Theo khảo sát của Sở Sức khỏe Quốc dân Đài Loan, chỉ có 11% người đi xe đạp ở Đài Loan có đội mũ bảo hiểm. Các chuyên gia cho rằng, từ những hiệu quả đã đạt được khi thay đổi một số quy định về mũ bảo hiểm khi đi xe máy, đã đến lúc cần ban hành luật bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp. Sở Sức khỏe Quốc dân Đài Loan nhấn mạnh rằng, điều cốt lõi vẫn là bảo vệ sự an toàn của người dân, việc có nên lập thành các quy định pháp luật hay không thì vẫn cần phải thảo luận thêm.
Nhìn qua một quốc gia láng giềng của Đài Loan đó là Nhật Bản, kể từ năm 2008, quốc gia này đã thực thi quy định đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp đối với trẻ em dưới 13 tuổi, và bắt đầu từ tháng 4/2023, quốc gia này tiếp tục thúc đẩy quy định đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp trong luật an toàn giao thông. Vào năm 1997, Đài Loan cũng đã ban hành quy định bắt buộc người đi xe máy phải đội mũ bảo hiểm. Năm đó, ông Khưu Văn Đạt - Cựu Bộ trưởng Bộ Y tế và Phúc lợi đã từng là một trong những người thúc đẩy việc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy. Sau khi quy định chính thức có hiệu lực, số ca tử vong do chấn thương vùng đầu trong tai nạn xe máy đã thuyên giảm.
Cựu Bộ trưởng Khưu Văn Đạt chia sẻ rằng, năm đó khi luật bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy được thông qua, chính phủ muốn làm theo và mở rộng quy định tương tự sang cả xe đạp. Tuy nhiên, vào thời điểm đó, xe đạp vẫn chưa phổ biến ở Đài Loan và cũng không có xe đạp công cộng. Trong khi chính phủ muốn thúc đẩy khái niệm tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải carbon thông qua việc sử dụng xe đạp, tuy nhiên những doanh nghiệp trong ngành sản xuất và lắp ráp xe đạp thì lại lo ngại rằng, quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm có thể sẽ ảnh hưởng đến nguyện vọng muốn mua xe đạp của người dân, nên đã tạm ngưng việc xem xét các quy định đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp.
“Mũ bảo hiểm không phải là một sự lựa chọn, mà nó là một biện pháp bảo vệ cơ bản.” Ông Khưu Văn Đạt cho biết, Đài Loan vẫn chưa thông qua luật yêu cầu người đi xe đạp phải đội mũ bảo hiểm và không ai đội mũ bảo hiểm khi sử dụng xe đạp công cộng. Trong 20 năm qua, nhiều nỗ lực đã được thực hiện để thúc đẩy thói quen đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp. Luật bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy của Đài Loan đã rất thành công, không có lý do gì để bỏ qua sự an toàn của người đi xe đạp, và bây giờ chính là thời điểm chín muồi để ban hành luật.
Ông Khưu Văn Đạt chỉ ra rằng, Nhật Bản là tấm gương tốt nhất để Đài Loan học tập theo, bên cạnh đó, với những kinh nghiệm khi triển khai quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm đối với xe máy của Đài Loan, tin chắc rằng các quy định bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp của Đài Loan có thể sẽ mang đến những hiệu quả còn vượt qua cả Nhật Bản, việc các quy định đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp sẽ được thông qua trong 5 năm tới không phải là điều không thể. Ông Khưu Văn Đạt đề xuất rằng, việc đội mũ bảo hiểm nên là bắt buộc đối với người đi xe đạp. Tương tự như xe máy, bảo hiểm sẽ không chi trả cho những người gặp tai nạn xe đạp mà không đội mũ bảo hiểm. Việc triển khai có thể được thực hiện theo từng giai đoạn, bắt đầu từ trẻ em và thanh thiếu niên, kết hợp với tuyên truyền tại trường học, các địa phương cũng sẽ phân phát khoản trợ cấp mua mũ bảo hiểm dành cho người đi xe đạp, sau đó dần dần mở rộng ra toàn bộ người dân.
Nhắc lại luật bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe máy, ông Khưu Văn Đạt cho biết, bắt đầu từ khi Sở Y tế, tiền thân của Bộ Y tế và Phúc lợi hiện nay, cùng với Bộ Giao thông đưa ra các tài liệu và chuyên đề liên quan, đến khi công bố các nghiên cứu về giảm thiểu rủi ro do có đội mũ bảo hiểm trên các tạp chí quốc tế, đến các báo cáo truyền thông gây chấn động dư luận, đến hơn 300 hội thảo và bài phát biểu mỗi năm, toàn bộ quá trình đã phải mất tới 10 năm.
Phản hồi trước kiến nghị Đài Loan nên học theo Nhật Bản về yêu cầu đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp, ông Ngô Chiêu Quân, Giám đốc Sở Sức khỏe Quốc dân cho biết, bảo vệ sức khỏe và sự an toàn cho xã hội luôn là mục tiêu từ trước đến nay của chính phủ, bất kỳ biện pháp bảo vệ hiệu quả nào cũng đều cần khuyến khích người dân thực hiện theo, còn về việc có cần ban hành luật bắt buộc đội mũ bảo hiểm khi đi xe đạp hay không, vẫn cần phải tiến hành thảo luận chi tiết thêm.
Đức Mạnh