Bước vào mùa hè nóng ẩm, cộng với tình trạng trái đất nóng lên, số ngày nắng nóng và nhiệt độ cực cao ở Đài Loan ngày càng gia tăng trong những năm gần đây. Số người phải đến phòng cấp cứu do nắng nóng cũng ngày càng tăng lên nên tác động của nhiệt độ và độ ẩm cao đối với sức khỏe con người là điều không thể xem nhẹ.
Tiếp xúc với nhiệt độ cao và độ ẩm cao trong thời gian dài có thể gây ra tổn thương do nhiệt
Bác sĩ khoa Cấp cứu của Bệnh viện Á Đông Trương Hoằng Bân cho biết, cơ thể con người duy trì nhiệt độ cơ thể không đổi thông qua “bức xạ”, “dẫn truyền”, “đối lưu” và “bốc hơi”. Tuy nhiên, khi nhiệt độ bên ngoài cao hơn nhiệt độ cơ thể, các phương pháp tản nhiệt “bức xạ”, “dẫn truyền” và “đối lưu” sẽ không thể hoạt động, thêm vào đó, khi kết hợp với độ ẩm cao, hiệu quả tản nhiệt của cơ thể thông qua mồ hôi - “bốc hơi” cũng sẽ giảm. Vì vậy, khi cơ thể con người tiếp xúc với môi trường có nhiệt độ và độ ẩm cao, nhiều loại tổn thương do nhiệt có thể xảy ra.
Tổn thương do nhiệt có thể phân thành 5 loại
1. Sốc nhiệt: Nhiều người hiểu sai định nghĩa về sốc nhiệt. Trên thực tế, sốc nhiệt là tình trạng nghiêm trọng nhất do nhiệt độ cao gây ra. Sốc nhiệt dẫn đến sự suy giảm chức năng điều chỉnh nhiệt độ của cơ thể và không có khả năng tản nhiệt hiệu quả thông qua mồ hôi, khiến nhiệt độ cơ thể tăng lên trên 40,5℃, gây rối loạn hệ thần kinh trung ương, với các triệu chứng bao gồm kích động, lú lẫn, co giật và hôn mê. Nếu điều trị chậm trễ, có thể bị tổn thương vĩnh viễn và tỷ lệ tử vong cao.
2. Phù nề do nóng: Thường xảy ra ở bàn tay hoặc bàn chân, đặc biệt ở người già sau một hành trình vận chuyển dài và cũng có thể xảy ra ở những người trẻ tuổi từ môi trường lạnh trở về nơi ấm áp. Do sự giãn nở của các mạch máu ở da và sự giữ lại dịch của mô gây nên tình trạng phù nề, bệnh thường khỏi một cách tự nhiên trong vòng vài ngày, nhưng trong một số ít trường hợp, bệnh có thể kéo dài đến sáu tuần. Khuyến khích có thể nâng cao chân lên hoặc mang vớ để dịch trong cơ thể có thể chảy ngược lại.
3. Chuột rút do nóng: Dễ xảy ra ở những người tập thể dục quá mức trong môi trường nóng ẩm. Do đổ mồ hôi nhiều trong quá trình tập luyện khiến cơ thể bị mất nước và chất điện giải, chuột rút có thể xảy ra ở chân, vai hoặc bụng, có thể kéo dài đến 15 phút. Bệnh nhân nên được chuyển đến khu vực mát mẻ và cho uống nước muối hoặc đồ uống thể thao. Nếu bị chuột rút ở bắp chân, có thể giữ các ngón chân và kéo lên trên, đẩy gót chân xuống và đồng thời duỗi thẳng đầu gối. Nếu chuột rút vẫn tiếp tục, hãy tìm kiếm sự chăm sóc y tế.
4. Ngất do nóng: Có thể xảy ra khi đứng lâu trong môi trường nóng bức do tình trạng ứ máu tĩnh mạch ở chân. Để khắc phục tình trạng này, chỉ cần di chuyển bệnh nhân đến nơi mát mẻ, nằm thẳng và bù nước, các triệu chứng thường biến mất nhanh chóng sau một thời gian ngắn nghỉ ngơi.
5. Kiệt sức do nóng: Thường xảy ra ở môi trường có nhiệt độ cao, hoặc do chất lượng không khí kém và đổ mồ hôi quá nhiều dẫn đến mất nước và chất điện giải. Các triệu chứng bao gồm chóng mặt và nhức đầu, buồn nôn và nôn, da ẩm ướt, suy nhược, hạ huyết áp tư thế, ngất xỉu và mờ mắt, nhiệt độ cơ thể bình thường hoặc tăng nhẹ nhưng không quá 40°C và vẫn tỉnh táo. Cần nhanh chóng chuyển bệnh nhân đến nơi mát mẻ nằm, duy trì nhịp thở, có thể bổ sung đồ uống thể thao từ từ và nhanh chóng đưa bệnh nhân đến bác sĩ sau khi bệnh nhân hạ nhiệt.
Bổ sung nước thường xuyên và tránh ở môi trường có nhiệt độ và độ ẩm cao trong thời gian dài
Bác sĩ Trương Hoằng Bân kêu gọi mọi người tránh hoạt động dưới thời tiết nắng nóng trong thời gian dài, bổ sung nước thường xuyên, mặc đồ có màu nhạt, rộng rãi và thoáng mát cũng như duy trì không khí được lưu thông. Ngoài ra, cũng không nên làm việc một mình trong môi trường có nhiệt độ cao trong thời gian dài, cố định thời gian nghỉ ngơi và tránh làm việc quá sức để bảo vệ sức khỏe của mình, đây là điều vô cùng quan trọng.
Phương Thảo