Liên Hợp Quốc ngày 21/4 (giờ địa phương) cho biết trong một báo cáo rằng, trong bối cảnh các chiến dịch truy quét của chính quyền các nước Đông Nam Á không ngăn chặn được đà phát triển của các tập đoàn tội phạm châu Á đứng sau ngành công nghiệp lừa đảo trực tuyến trị giá hàng tỷ đô la, khiến chúng đang lan rộng khắp thế giới, bao gồm cả khu vực Nam Mỹ và châu Phi.
Theo hãng thông tấn Reuters cho biết, Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC) cho biết các mạng lưới tội phạm nổi lên ở Đông Nam Á trong những năm gần đây đã phát triển thành một ngành công nghiệp toàn cầu với quy mô hệ thống vô cùng phức tạp. Chúng thiết lập các khu tổ hợp quy mô lớn, thu hút hàng chục nghìn lao động, trong đó nhiều người là nạn nhân của nạn buôn người, bị ép buộc thực hiện các hành vi lừa đảo nhắm vào nạn nhân trên khắp thế giới.
Theo Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm (UNODC), mặc dù chính phủ các nước Đông Nam Á đã tăng cường nỗ lực trấn áp, nhưng chưa đạt hiệu quả, các tập đoàn tội phạm vẫn tiếp tục hoạt động cả trong và ngoài khu vực. Theo phân tích cho rằng, vì "hiệu ứng lan tỏa có thể không thể đảo ngược đã xảy ra, các tổ chức tội phạm có thể tự do lựa chọn và di chuyển theo nhu cầu của chúng."
Văn phòng UNODC cho biết, nếu đưa ra mức ước tính thấp nhất, trên toàn cầu hiện có hàng trăm doanh trại lừa đảo quy mô lớn, mỗi năm tạo ra hàng chục tỷ đô la lợi nhuận phi pháp, Văn phòng kêu gọi các quốc gia hợp tác chặt chẽ để cắt đứt dòng tiền của các băng nhóm tội phạm này.
Ông John Wojcik, nhà phân tích khu vực thuộc Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm cho biết: "Ngành công nghiệp lừa đảo trực tuyến trong khu vực đã vượt qua các loại tội phạm xuyên quốc gia khác, vì nó dễ dàng mở rộng, có thể tiếp cận hàng triệu nạn nhân tiềm năng qua mạng mà không cần phải di chuyển qua biên giới hay buôn lậu hàng hóa bất hợp pháp."
Chỉ riêng tại Mỹ đã báo cáo rằng hoạt động lừa đảo tiền điện tử trong năm 2023 gây thiệt hại hơn 5,6 tỷ đô la, trong đó bao gồm hơn 4 triệu đô la từ các vụ lừa đảo kiểu "lừa đảo giết heo" (pig-butchering scams) hoặc lừa tình, thường nhắm vào người cao tuổi và các nhóm yếu thế để chiếm đoạt tài sản.
Trong vài tháng qua, các cơ quan chức năng của Trung Quốc, Thái Lan và Myanmar đã dẫn đầu các chiến dịch truy quét mạnh mẽ các hoạt động lừa đảo tại các khu vực bất hợp pháp dọc biên giới Thái Lan-Myanmar. Ngoài ra, Thái Lan còn cắt đứt nguồn cung điện, nhiên liệu và mạng internet đến các khu tổ hợp lừa đảo này.
Tuy nhiên Văn phòng Liên Hợp Quốc về Ma túy và Tội phạm cho biết, các băng nhóm tội phạm đã thích nghi với sự thay đổi này, khi gặp nguy hiểm chúng liền chuyển hoạt động sang "những khu vực xa xôi, dễ tổn thương và những nơi chuẩn bị kém nhất ở Đông Nam Á," đặc biệt là ở Lào, Myanmar, Campuchia cùng những nơi khác, tận dụng các khu vực có hệ thống tư pháp yếu kém và tham nhũng lan tràn để tiếp tục hoạt động.
Gần đây, trong chiến dịch truy quét dọc biên giới Thái Lan-Myanmar, đã có công dân từ hơn 50 quốc gia, bao gồm Brazil, Nigeria, Sri Lanka và Uzbekistan được giải cứu. Văn phòng UNODC cho biết, cộng đồng quốc tế đang ở một "bước ngoặt quan trọng" nếu không giải quyết được vấn đề này có khả năng sẽ "gây ra hậu quả chưa từng có cho Đông Nam Á và lan rộng ra toàn cầu."
Tố Kim