Truyền thông Nhật Bản đưa tin, theo quan chức chính phủ Mỹ và Nhật Bản tiết lộ, chính phủ Mỹ đang xem xét tăng cường chức năng của Bộ Tư lệnh quân đội Mỹ tại Nhật Bản, chủ yếu là để thúc đẩy hợp tác giữa quân đội Mỹ và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản. Ngoài ra, khi Trung Quốc tăng cường các hành động quân sự ở Đông Á, Mỹ khá lo ngại về tình hình ở Đài Loan (xung đột hai bờ eo biển).
Tờ Yomiuri Shimbun của Nhật Bản đưa tin, để phối hợp với việc Nhật Bản thành lập "Bộ chỉ huy tác chiến thống nhất" tích hợp các Lực lượng Phòng vệ Lục quân, Hải quân và Không quân vào cuối năm 2024, chính phủ Mỹ cũng đang xem xét tăng cường các chức năng của Bộ Tư lệnh Mỹ tại Nhật Bản, nhằm nâng cao hoạt động tương tác giữa Mỹ và Nhật Bản. Thủ tướng Nhật Bản Fumio Kishida dự kiến sẽ đến thăm Mỹ vào ngày 10 tháng 4 để tổ chức cuộc gặp cấp cao với Tổng thống Mỹ Joe Biden, sau cuộc gặp sẽ ban hành một tài liệu chung, trong đó có thể ghi lại những điều chỉnh trong hoạt động chỉ huy và kiểm soát giữa hai nước Mỹ-Nhật.
Hiện tại, Bộ Tư lệnh quân đội Mỹ tại Nhật Bản đặt tại Căn cứ Yokota (Tokyo) có thẩm quyền hạn chế trong việc giám sát hoạt động huấn luyện chung Mỹ-Nhật và việc sử dụng Thỏa thuận về tình trạng lực lượng Nhật-Mỹ (U.S.–Japan Status of Forces Agreement). Bộ chỉ huy Hạm đội 7 của Hải quân Mỹ có trụ sở tại Thành phố Yokosuka, tỉnh Kanagawa và Thủy quân lục chiến Mỹ đóng tại Okinawa do Bộ Tư lệnh quân đội Mỹ khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương ở Hawaii kiểm soát.
Các báo cáo nói rằng, Trung Quốc đã tăng cường các hoạt động quân sự cưỡng bức ở Đông Á và Mỹ lo ngại về rắc rối ở Đài Loan (xung đột hai bờ eo biển). Theo hệ thống hiện tại, do chênh lệch múi giờ giữa Hawaii và Tokyo nên sự phối hợp Mỹ-Nhật khó có thể nắm bắt tình hình theo thời gian thực hoặc tiến hành chỉ huy, kiểm soát kịp thời.
Nếu khung chỉ huy và kiểm soát Mỹ-Nhật được điều chỉnh, quyền chỉ huy vẫn thuộc về Bộ Tư lệnh quân đội Mỹ khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, trong khi quyền lực của Bộ Tư lệnh Lực lượng Mỹ tại Nhật Bản sẽ được tăng cường. Có thể được trao quyền lên kế hoạch cho các cuộc tập trận hoặc huấn luyện chung Mỹ-Nhật, phối hợp với "Bộ chỉ huy tác chiến thống nhất" của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản, chia sẻ thông tin tư liệu và điều phối vật tư.
Ngoài ra, cũng có thể thành lập một nhóm chung Mỹ-Nhật thường trực tại Nhật Bản để tạo điều kiện phối hợp giữa quân đội Mỹ đóng tại Nhật Bản và Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản. Ở Hàn Quốc, quyền chỉ huy và kiểm soát của quân đội Mỹ tại Hàn Quốc và quân đội Hàn Quốc được hợp nhất, trong khi đó hệ thống chỉ huy của Lực lượng Phòng vệ Nhật Bản và Bộ Tư lệnh Lực lượng Mỹ tại Nhật Bản lại được áp dụng biện pháp tách biệt.
Theo nguồn tin, hội nghị thượng đỉnh Mỹ-Nhật sẽ được tổ chức vào tháng 4 sắp tới để đạt được thỏa thuận chung về việc điều chỉnh hệ thống chỉ huy và kiểm soát, nội dung chi tiết sẽ được thảo luận trong cuộc đàm phán "2 cộng 2" giữa Bộ trưởng Ngoại giao và Quốc phòng Mỹ-Nhật dự kiến được tổ chức trong năm nay.
Tường Vy