Bên trong chuồng trại nuôi lợn, những con lợn chen chúc nhau, nồng nặc mùi phân và thức ăn chăn nuôi, mùi hôi mà người bình thường khó có thể chịu nổi. Nhưng vẫn có một nhóm "chuyên gia ngửi mùi", mỗi khi nhận được mẫu mùi lạ do Sở Môi trường gửi đến, họ đều phải đích thân đến hiện trường nơi có mùi hôi để thực hiện nhiệm vụ ngửi và đánh giá mùi.
Ngoài mùi khói từ các quán nướng gây khó chịu và bị người dân khiếu nại, thì mùi hôi từ các ngành chăn nuôi heo, gà cũng thường xuyên bị phản ánh, buộc cơ quan chức năng phải đến kiểm tra và lấy mẫu gửi đi xét nghiệm. Có một nhóm người được gọi là "chuyên gia ngửi mùi" hoặc “chuyên gia đánh giá mùi hôi”, công việc của họ là sau khi nhận được mẫu, sẽ dùng mũi để ngửi và đánh giá mùi bất thường.
Những người này không chỉ phải ngửi và đánh giá mùi hôi mà người bình thường cũng không dám lại gần, mà còn phải luôn trong trạng thái sẵn sàng làm việc, bất kể ngày thường hay ngày nghỉ, bất kể ngày hay đêm. Mỗi mẫu mùi cần đến 2 tiếng để kiểm tra, công việc vô cùng vất vả. Để trở thành chuyên gia ngửi mùi, họ còn phải vượt qua bài kiểm tra khứu giác. Vào ngày làm việc, họ cũng bị cấm sử dụng dầu gội, nước hoa hoặc ăn các món ăn có mùi nặng như tỏi v,v...có rất nhiều quy định nghiêm ngặt.
Người ngửi mùi cẩn thận mở mẫu chứa khí, tập trung ngửi kỹ lưỡng. Mỗi khi Sở Môi trường nhận được đơn khiếu nại về mùi lạ, họ sẽ tiến hành kiểm tra bằng phương pháp đánh giá cảm quan các chất gây ô nhiễm mùi, người đảm nhận việc ngửi mùi chính là các chuyên gia ngửi mùi.
Tuy nhiên, để trở thành một người ngửi mùi không hề đơn giản. Trước tiên, người đó phải không có vấn đề về khứu giác, và phải vượt qua giai đoạn đầu tiên với bài kiểm tra 5 loại mùi: hương hoa, caramel, mùi mồ hôi, mùi phân và mùi trái cây chín. Phải nhận diện đúng cả 5 mùi thì mới được xem là đạt yêu cầu, trở thành "người ngửi mùi dự bị". Tuy nhiên, vào ngày thực hiện nhiệm vụ, họ vẫn phải trải qua bài kiểm tra lại một lần nữa.
Chuyên viên kỹ thuật Trung tâm Kiểm nghiệm Cục Y tế Huyện Bình Đông, cô Thẩm Tuyết Lệ chia sẻ: “Trên người không được có mùi đặc biệt, ví dụ như mùi mỹ phẩm, dầu gội đầu. Nếu cá nhân có ăn các loại như ớt hoặc tỏi, những món có mùi vị đậm thì cũng sẽ ảnh hưởng đến khả năng ngửi mùi của chúng tôi.”
Thời gian làm việc của các chuyên gia ngửi mùi không phân biệt ngày nghỉ hay ngày thường, cũng không phân biệt ngày hay đêm, họ luôn phải sẵn sàng làm việc. SaSakhi lấy mẫu, trong vòng 12 giờ, họ phải hoàn thành việc kiểm tra mùi. Những người làm công việc này còn chia sẻ về những khó khăn khác mà họ gặp phải.
Chuyên viên đánh giá khứu giác Trung tâm Kiểm nghiệm Cục Y tế Huyện Bình Đông, Trần Chấn Hoa chia sẻ: “Mùi phân và nước tiểu lợn có mùi khác nhau, rất hôi. Tôi đã từng ngửi 3 mẫu một lần, mỗi mẫu cần khoảng 2 giờ để kiểm tra.”
Bình Đông là huyện chăn nuôi lợn, mẫu mùi nhận được chủ yếu đến từ ngành chăn nuôi lợn, cũng như các nhà máy chế biến gà và thực phẩm. Theo thống kê, trong năm 2024, đã kiểm tra 96 mẫu. Công việc của người ngửi mùi đầy thử thách, vì không biết mẫu mùi mà họ sẽ gặp là gì, do đó công việc của họ cũng khá căng thẳng.
Tường Vy