Sáng ngày 19-5 Tổng thống Mã Anh Cửu đón tiếp phái đoàn Đặc sứ Mỹ đến Đài Loan tham dự lễ nhậm chức nhiệm kỳ thứ 14 của Tổng thống và Phó tổng thống, trong phái đoàn gồm có cựu Đại diện Thương mại Mỹ Ron Kirk, cựu Phó Bộ trưởng Ngoại giao Mỹ John Negroponte, cựu Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Alan Romberg, Chủ tịch Hiệp hội Mỹ tại Đài Loan Raymond Burghardt và Giám đốc Văn phòng Hiệp hội Mỹ tại Đài Bắc (AIT) Kin Moy, đây cũng là phái đoàn Mỹ được Tổng thống Mã Anh Cửu đón tiếp lần cuối trong nhiệm kỳ 8 năm của ông.
Tại buổi tiếp, Tổng thống Mã Anh Cửu nói rằng tổng thống và bộ máy chính phủ của nhiệm kỳ tới sắp sửa lên nhậm chức, trong lịch sử Trung Hoa Dân Quốc, đây là cuộc bầu cử tổng thống lần thứ 6, cũng là cuộc chuyển giao chính quyền một cách hòa bình vào lần thứ ba, đồng thời bầu ra nữ tổng thống đầu tiên của Trung Hoa Dân Quốc, trong thể chế chính trị Hiến pháp và lịch sử dân chủ của Đài Loan tạo dựng nên một cột mốc mới.
Tổng thống Mã Anh Cửu chỉ ra, 8 năm qua ông từng quá cảnh ở Mỹ được 19 lần, cùng với 185 nghị sĩ và giới chức hành chính quan trọng của Mỹ có sự giao lưu qua lại với nhau, từ những chuyến quá cảnh này đã phản ánh lên việc sâu sắc tầm quan trọng của Đài Loan cũng như mối quan hệ mật thiết giữa hai nước, ông hy vọng tổng thống của nhiệm kỳ tới cũng có thể được Mỹ đón tiếp trong các quy cách đãi ngộ giống nhau khi quá cảnh.
Về mặt kinh tế và thương mại, Tổng thống Mã Anh Cửu cho biết, Đài Loan rất mong muốn được sớm gia nhập Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP), chính phủ của nhiệm kỳ tới cũng rất chú trọng vào nghị đề này, ông hy vọng cựu Đại diện Thương mại Mỹ Ron Kirk có thể đóng góp ý kiến giúp đỡ Đài Loan gia nhập Hiệp định TPP; ngoài ra, về mặt quốc phòng, Đài Loan cũng vậy hy vọng nhận được sự hỗ trợ của Mỹ.
Tổng thống Mã Anh Cửu cho biết : “Đối với loại tàu ngầm mà quốc phòng Đài Loan đang có nhu cầu cần thiết, năm 2001 đã được Tổng thống Bush đồng ý bán cho Đài Loan 8 chiếc tàu ngầm, nhưng mãi tới nay đều không có bước tiến lớn, hiện nay, chúng tôi sử dụng cách làm do Đài Loan tự sản xuất tàu ngầm và chuyển giao kỹ thuật cùng đi đôi với nhau, mong rằng có thể nhận được sự hỗ trợ của Mỹ, và trong tương lai có thể bắt đầu triển khai hợp tác với nhau.”
Về mặt hai bờ eo biển Đài Loan, Tổng thống Mã Anh Cửu nhấn mạnh, sau ngày lên nắm quyền, nằm trong khung Hiến pháp của Trung Hoa Dân Quốc, ông duy trì hai bờ eo biển theo hiện trạng “không thống nhất, không độc lập, không sử dụng vũ lực”, và dựa trên cơ sở của “sự nhận thức chung năm 1992, một Trung Quốc hai bên giữ cách diễn giải khác nhau” để thúc đẩy hai bờ eo biển phát triển hòa bình, biến eo biển Đài Loan từ “điểm nóng xung đột” trở thành “đại lộ hòa bình”, năm ngoái ông có cuộc gặp gỡ với nhà lãnh đạo Trung Quốc đại lục Tập Cận Bình, tiến tới nữa đưa nền hòa bình giữa hai bờ eo biển và việc duy trì hiện trạng eo biển Đài Loan trở thành một sự đồng thuận mới của hai bên.
Trên vấn đề biển Đông Hải và biển Nam Hải, Tổng thống Mã Anh Cửu nhấn mạnh bất kể rằng trong vụ tranh cãi về mặt địa vị pháp lý của đảo Thái Bình hoặc tại hòn đảo Okinotori của Nhật có vùng đặc quyền kinh tế mở rộng ra 200 hải lý hay không, Đài Loan đều kiên trì việc nắm theo Công ước Liên Hiệp Quốc về Luật biển để giải quyết, đồng thời hy vọng từ nền hòa bình của ba vùng biển này sẽ đem lại sự giúp ích cơ bản cho nền hòa bình của khu vực.
Minh Hà