Một người đàn ông họ Nguyễn, quốc tịch Trung Quốc, nghi ngờ là do vấn đề phát ngôn trên mạng Internet nên vào ngày 09/06 vừa qua đã tự lái tàu xông thẳng đến sông Đạm Thủy và bày tỏ quy hàng, người này đã bị Sở Tuần tra đường biển của Đài Loan bắt giữ. Ngày 10/06, Ủy ban Trung Hoa Lục Địa cho biết, chính phủ đã nắm bắt tình hình sự việc, hiện đã giao cho Sở Tuần tra đường biển và cơ quan tư pháp thụ lý.
Được biết đây là trường hợp vượt biên đến Đài Loan thứ hai của công dân Trung Quốc trong năm nay. Theo thống kê của Sở Tuần tra đường biển, trong 10 năm qua, tổng số người Trung Quốc vượt biên đến Đài Loan đã giảm còn 121 người. Tính từ năm 2014 đến năm 2023, số người Trung Quốc vượt biên đến Đài Loan mỗi năm lần lượt là 46, 10, 5, 8, 6, 5, 5, 14, 5 và 15 người, tổng cộng là 119 người, cộng thêm 2 trường hợp mới trong năm nay, tổng cộng là 121 người. So với những năm 2000 khi kinh tế Đài Loan phát triển vượt trội, hằng năm đều có khoảng hơn 1000 người Trung Quốc vượt biên đến Đài Loan để kiếm tiền, đến khoảng năm 2014, GDP bình quân đầu người tại các thành phố duyên hải của Trung Quốc vượt hơn 10 nghìn USD, kinh tế tăng vọt, cộng thêm lực lượng tuần tra đường biển của Đài Loan kiểm soát chặt chẽ, số người vượt biên đến Đài Loan giảm dần theo từng năm, đến năm 2016 thì giảm xuống còn con số hàng đơn vị.
Tuy nhiên về sự kiện vượt biên lần này, có chuyên gia phân tích cho rằng, mặc dù không thể chứng minh hành động của người đàn ông nói trên có phải là do chính quyền Trung Quốc đứng sau điều động hay không, nhưng quân đội Trung Quốc cũng có thể mượn sự kiện lần này để gián tiếp nghiên cứu, đánh giá lỗ hổng trong công tác phòng thủ của Đài Loan, chính phủ cần thiết phải cẩn trọng ứng phó với khả năng xuất hiện mô hình quấy nhiễu mới, các lực lượng tuần tra đường biển, cảnh sát và quân đội cũng cần phải làm rõ phạm vi quyền hạn của mình, đảm bảo có sự phân công tức thời và áp chế đối phương khi có việc xảy ra.
Bãi biển Bát Lý, cảng Đài Bắc và cửa sông Đạm Thủy được xem như là “tam giác phòng thủ” quan trọng để bảo vệ khu vực trung tâm chính trị - kinh tế tại thủ đô, hằng năm đều có những cuộc diễn tập quân sự quan trọng tại các địa điểm này, nhất là diễn tập phòng thủ đường sông trên sông Đạm Thủy, mục đích là để tránh cho quân địch điều động những binh lực hạng nhẹ như ca nô đệm khí, thông qua cửa sông Đạm Thủy để tiến thẳng vào trong khu trung tâm chính trị - kinh tế.
Ông Tô Tử Vân - Trưởng Viện nghiên cứu Chiến lược và Tài nguyên Quốc phòng, thuộc Viện nghiên cứu An ninh Quốc phòng cho biết, động cơ của người đàn ông vượt biên này vẫn còn chờ điều tra thêm, nhưng xét về mặt kỹ thuật, nếu chỉ dùng ca nô mà có thể băng qua eo biển Đài Loan để đến được địa phận Đài Loan thì độ khó tương đối cao, vì thế suy đoán rằng có thể người này đã được tiếp ứng bởi tàu thuyền khác trên đường đi.
Ông Tô Tử Vân nhận định, sự kiện lần này đơn thuần chỉ là bị bắt ngoài ý muốn, khả năng đối phương dùng ca nô để thử thời gian ứng biến của quân đội Đài Loan là không cao, cho nên sự việc này không mang ý nghĩa gì đặc biệt, nhưng bất luận động cơ của người đàn ông này là gì, do sông Đạm Thủy là cửa sông quan trọng có thể tiến thẳng vào thủ đô, cho nên các đơn vị liên quan cần thiết phải đề cao cảnh giác.
Còn Phó Giáo sư Lâm Dĩnh Hựu tại Viện nghiên cứu Chiến lược và Sự vụ Quốc tế tại Đại học Đạm Giang thì đề cập, kỹ thuật giám sát gần bờ của Đài Loan không có vấn đề gì, nhưng vấn đề quản lý vùng biển và kiểm soát cảng khẩu cần thiết phải được điều chỉnh, sửa chữa sao cho phù hợp với thời đại, vì Trung Quốc có thể mượn những sự kiện bất ngờ như vụ ca nô lần này để thăm dò lỗ hổng phòng thủ của Đài Loan, các cơ quan chính phủ cần thiết phải lưu ý khả năng vụ ca nô này và sự kiện thiết bị bay không người lái bay vào không phận Kim Môn lần trước phải chăng là sự do thám mang tính liên tục hay không.
Thúy Anh