Truyền thông Trung Quốc mới đây đã có bài viết chỉ ra rằng, trong 10 năm từ 2015 đến 2025, mức lương tối thiểu của Đài Loan đã tăng 42,9%, vượt xa các thành phố phát triển bậc nhất của Trung Quốc như Thâm Quyến chỉ với 16,3% và Thượng Hải là 33,2%. Mặc dù nhiều người dân Trung Quốc có thu nhập thực tế cao hơn mức lương tối thiểu rất nhiều, nhưng các nhà phân tích cho rằng, cái giá phải trả đằng sau những mức thu nhập cao đó là phải “oằn mình” làm thêm giờ.
Vào ngày 27/12, trang Guancha.cn đã đăng tải một bài báo do một tác giả người Thâm Quyến viết, với tiêu đề “Những điều chiêm nghiệm ra được từ việc so sánh dữ liệu của Thâm Quyến và Thượng Hải với Đài Loan trong 10 năm qua”. Nội dung của bài báo cho biết, kể từ ngày 1/7/2015, mức lương cơ bản của Đài Loan đã tăng dần qua từng năm, đến ngày 1/1/2025 sẽ được điều chỉnh thành 28.590 Đài tệ (khoảng 6.364 Nhân dân tệ), biên độ tăng là 42,9% trong 10 năm.
Tiêu chuẩn lương tối thiểu ở Thâm Quyến kể từ ngày 1/3/2015 là 2.030 Nhân dân tệ và đã được điều chỉnh thành 2.360 Nhân dân tệ từ ngày 1/1/2022. Đến thời điểm hiện tại, mức lương tối thiểu vẫn chưa được điều chỉnh tiếp, do đó tính từ năm 2015 đến 2025, biên độ tăng chỉ là 16,3%. Còn tại Thượng Hải, kể từ ngày 1/4/2015 đã điều chỉnh tiêu chuẩn lương tối thiểu thành 2.020 Nhân dân tệ, đến tháng 12/2024 là 2.690 Nhân dân tệ, biên độ tăng trong 10 năm qua là 33,2%, cao hơn mức tăng ở Thâm Quyến, nhưng vẫn thấp hơn so với Đài Loan. Một số cư dân mạng đã để lại bình luận bên dưới bài viết rằng, sau khi đọc xong những dữ liệu so sánh này, “cảm giác bị bóc lột sức lao động dường như càng rõ rệt hơn”.
Tác giả của bài viết còn nhận xét rằng, dù là ở các cửa hàng trà sữa hay ngành dịch vụ ăn uống ở Thâm Quyến, mức lương của nhân viên bình thường đều đã trên 4.000 Nhân dân tệ. Những người được trả mức lương tối thiểu là 2.360 Nhân dân tệ chủ yếu là lao động phổ thông làm việc trong ngành sản xuất của địa phương, nếu muốn gia tăng thu nhập thì đều phải phụ thuộc vào làm thêm giờ. Nội dung của bài báo cũng chỉ ra rằng, các nhà máy ở Thâm Quyến khi tuyển dụng đều tuyên bố sẽ nhận được tổng thu nhập là 5.000 Nhân dân tệ hoặc 6.000 Nhân dân tệ, nhưng đây chỉ là con số mà bạn có thể nhận được khi chịu khó tăng ca mỗi ngày và tăng ca cả vào thứ Bảy. Trên thực tế, bất kể là mức lương 5.000 - 6.000 Nhân dân tệ của công nhân sản xuất bình thường, hay mức lương 4.000 - 5.000 Nhân dân tệ của nhân viên quán trà sữa, nhà hàng, thì đều đòi hỏi phải làm thêm giờ rất nhiều.
Bài báo cũng lấy ví dụ về một nhân viên đang làm việc trong một nhà máy ở Thâm Quyến được xếp vào top 500 nhà máy hàng đầu thế giới. Mức lương trước thuế của người này vào tháng 11 là 5.930 Nhân dân tệ, thực tế nhận được 5.033 Nhân dân tệ, nhưng đây là mức thu nhập của 260 giờ làm việc. Theo thời gian làm việc bình thường một tuần là 5 ngày, mỗi ngày là 8 giờ, thì thời gian làm việc trong một tháng chỉ là 160 giờ, tức là người này đã phải làm thêm 100 giờ thì mới kiếm được mức lương như trên.
Tác giả của bài báo cho rằng, hiện nay ở Trung Quốc, vấn đề sức sản xuất yếu kém về cơ bản đã được giải quyết, đã đến lúc phải tăng phúc lợi và cải thiện hơn nữa việc phân phối. Nếu không thể tăng lương thì hãy giảm giờ làm trong khi tổng mức lương không đổi, đây cũng được xem như là một chế độ phúc lợi. Tác giả cũng liệt kê những lợi ích của việc giảm làm thêm ngoài giờ, bao gồm thuận lợi cho việc sinh con, cha mẹ có nhiều thời gian ở bên con cái hơn, điều này có lợi cho sự phát triển sức khỏe thể chất và tinh thần của trẻ em, đồng thời có thể cải thiện chất lượng cuộc sống của người dân. Ngoài ra, khi thu nhập của người dân tăng lên, sẽ làm tăng nhu cầu đối với các sản phẩm từ trung đến cao cấp, điều này cũng có lợi trong việc phá vỡ tình trạng cạnh tranh hàng giá rẻ hiện nay ở Trung Quốc. Tác giả của bài báo nhận định rằng, để phá bỏ tình trạng thời gian làm việc kéo dài quá mức mà gần như không có hiệu quả, cần phải có một loạt các biện pháp tổng hợp, một trong số đó chính là các thành phố phát triển hàng đầu của Trung Quốc phải tăng lương cơ bản cho người lao động phổ thông.
Đức Mạnh