Sáng nay (28/2), Tổng thống Lại Thanh Đức đã tham dự nghi thức tưởng niệm 78 năm Sự kiện 28/2 do trung ương tổ chức, ông bày tỏ, nguyên nhân dẫn đến sự kiện ngày 28/2 không phải là sự xung đột giữa các cộng đồng, mà là tội ác do Tưởng Giới Thạch mong muốn đảm bảo sự thống trị tại Đài Loan và sự yếu kém về tính kỷ luật trong lực lượng quân đội của tướng Trần Nghi mà nên. Tổng thống cũng lần nữa đại diện quốc gia gửi lời xin lỗi đến các nạn nhân, và lời xin lỗi đến gia đình họ Lâm trong vụ án giết người ngày 28/2/1980 xảy ra tại thành phố Đài Bắc. Tổng thống nhấn mạnh chính phủ sẽ tiếp tục xúc tiến công lý chuyển tiếp, bao gồm công bố các hồ sơ chính trị, bảo tồn hiện trường lịch sử, đảm bảo bi kịch không tái diễn trong tương lai.
Nghi thức tưởng niệm 78 năm Sự kiện ngày 28/2 của trung ương được tổ chức bởi Quỹ Kỷ niệm Sự kiện 28/2 và Bảo tàng Tưởng niệm 28/2 Quốc gia, Tổng thống Lại Thanh Đức đã đến tham dự và dâng hoa.
Trong bài phát biểu, ông Lại Thanh Đức bày tỏ, đây là lần đầu tiên ông tham dự nghi thức này trong cương vị tổng thống, trước tiên ông xin thay mặt quốc gia lần nữa gửi lời xin lỗi đến những nạn nhân của sự kiện, những người đã dũng cảm đứng lên chống lại chuyên quyền, gửi lời tiếc thương đến những người đã mất do sự kiện này, và gửi lời hỏi thăm đến những nạn nhân còn sống, đồng thời cũng gửi lời quan tâm đến gia quyến của các nạn nhân.
Tổng thống chỉ ra rằng, nguyên nhân dẫn đến sự kiện ngày 28/2/1947 không phải là do xung đột giữa các cộng đồng, sắc tộc, việc tưởng niệm của ngày hôm nay cũng không phải là vì muốn khơi dậy sự xung đột, nếu đổ toàn bộ sự kiện 28/2 cho xung đột sắc tộc thì chẳng khác nào là không hề có sự phản tỉnh, không có sự xin lỗi, hoàn toàn thiếu trách nhiệm và là hành vi không thể chấp nhận. Tổng thống nêu thêm, nguyên nhân gây ra sự kiện 28/2 là vì năm xưa lực lượng quân đội đến từ Trung Quốc đại lục không có được mức sống giống như xã hội Đài Loan thời bấy giờ, cho nên họ đi trộm cắp, cướp bóc, phá hoại, cộng thêm nhà độc tài Tưởng Giới Thạch mong muốn đảm bảo sự thống trị của mình tại Đài Loan mà nên.
Tổng thống Lại Thanh Đức nói, trong hơn chục năm sau đó, sự kiện ngày 28/2 trở thành một điều cấm kỵ trong xã hội Đài Loan, mãi cho đến khi đất nước dân chủ hóa, chính phủ mới bắt đầu xin lỗi, bồi thường, khôi phục danh dự, lập bia tưởng niệm…, và mỗi năm đều tổ chức hoạt động kỷ niệm ngày 28/2. Nhưng Tổng thống cũng chỉ ra rằng, công lý chuyển tiếp mặc dù đã có nhiều tiến triển, nhưng xã hội Đài Loan vẫn còn nhiều hoài nghi rằng sự kiện chỉ có nạn nhân mà không có thủ phạm, hơn nữa chân tướng vẫn chưa được rõ ràng, tất cả những điều đó không chỉ khiến cho các nạn nhân và gia quyến khó mà nguôi ngoai hoàn toàn, mà xã hội cũng không thể đạt đến sự hòa giải thực sự.
Tổng thống cũng đề cập, truy tìm sự thật lịch sử là việc không hề dễ dàng, cũng giống như vụ án giết người đẫm máu xảy ra tại gia đình họ Lâm vào ngày 28/2/1980 đến nay vẫn chưa được sáng tỏ, nhưng các cuộc điều tra và báo cáo nghiên cứu của những năm gần đây lại không thể phủ nhận hoàn toàn sự liên quan của nhà nước trong vụ án này. Đối với vụ án nhà họ Lâm, chính phủ khó mà thoái thoát trách nhiệm của mình, vì thế Tổng thống cũng xin đại diện chính phủ gửi lời xin lỗi đến gia đình.
Tổng thống nhấn mạnh, liên quan đến sự kiện 28/2, ông sẽ dẫn dắt chính phủ tiếp tục thúc đẩy việc công khai các hồ sơ chính trị, điều tra sự thật, đặc biệt là công khai thông tin về những thủ phạm. Tổng thống cho biết, ông đã yêu cầu Cục An ninh Quốc gia kiểm tra từng hồ sơ chính trị liên quan đến thời kỳ thiết quân luật, dự kiến sẽ hoàn thành trước tháng 5 năm nay, và trình Cục Quản lý Hồ sơ thẩm định vào tháng 6, sẽ công khai và làm rõ sự thật. Đồng thời, chính phủ cũng sẽ tiếp tục thực hiện công lý chuyển tiếp, bắt đầu quy trình xem xét bảo tồn các địa điểm xảy ra các vụ vi phạm nhân quyền trong thời kỳ cai trị độc tài, bao gồm cả địa điểm xảy ra vụ án gia đình họ Lâm là “Nhà thờ Nghĩa Quang”.
Cuối bài phát biểu, Tổng thống bày tỏ, lễ tưởng niệm sự kiện 28/2 hằng năm không chỉ là để tưởng nhớ các nạn nhân và xoa dịu nỗi đau, mà còn là hy vọng từ bài học lịch sử, đảm bảo rằng bi kịch sẽ không tái diễn.
Tổng thống cũng chỉ ra rằng, có chủ quyền mới có quốc gia, có quốc gia mới có dân chủ, có dân chủ thì người dân mới có thể làm chủ, một quốc gia mà người dân làm chủ mới có thể tránh được việc bộ máy nhà nước lần nữa làm tổn thương người dân. Tổng thống đề cập, như mọi người đều biết, Trung Quốc không từ bỏ việc dùng vũ lực để sáp nhập Đài Loan, và trong những năm gần đây, họ không ngừng đẩy mạnh các cuộc tấn công bằng văn hóa và đe dọa bằng quân sự, lợi dụng môi trường dân chủ, tự do, cởi mở và đa dạng của Đài Loan để thu hút người dân, các băng nhóm xã hội đen, những người nổi tiếng trên truyền hình, các đảng phái, thậm chí cả lực lượng quân đội và cảnh sát, quân nhân tại ngũ và đã nghỉ hưu, để tiến hành chiến tranh thống nhất, thâm nhập và chia rẽ, với mục đích lật đổ Đài Loan. Theo báo cáo của Cục An ninh Quốc gia, số người bị truy tố trong các vụ gián điệp của chính quyền Trung Quốc hồi năm ngoái lên tới 64 người, gấp bốn lần so với năm 2021.
Tổng thống nhấn mạnh, đối mặt với những thử thách nghiêm trọng như vậy, ông sẽ đoàn kết Đài Loan, không phân biệt sắc tộc, không xét là người đến trước hay đến sau, mọi người cùng kiên quyết bảo vệ chủ quyền quốc gia, bảo vệ nền dân chủ, tự do và Hiến pháp, đảm bảo người dân an cư lạc nghiệp, và không để lịch sử sự kiện 28/2 tái diễn.
Thúy Anh