Gần đây, báo chí đã đưa tin, bên thanh toán thứ 3 đã trở thành công cụ rửa tiền đắc lực. Đối với vấn đề này, ngày 7 tháng 1, Bộ Phát triển Kỹ thuật số cho biết, ngoài việc thực thi những yêu cầu về pháp luật thì bộ cũng đã khởi động việc kiểm tra phòng chống rửa tiền đối với những nhà cung cấp dịch vụ thanh toán bên thứ 3, đồng thời sẽ tiến tới hợp tác liên bộ để xây dựng kênh liên kết giữa Chính phủ và tư nhân để kiểm tra những tài khoản ảo, thành lập kênh liên lạc nhanh giữa các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán bên thứ 3 với cơ quan kiểm sát - cảnh sát - điều tra.
Ngày 7 tháng 1, có nhiều phương tiện truyền thông đưa tin về việc “thiếu sót trong thẩm tra, đối chiếu khiến bên thanh toán thứ 3 trở thành công cụ rửa tiền đắc lực”, “Ủy ban Quản lý Giám sát Tài chính và Bộ Phát triển Kỹ thuật số không làm tròn nhiệm vụ của mình”. Đối với việc này, Bộ Phát triển Kỹ thuật số đã đưa ra phúc đáp từ các phương diện kinh doanh dịch vụ, luật pháp cũng như hành chính, nhấn mạnh sẽ không cho phép bên thanh toán thứ 3 trở thành lỗ hổng trong công tác chống lừa đảo.
Bộ Phát triển Kỹ thuật số cũng chỉ ra rằng, về việc kinh doanh dịch vụ thanh toán này, Bộ đã nhiều lần mời các cơ quan kiểm sát - cảnh sát - điều tra và các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán cùng họp về việc tìm cách ứng phó với tội phạm lừa đảo. Tháng 7 năm 2023 đã khởi động quy định đăng ký năng lực của các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán bên thứ 3, yêu cầu các nhà cung cấp phải đưa ra những giải pháp chống rửa tiền cũng như cam kết tuân thủ pháp luật thì mới hoàn thành việc đăng ký, đồng thời Bộ sẽ tiến hành kiểm tra chất lượng cũng như phân bổ nhân lực, tình hình kinh doanh, khả năng quản lý, thực thi, tình hình tài chính của bên cung cấp dịch vụ thanh toán thứ 3. Chính sách này của Bộ đã nhận được sự ủng hộ từ cơ quan kiểm sát - cảnh sát - điều tra, và đạt được sự đồng thuận với Ủy ban Quản lý Giám sát Tài chính.
Với những nhà cung cấp chưa hoàn thành việc đăng ký năng lực, thì ngân hàng sẽ không chấp thuận việc mở tài khoản mới của nhà cung cấp đó. Với những nhà cung cấp đã có tài khoản tại ngân hàng mà chưa hoàn thành việc đăng ký năng lực thì ngân hàng sẽ coi nhà cung cấp đó là khách hàng có mức rủi ro cao, đồng thời không cung cấp dịch vụ tài khoản ảo.
Về mặt luật pháp, để tăng cường việc thực thi các quy định phòng chống rửa tiền, tránh dung túng cho tội phạm rửa tiền của các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán, Bộ Phát triển Kỹ thuật số đã biên soạn “Sổ tay hướng dẫn nhà cung cấp dịch vụ thanh toán bên thứ 3 tiến hành phòng chống rửa tiền” cũng như bản mẫu để tham khảo, trợ giúp các nhà cung cấp kinh doanh theo đúng pháp luật, xác minh danh tính khách hàng (KYC).
Bộ cũng cho hay, đã yêu cầu các nhà cung cấp phải có nghĩa vụ xác minh, thẩm tra địa chỉ trang web (URL) của khách hàng, tránh việc bên thanh toán thứ 3 bị lợi dụng để rửa tiền hay tiến hành các hành vi trái pháp luật, nghiên cứu công cụ dò tìm trang web có liên quan để các nhà cung cấp có thể định kỳ dò tìm những điểm bất thường trên trang web của bên bán sản phẩm, tránh việc sau khi người bán đăng ký dịch vụ thanh toán với bên thứ 3 xong, âm thầm chuyển đổi, trở thành kênh rửa tiền hay buôn bán các sản phẩm không bình thường.
Bộ Phát triển Kỹ thuật số đã khởi động công tác kiểm tra, đối chiếu việc phòng chống rửa tiền tại chỗ hoặc phi tại chỗ với các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán. Hiện nay đang thẩm tra 23 nhà cung cấp, đồng thời phối hợp với các cơ quan hành pháp để tiến hành thẩm tra liên ngành. Đặc biệt, đối với những nhà cung cấp bị nghi ngờ có hành vi rửa riền, Bộ sẽ tiến hành kiểm tra đối chiếu tại chỗ. Với những thiếu sót bị phát hiện, doanh nghiệp phải cải thiện ngay trong hạn định. Nếu doanh nghiệp không thi hành đúng theo quy định của pháp luật, không thiện phí cải thiện, hoặc trốn tránh kiểm tra thì sẽ bị phạt theo quy định có liên quan trong Luật Phòng chống Rửa tiền.
Về mặt hành chính, Bộ Phát triển Kỹ thuật số cho biết, do quá trình điều tra các vụ án lừa đảo của các cơ quan kiểm sát - cảnh sát - điều tra cần các thông tin giao dịch tiền của các tài khoản ảo, nên Bộ sẽ xây dựng kênh hợp tác giữa Chính phủ và tư nhân để có thể nhanh chóng ngăn chặn các băng đảng rửa tiền lợi dụng bên thanh toán thứ 3 làm kênh rửa tiền cho mình.
Bộ Phát triển Kỹ thuật số cũng giải thích, đã mời Sở Kiểm sát cấp cao của Đài Loan, Cục Điều tra Bộ Pháp vụ, Ủy ban Quản lý Giám sát Tài chính cùng các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán bên thứ 3 cùng hợp tác liên ngành để xây dựng kênh tra cứu các tài khoản ảo dưới sự hợp tác giữa Chính phủ và tư nhân, xây dựng kênh liên lạc nhanh giữa các nhà cung cấp dịch vụ thanh toán và các cơ quan kiểm sát - cảnh sát - điều tra, đồng thời tiếp tục hợp tác cùng các cơ quan kiểm sát - cảnh sát - điều tra và Ủy ban Quản lý Giám sát Tài chính để nghiên cứu cơ chế cảnh báo tài khoản để có thể nhanh chóng ngăn chặn các băng đảng tội phạm rửa tiền lợi dụng bên thanh toán thứ 3 làm công cụ rửa tiền cho mình.
Thu Hà