Vào ngày 02/01 vừa qua, Viện Hành chính đã thông qua đề xuất yêu cầu thảo luận lại những sửa đổi trong Luật Tố tụng Hiếp pháp, Viện Lập pháp sẽ tiến hành biểu quyết vào ngày 10/01. Tuy nhiên, Trưởng ban triệu tập đoàn đảng Quốc dân tại Viện Lập pháp là ông Phó Côn Kỳ nhận định, Luật Tố tụng Hiến pháp không nằm trong quyền hạn của Viện Hành chính, cho nên sẽ không mời Thủ tướng Trác Vinh Thái đến Viện Lập pháp để báo cáo về vấn đề này.
Ngày 09/01, Thủ tướng Trác Vinh Thái đã đích thân phát biểu về lý do đề xuất thảo luận lại và những vấn đề vướng mắt liên quan đến đề án sửa đổi của Viện Lập pháp. Thủ tướng bày tỏ, Viện Hành chính đề xuất thảo luận lại không phải là vì muốn gây đối lập giữa các bên, mà là hy vọng các uỷ viên lập pháp có thể thảo luận lại một cách cẩn trọng về đề án sửa đổi gây tranh cãi này. Thủ tướng bày tỏ, Viện Lập pháp không sắp xếp cho Viện Hành chính đến báo cáo về những vấn đề liên quan đến việc sửa đổi đạo luật này, thậm chí không cho cơ hội được giải thích, thuyết minh, hành động này không chỉ là “lấy làm tiếc” như thông thường nữa.
Thủ tướng Trác Vinh Thái bày tỏ, năm 2013, Viện Hành chính đề xuất thảo luận lại Luật Kế toán, khi đó giữa đảng cầm quyền và đảng đối lập đều có nhận thức chung cao độ, cho nên Viện Hành chính không cần đến Viện Lập pháp để thuyết minh thêm, nhưng sự việc hôm nay không giống như sự việc trong quá khứ. Ông Trác Vinh Thái bày tỏ, Toà án Hiến pháp là cửa ải cuối cùng để người dân bảo vệ quyền lợi của bản thân mình, nó không thể bị phá hoại, những sửa đổi mới trong điều luật này khiến cho các thẩm phán tối cao không thể đưa ra phán quyết trong Toà án Hiến pháp, đây là không màng đến quyền lợi của người dân, vì thế Viện Hành chính có trách nhiệm phải đề xuất yêu cầu thảo luận lại, đây tuyệt đối không phải là “vượt quá chức phận” như một số uỷ viên lập pháp đã nói.
Thủ tướng Trác Vinh Thái nói: “Nếu như nói là Viện Hành chính ‘vượt quá chức phận’ của mình, vậy thì Viện Lập pháp cũng đã dùng quyền lập pháp của mình để lấn át tư pháp, để hạn chế, quy phạm việc hội nghị, biểu quyết của các thẩm phán tối cao, chẳng nhẽ đây không phải là lạm quyền và vi hiến, không phải là quản lý vượt ngoài thẩm quyền của mình hay sao? Tôi cho rằng Viện Hành chính có trách nhiệm và cũng có nghĩa vụ phải nêu ra yêu cầu thảo luận lại này”.
Thủ tướng Trác Vinh Thái cũng kêu gọi các uỷ viên lập pháp ủng hộ việc thảo luận lại, như vậy sẽ là đứng ở góc độ bảo vệ thể chế hành chính tuân thủ Hiến pháp, đảm bảo cho thể chế ngũ viện được vận hành một cách bình thường, và đảm bảo cho Toà án Hiến pháp được vận hành như bình thường. Nếu như kiên quyết ủng hộ điều luật có hại này, thì tức là đang phá hoại Hiến pháp, tước đoạt quyền lợi của người dân theo Hiến pháp, và cũng sẽ là một sai lầm lưu dấu trong lịch sử. Thủ tướng mong các uỷ viên lập pháp tại Quốc hội hãy ủng hộ việc thảo luận lại đề án sửa đổi, giúp cho thể chế của quốc gia được trở lại đúng quỹ đạo, danh tiếng của các vị uỷ viên cũng sẽ tồn tại song song với thể chế theo Hiến pháp này.
Vào ngày 20/12 năm ngoái, Viện Lập pháp đã cho thông qua bản sửa đổi của Luật Tố tụng Hiến pháp, trong đó yêu cầu số thẩm phán tối cao tham gia phiên toà tố tụng Hiến pháp phải có ít nhất là 10 người, và phải có 9 phiếu đồng ý thì mới có thể tuyên án vi hiến. Nhiều tranh cãi cho rằng phiên bản sửa đổi này sẽ khiến cho cơ chế tố tụng Hiến pháp mất đi khả năng cân bằng quyền lực giữa các cơ quan độc lập, nếu trong tương lai, Viện Lập pháp cho thông qua những điều luật gây tranh cãi hoặc thông qua điều luật một cách thiếu chính đáng, các cơ quan còn lại sẽ khó mà kiềm hãm điều luật mới bằng cách đưa ra toà án tố tụng Hiến pháp.
Thuý Anh