Cựu Tổng thống Mã Anh Cửu xin phép tới Hồng Kông phát biểu diễn thuyết chuyên đề đã bị Phủ tổng thống từ chối, cuối cùng ông sử dụng hình thức quay video thay thế cho chuyến đi, sau đó cho chiếu đoạn phim này vào tối ngày 15-6 tại lễ trao giải của “Hiệp hội Ngành xuất bản châu Á” (SOPA). Sáng ngày 16-6 ông Mã Anh Cửu mở buổi họp ký giả trình bày vắn tắt nội dung của bài diễn thuyết, đồng thời ông cũng trả lời câu hỏi của giới phóng viên nêu ra. Khi được hỏi lần đầu tiên ông đề xuất đơn xin đi Hồng Kông, có phải do ông cố tính làm khó làm dễ với Tổng thống Thái Anh Văn hay không ? ông Mã Anh Cửu cho biết, tháng 1 năm nay ông đã nhận được thư mời, vì nghĩ rằng đơn vị mời ông đến thăm Hồng Kông là một tổ chức truyền thông quốc tế, không thuộc về bất kỳ một bên nào của Đài Loan, Hồng Kông và Trung Quốc, vả lại, đối phương đề xuất chủ đề của bài diễn văn là nói về mối quan hệ hai bờ eo biển sau cuộc gặp gỡ giữa ông và Tập Cận Bình, vì vậy, đối với ông cho rằng đây là một môi trường thích hợp để phát biểu; còn nói về việc chọn ngày giờ diễn thuyết, cũng là do đối phương quyết định, ông chỉ là người thụ động phối hợp theo ban tổ chức, hơn nữa, hiện nay cũng không có quy định việc nguyên thủ sau khi hết nhiệm kỳ chắc chắn phải chờ thời gian bao lâu mới được phép đi nước ngoài.
Về việc xin đi Hồng Kông bị Phủ tổng thống từ chối, ông Mã Anh Cửu cho biết ông rất lấy làm kinh ngạc, thất vọng và thấy đáng tiếc, đâu ngờ rằng lịch đi thăm này được đơn giản hóa như vậy vẫn không nhận được sự chấp thuận. Ông cho rằng đối với vị tổng thống Trung Hoa Dân Quốc sau khi hết nhiệm kỳ tới thăm Hồng Kông bắt mối liên lạc và trao đổi, thúc đẩy sự hợp tác của đôi bên, sẽ đem lại cho Đài Loan khía cạnh tích cực, bị mất đi cơ hội này đều gây nên sự tổn thất cho mọi người.
Ông Mã Anh Cửu cho hay, chiếu theo Luật bảo vệ quốc gia, nếu ông muốn đi thăm nước ngoài, nhất định phải xin giấy phép chấp thuận, ông cũng tán đồng về cách làm này, nhưng có nắm biết những thông tin cơ mật của quốc gia, dính líu với những tài liệu cơ mất không có nghĩa là để rò rỉ cơ mật, không thể giả định ông biết quá nhiều, chắc chắn là để rò rỉ thông tin cơ mật.
Ông Mã Anh Cửu cho biết :“Cần có bằng chứng để chứng minh rằng tôi đã để rò rỉ điều cơ mật rồi, hạn chế tôi xuất nhập cảnh, hoặc là có những chứng cớ mạnh mẽ để chứng minh tôi sẽ làm như vậy, nhưng làm như thế này sẽ mang đến nhiều nguy cơ và rủi ro, trong Luật hình sự được gọi là người có khả năng phạm tội, vì lo lắng bạn sẽ phạm tội, nên không cho phép bạn làm những việc gì đó, tôi thiết nghĩ hãy cẩn thận trong vấn đề này, đừng để gây tổn thương đến hình ảnh tự do dân chủ của Đài Loan có dễ dầu gì xây dựng được cho ngày hôm nay.”
Được hỏi sau này liệu có đi thăm những nước khác không, ông Mã Anh Cửu cho biết ông đã nhận được lời mời của nhiều người, ông sẽ tiếp tục sắp xếp chuyến đi. Ông nêu ra, dù sao Hồng Kông là một trung tâm tài chính Đông Á, không nên vì đây là một nơi chốn nhạy cảm mà không đến thăm. Còn vấn đề liệu có chuyến thăm Trung Quốc hay không ? ông Mã Anh Cửu cho biết, hiện nay chưa có đưa ra kế hoạch đi thăm.
Minh Hà