Ngày 26/12, ngoại trưởng Đài Loan Lý Đại Duy cho biết, có 2 nguyên nhân chủ yếu gây nên sự cắt đứt quan hệ ngoại giữa Đài Loan và nước Cộng hòa Dân chủ São Tomé và Príncipe: Thứ nhất, Đài Loan không thể viện trợ toàn bộ số tiền mà São Tomé và Príncipe đề ra. Thứ 2, thế lực kinh tế và tài chính của Trung Quốc tại châu phi rất mạnh, São Tomé và Príncipe không cưỡng lại được sự cám dỗ. Lý Đại Duy cho hay, lần này, São Tomé và Príncipe cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan, tuy không có lập tức thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung quốc, nhưng trong bản tuyên bố, São Tomé và Príncipe chủ động nhắc đến “nguyên tắc một nước Trung Quốc”, có thể dự đoán được hai bên sẽ có cơ hội thiết lập quan hệ ngoại giao, các nước có mối quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan dĩ nhiên là rất quan ngai đến sự tương tác trong tương lai của São Tomé và Príncipe với Trung Quốc, bộ ngoại giao sẽ chú ý chặt chẽ và nghiên cứu, phân tích, theo dõi sự phát triển tình hình.
Tin đồn rằng, tháng sau tổng thống Thái Anh Văn sẽ đi thăm Nicaragua, nước này cũng có thể sẽ cắt đứt quan hệ ngoại giao với Đài Loan. Lý Đại Duy nhấn mạnh, tình bạn giữa Trung Hoa Dân Quốc và Nicaragua cũng như các nước khác đều rất ổn định.
Lý Đại Duy nói : Lúc nào cũng cảm thấy bị áp lực, nhưng bộ ngoại giao luôn phấn đấu hết sức mình, chúng tôi không thể đảm bảo chắc chắn, nhưng trong giai đoạn hiện nay, chúng tôi có thể ổn định tình hình.
Cũng có giới truyền thông đưa tin, Tòa thánh Vatican sắp sửa thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc, Lý Đại Duy cho hay, vấn đề giữa Vatican và Trung Quốc rất phức tạp, hai bên có sự khác biệt đáng kể trong việc giải thích về tự do tôn giáo, tình bạn giữa Đài Loan với Tòa thánh Vatican vẫn ổn định.
Ngoài ra, chủ nhiệm Ủy ban Trung Hoa Lục Địa thuộc Viện hành chính Trương Tiểu Nguyệt cũng cho biết, São Tomé và Príncipe thiếu hụt tài chính nghiêm trọng, vì vậy bị Trung Quốc nhân cơ hội này thổi phòng nguyên tắc một Trung Quốc, đây là một cách làm không thân thiện, sẽ có ảnh hưởng tiêu cực đối với quan hệ hai bờ eo biển Đài Loan. Trương Tiểu Nguyệt nói rằng, trong nhiều năm nay, Trung Quốc luôn chèn ép Đài Loan trong sự vụ quốc tế, phá hoại mối quan hệ giữa THDQ với các nước có quan hệ ngoại giao, các áp lực này luôn tồn tại, sau này cần phải đặc biệt lưu ý, tránh xảy ra tình hình như vậy đối với 21 nước hiện có quan hệ ngoại giao chính thức với Đài Loan.
Đối với việc tổng thống Thái Anh Văn sắp sửa đi thăm các nước trung và nam mỹ, liệu Trung Quốc có tiếp tục chèn ép Đài Loan hay không,Trương Tiểu Nguyệt cho biết, Ủy ban an ninh quốc gia đặc biệt thảo luận về vấn đề này, nên thận trọng và đặc biệt chú ý. Bà nhấn mạnh, THDQ là một quốc gia có chủ quyền, mở rộng không gian quốc tế cũng phù hợp với sự trông đợi của mọi người, vì vậy lúc nào nên kháng nghị thì phải kiên trì lập trường của mình, bà cũng kêu gọi bên kia bờ eo biển hãy đối thoại, hiệp thương với Đài Loan.
Lệ Phương