nhìn văn học quan sát đặc điểm phát triển văn học Hoa ngữ của các nước Đông Nam Á và mối liên quan với Đài Loan, cũng như nhiều diện mạo đa dạng mà di dân mới, lao động người Đông Nam Á đem đến cho văn học Đài Loan, là cơ hội hiếm có để làm quen với văn học Hoa ngữ của các nước Đông Nam Á.
Triển lãm văn học Đài Loan và Đông Nam Á gồm 3 phương diện chủ yếu, phương diện thứ nhất “Di cư và giao lưu” tìm cách thông qua bối cảnh lịch sử và chiến tranh, để tái hiện những tác phẩm văn học hay mà những người Đài Loan thời trước buộc phải di cư tới Đông Nam Á và những sinh viên người Singapore, Malaysia lưu lại, ví dụ như tác giả Trần Thiên Vũ năm 1942 tới Đông Nam Á theo diện lính tự nguyện Đài Loan, sau chiến tranh đã viết lại thời gian đã trải qua đó thành thơ và tiểu thuyết, mô tả tâm trạng phức tạp của những người Đài Loan đi làm lính cho quân Nhật, giọng văn mang đậm chất đặc trưng của rừng rậm Đông Nam Á; còn tác giả Bách Dương thì sáng tác cuốn tiểu thuyết có tên “Dị vực” nói về chủ đề quân nhân Trung Hoa Dân Quốc bị bỏ rơi tại Thái Lan và Miến Điện; hay tuyển tập “Những năm tháng tại Đài Loan của chúng tôi” thì tập hợp những bài viết của rất nhiều du học sinh Malaysia theo học tại Đài Loan, kể câu chuyện của những du học sinh Malaysia tại Đài Loan trong nửa thế kỷ nay.
Phương diện thứ hai “Văn học Hoa ngữ tại Đông Nam Á” thì thu thập những cuốn tạp chí như cuốn “Chao Foon” ra đời vào năm 1955, cho đến nay vẫn là cuốn tạp chí có sức ảnh hưởng nhất trong văn đàn Malaysia; và các tạp chí như “Văn đàn Hoa ngữ Philippines” chứng kiến sự tương tác mật thiết của văn đàn Philippines với Đài Loan, “ Tuyển tập thơ thế kỷ Qian Dao”; ngoài ra có một số tác phẩm của các tác giả sử dụng Hoa ngữ của Thái Lan, Việt Nam và Brunei có liên quan tới Đài Loan; còn một số khác thì viết về cuộc sống tại địa phương, mô tả diện mạo phát triển khác nhau của văn học Hoa ngữ khu vực Đông Nam Á.
Phương diện thứ 3 với chủ đề “Thời tiếp diễn di chuyển lãnh thổ” thì đặt tiêu điểm vào di dân mới và lao động nước ngoài tại Đài Loan, thông qua các tác phẩm được viết bằng tiếng mẹ đẻ của các nước Đông Nam Á rồi dịch sang tiếng Trung, viết về những cảnh ngộ và câu chuyện hoặc nỗi nhớ quê hương của họ, cũng giúp làm mở mang nội hàm cho văn học Đài Loan. Trợ lý nghiên cứu của Bảo tàng văn học Đài Loan Giản Hoằng Nghị nói: “Những người Đông Nam Á mới gia nhập vào xã hội Đài Loan này, có thể họ đến đây định cư, hoặc có thể chỉ là đến Đài Loan làm việc, họ gặp những cảnh ngộ khác nhau, nhưng đều là văn học, mặc dù văn học đó chưa hẳn rất đẹp, rất hay, rất xuất sắc, nhưng đó là những cảm nhận hoặc cuộc sống đơn sơ mộc mạc nhất, đây là một mảng rất quan trọng trong quá trình phát triển văn học của Đài Loan cho tới nay, là tượng trưng cho sự phát triển mở rộng ra bên ngoài của văn học Đài Loan”.
Hải Ly