Dạo gần đây thời tiết nóng lạnh thay đổi thất thường, điều này khiến nhiều người ho không ngừng, có cư dân mạng chia sẻ bài thuốc giúp trị ho “trà xanh không đường + trà đen 50% đường”, chỉ cần uống 3 ngày là khỏi bệnh. Bác sĩ Đông y nhắc nhở rằng phương pháp này hiệu quả có hạn, thêm vào đó, đường có thể gây ra ho có đờm.
Bác sĩ Đông y Lưu Tôn Thăng thông qua thông cáo báo chí giải thích rằng trong các sách Đông y cổ, trà, đặc biệt là trà xanh không lên men, được coi là một thức uống mang tính hàn, vị đắng có tác dụng thanh nhiệt, hạ hỏa, hỗ trợ tiêu hóa, tinh thần tỉnh táo và thư giãn. Sách cổ “Thiên Kim Phương” có đề cập rằng trà xanh có thể dùng để giải nhiệt mùa hè hoặc có thể dùng chung với thuốc chữa lở loét, điều này phản ánh tác dụng thanh nhiệt, giải độc của trà xanh.
Đối với trà đen thì không có ghi chép nào trong sách cổ, nhưng có thể suy luận dựa trên những thay đổi trong cách chế biến trà và lý thuyết của Đông y, trà đen sẽ có tác dụng làm ấm do có quá trình lên men. Bác sĩ Lưu Tôn Thắng giải thích rằng theo lý thuyết kinh tuyến về tính chất và hương vị trong y học cổ truyền, trà đen có tính ngọt, hơi đắng và tính ấm, đi vào các kinh lá lách, dạ dày và tim. Tác dụng điều hòa của nó đối với cơ thể con người chủ yếu được thể hiện ở việc làm ấm và thúc đẩy tuần hoàn, bao gồm làm ấm dạ dày và xua tan cảm lạnh, hỗ trợ tiêu hóa, kích hoạt tuần hoàn máu và loại bỏ ứ máu, sảng khoái tinh thần và nuôi dưỡng cơ thể.
Bác sĩ Lưu Tôn Thăng cho biết, từ góc độ Đông y, trà xanh trộn với trà đen có thể hài hòa tính chất và hương vị ở một mức độ nhất định, tạo thành tác dụng “hàn và ấm”, đồng thời có thể có tác dụng tiềm ẩn. Ví dụ, trà xanh có thể hạ nhiệt phổi và tiêu đờm, trong khi trà đen có thể làm ấm lá lách, dạ dày và bổ khí, thích hợp dùng khi ho do nóng lạnh xen kẽ hay nóng chuyển sang lạnh, chẳng hạn như đờm chuyển sang màu trắng nhưng cổ họng vẫn đau.
Tuy nhiên, bác sĩ Lưu Tôn Thăng cũng nhắc nhở rằng tác dụng của liệu pháp này không chỉ bị hạn chế mà còn khó điều trị các hội chứng cụ thể do tính chất và hương vị trái ngược nhau. Ngoài ra, đường có thể gây ra đờm, dẫn đến ho có đờm, tính ấm và lạnh trộn lẫn với nhau có thể làm giảm hiệu quả tổng thể, do đó “trà xanh không đường + trà đen 50% đường” không phải là tổ hợp lý tưởng để trị ho.
Bác sĩ Lưu Tôn Thăng chỉ ra rằng việc điều trị ho trong Đông y nhấn mạnh vào việc phân biệt và điều trị hội chứng. Ho có thể được chia thành nhiều loại khác nhau như ho gió, ho đờm, v.v.. Môi trường sống, thể trạng cá nhân và các triệu chứng của bệnh nhân đều khác nhau, đơn thuốc cũng sẽ khác nhau. Nếu có vấn đề về ho, người dân vẫn nên đến điều trị tại cơ sở y tế chuyên nghiệp và đạt tiêu chuẩn.
Phương Thảo