Bắt đầu từ tháng 2, Tổng thống Mỹ Donald Trump sẽ áp dụng mức thuế 25% đối với hàng hóa xuất khẩu từ Canada và Mexico vào Mỹ, và mức thuế 10% đối với hàng hóa Trung Quốc. Cuộc chiến thương mại 2.0 dường như đang đến gần. Ngày 1/2, Giám đốc Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung Hoa, ông Liên Hiền Minh thẳng thắn nói, nếu Canada cũng bị áp thuế, thì Đài Loan đừng mong sẽ được loại trừ, và cần suy nghĩ về cách ứng phó với cuộc chiến thương mại từ 4 khía cạnh, trong đó có tỷ giá hối đoái.
Về việc ông Trump khởi động cuộc chiến thuế quan, ông Liên Hiền Minh đã đăng bài trên Facebook và mô tả "cơn ác mộng của cả thế giới đã trở thành sự thật". Ông cho biết, trước đây, Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung Hoa đã đánh giá bốn điểm quan sát chính trong cuộc chiến thương mại, bao gồm: thứ nhất, ông Trump có thể ngay lập tức áp thuế khi nhậm chức, hoặc có thể sử dụng điều khoản 301 rồi mới áp thuế; thứ hai, các quốc gia bị đánh thuế có thể chỉ là một số ít hoặc sẽ bao gồm hầu hết các quốc gia; thứ ba, mức thuế có thể tăng dần theo thời gian hoặc áp dụng ngay lập tức; thứ tư, liệu các mặt hàng bị đánh thuế có được chọn lọc hay không, ví dụ như liệu có loại trừ các sản phẩm đặc thù, đặc biệt là các sản phẩm điện tử thế mạnh của Đài Loan (ICT).
Ông Liên Hiền Minh thẳng thắn cho rằng, hiện tại, các câu trả lời có vẻ tồi tệ hơn nhiều so với tưởng tượng, bởi ông Trump đã sử dụng "Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế (IEEPA)" để bỏ qua cuộc điều khoản 301 mà trước đây cần phải thực hiện. Từ tháng 2, Mỹ sẽ bắt đầu áp thuế đối với hàng hóa xuất khẩu từ Canada và Mexico, và có vẻ như các quốc gia bị đánh thuế sẽ rất rộng rãi, kể cả các quốc gia đồng minh của Mỹ cũng sẽ bị áp thuế.
Ông nhận định, từ tuyên bố của ông Trump, có thể thấy rằng Mỹ sẽ bắt đầu áp thuế đối với ngành công nghiệp bán dẫn vào giữa tháng 2, và vì Canada cũng bị đánh thuế, Đài Loan cũng không nên nghĩ rằng sẽ được miễn trừ thuế.
Ông dự đoán rằng, ông Trump sẽ không chỉ nhắm vào ngành công nghiệp bán dẫn, mà có thể áp thuế đối với tất cả các sản phẩm xuất khẩu của Đài Loan sang Mỹ, với mức thuế ít nhất sẽ trên 10%. Mặc dù hiện tại chưa rõ ông Trump sẽ áp thuế như thế nào đối với ngành linh kiện điện tử, nhưng có thể sẽ dẫn đến một cuộc chiến thuế quan quy mô toàn cầu.
Về cách Đài Loan nên đối phó với cuộc chiến thương mại 2.0 của ông Trump như thế nào, ông Liên Hiền Minh chỉ ra rằng, thứ nhất, Đài Loan là một trong 10 quốc gia xuất siếu sang Mỹ lớn nhất, do đó, ưu tiên hàng đầu là giảm thâm hụt thương mại giữa Đài Loan và Mỹ. Một trong những biện pháp trực tiếp là xem xét việc tăng giá trị cho đồng Đài tệ (NTD). Tuy nhiên, Đài Loan hiện nay đang đối mặt với tình trạng phân hóa trong ngành công nghiệp, với ngành AI phát triển mạnh mẽ trong khi các ngành truyền thống gặp khó khăn. Nếu Đài tệ tăng giá, điều này sẽ càng làm cho các ngành truyền thống gặp thêm khó khăn.
Thứ hai, ông Liên Hiền Minh cũng chỉ ra rằng, nhiều ngành công nghiệp của Đài Loan đã chuyển chuỗi cung ứng từ Trung Quốc sang Mexico và Đông Nam Á, và giờ đây sẽ phải đối mặt với quyết định liệu có nên chuyển chuỗi cung ứng sang Mỹ hay không. Thứ ba, việc ông Trump tăng thuế đối với Trung Quốc ở mức tương đối thấp, cạnh tranh giữa các nhà sản xuất của Đài Loan và Trung Quốc có thể sẽ gia tăng.
Thứ tư, đối với ngành công nghiệp bán dẫn của Đài Loan, ông Liên Hiền Minh cho rằng， tác động đối với các quy trình sản xuất cao cấp sẽ ít hơn, nhưng đối với các quy trình sản xuất trưởng thành (mature process), khả năng định giá có thể không mạnh, và liệu điều này có dẫn đến tái cấu trúc chuỗi cung ứng bán dẫn hay không sẽ là vấn đề quan trọng mà Đài Loan cần phải đối mặt trong cuộc chiến thuế quan này.
Khiết Nhi