Xung đột thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc làm không ít các nhà đầu tư nước ngoài, trong đó bao gồm cả những nhà đầu tư của Trung Quốc, phải dịch chuyển chuỗi cung ứng để kiểm soát rủi ro, các quốc gia Đông Nam Á cũng dần trở thành các trung tâm sản xuất mới nổi. Những năm gần đây, các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan, Malaysia đều tăng cường thu hút đầu tư từ Đài Loan, đặc biệt trong lĩnh vực bán dẫn. Với việc ông Trump trở lại Nhà Trắng, các chuyên gia của Đài Loan cho rằng, Ấn Độ sẽ vui mừng nhất, nhưng Việt Nam sẽ lo lắng nhất.
Chủ nhiệm Trung tâm Nghiên cứu Đài Loan ASEAN thuộc Viện Nghiên cứu Kinh tế Trung Hoa, bà Từ Tuân Tư cho biết, trong cuộc chiến thương mại Mỹ - Trung, các nhà đầu tư Đài Loan và Trung Quốc đã tích cực triển khai tại các quốc gia Đông Nam Á và điều này đã trở thành một xu hướng. Tuy nhiên, Mỹ ngày càng coi trọng các cơ cấu đầu tư nước ngoài, đặc biệt là để đề phòng Trung Quốc đầu tư, hầu hết các khách hàng doanh nghiệp Mỹ đều yêu cầu các đối tác đầu tư Đông Nam Á xem xét nghiêm ngặt cơ cấu cổ đông, để đảm bảo chuỗi cung ứng “sạch”. Điều đó cũng có nghĩa là, các doanh nghiệp Đài Loan tại những quốc gia này muốn xuất khẩu từ Việt Nam hoặc Thái Lan, đều phải đặc biệt lưu ý tới vấn đề “rửa xuất xứ”.
Bà Từ Tuân Tư chỉ ra rằng, Ấn Độ - là đối tác quan trọng của ASEAN và cũng là quốc gia vui mừng nhất khi biết ông Trump quay trở lại Nhà Trắng. Bởi vì, Ấn Độ cho rằng ông Trump thân thiện với quốc gia mình. Đặc biệt, khi Trump tỏ ra cứng rắn với Trung Quốc, Ấn Độ sẽ được hưởng lợi trong ngành sản xuất công nghệ.
Bà Từ Tuân Tư cho biết thêm, Việt Nam sẽ lo lắng nhất, bởi Việt Nam xếp thứ 3 trong số các nước mà Mỹ có thâm hụt thương mại lớn nhất trong năm 2023, và ông Trump cũng đã quyết định điều tra Việt Nam theo Điều 301 ngay trong nhiệm kỳ tổng thống đầu tiên của mình. Tuy không đạt được thương mại công bằng, nhưng vì là lần đầu tiên vi phạm, nên người kế nhiệm là ông Biden đã không áp đặt mức thuế cao “trừng phạt” đối với Việt Nam, nhưng Trump 2.0 có lẽ sẽ không dễ dàng buông tha cho Việt Nam.
Bà Từ Tuân Tư cũng có nhắc đến việc, đầu tư vào Đông Nam Á có thể được coi là một xu hướng, nhưng lựa chọn quốc gia nào có thể sẽ có điều chỉnh. Trước đây, nhiều doanh nghiệp Đài Loan đều ưu tiên tới Việt Nam, nhưng đã bắt đầu có sự thay đổi nhỏ từ năm ngoái khi đầu tư vào Thái Lan bắt đầu tăng tốc. Nhưng bà cũng nhắc nhở, tình hình chính trị ở các nước Đông Nam Á thay đổi rất nhiều, có một số nước không thân thiện với đầu tư nước ngoài, và các doanh nghiệp Đài Loan nên đặc biệt chú ý tới vấn đề pháp lý.
Thu Trang