Buổi phát biểu phương châm chính sách đầu tiên của các ứng cử viên Tổng thống đã diễn ra vào tối 20/12, 3 chính đảng gồm đảng Quốc Dân, đảng Dân Tiến và đảng Dân Chúng tập trung vào vấn đề hai bờ eo biển để “giao đấu”. Theo ứng cử viên thuộc đảng Dân Tiến ông Lại Thanh Đức bày tỏ, ông sẽ mãi mãi kiên định giữ vững thể chế hiến chính dân chủ, bảo vệ sự sinh tồn của quốc gia, có chủ quyền mới có quốc gia, có Đài Loan mới có Trung Hoa Dân Quốc. Trung Hoa Dân Quốc và Cộng Hòa Nhân Dân Trung Hoa không lệ thuộc lẫn nhau, chủ quyền của Đài Loan không thể bị xâm phạm và thôn tính, tiền đồ tương lai của Đài Loan - Trung Hoa Dân Quốc cũng chỉ có 23,5 triệu người Đài Loan mới có quyền quyết định, trong tương lai sẽ đoàn kết toàn dân, đi trên con đường mà Tổng thống Thái Anh Văn đã đặt niềm tin, để bước ra thế giới, xây dựng Đài Loan trở nên vững mạnh.
Tiếp theo, ông Lại Thanh Đức đã chỉ trích ứng cử viên Hầu Hữu Nghi của đảng Quốc Dân rằng, mặc dù ông ta nói rằng phải bảo vệ Trung Hoa Dân Quốc, nhưng lại chấp nhận nhận thức chung năm 1992, lẽ nào ông ta không biết rằng tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ 20 của Đảng Cộng sản Trung Quốc vào năm ngoái, chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh rằng nhận thức chung 1992 cũng đồng nghĩa với nguyên tắc một nước Trung Quốc, một đất nước hai chế độ, hoàn toàn không có không gian dành cho Trung Hoa Dân Quốc, thử hỏi làm thế nào có thể dùng nhận thức chung 1992 trên cơ sở nguyên tắc một nước Trung Quốc để bảo vệ Trung Hoa Dân Quốc được chứ?
Ông Lại Thanh Đức cũng đặt câu hỏi nghi ngờ đối với ứng cử viên Tổng thống thuộc đảng Dân Chúng ông Kha Văn Triết rằng, đảng này hô hào chính sách hai bờ eo biển là “như người một nhà”, chấp thuận nguyên tắc một nước Trung Quốc, vậy thì làm sao có thể đi theo con đường ngoại giao của Tổng thống Thái Anh Văn được chứ? Dạo gần đây ông Kha Văn Triết chỉ trích cặp ứng cử viên đảng Quốc Dân ông Hầu Hữu Nghi và ông Triệu Thiếu Khang quá nghiêng theo Trung Quốc, thì thực ra là “cười người mà chẳng ngẫm đến ta”, đều không thể bảo vệ sự sinh tồn của quốc gia.
Ông Lại Thanh Đức nhấn mạnh, ông đồng ý với tiền đề phải giữ được sự tôn nghiêm cho Đài Loan, có thể mở rộng cửa để hợp tác giao lưu với Trung Quốc, tăng lợi ích cho nhân dân hai bờ eo biển, đạt được mục tiêu hòa bình và thịnh vượng trung.
Sau đó ông Hầu Hữu Nghi cho biết, người anh hùng giữ nước của hai bờ eo biển chính là hiến pháp của Trung Hoa Dân Quốc, trong đó bao gồm nhận thức chung năm 1992, thì đều dựa trên nền tảng là hiến pháp Trung Hoa Dân Quốc, nhưng ông phản đối một nước hai chế độ, cũng phản đối Đài Loan tuyên bố độc lập, yêu cầu ông Lại Thanh Đức đừng khoác lên cho ông tấm áo thân Trung Quốc, ông cũng nhấn mạnh, suốt đời này sẽ bảo vệ Đài Loan bằng sinh mệnh của chính mình, dùng hành động để chứng minh về thực lực có thể bảo vệ Đài Loan, ngược lại đảng Dân Tiến chỉ biết nói suông.
Ông Kha Văn Triết thì nhấn mạnh, với điều kiện duy trì lẽ sống và thể chế chính trị tự do dân chủ hiện tại của Đài Loan, ông đồng ý triển khai giao lưu với Trung Quốc Đại lục với tiền đề bảo đảm sự tôn nghiêm cho Đài Loan, ông cũng lấy ví dụ về diễn đàn hai thành phố được tổ chức vào năm ngoái và kinh nghiệm tổ chức Olympic, bày tỏ cần giao lưu tương tác với Trung Quốc dựa trên 5 nguyên tắc tôn trọng lẫn nhau.
Ông Kha Văn Triết cho biết, sự tự do của Đài Loan và hòa bình của hai bờ eo biển là thái độ căn bản của ông trong mối quan hệ hai bờ, đồng thời, Đài Loan cần có đủ sức mạnh về quốc phòng, ngân sách quốc phòng cần phải đạt tới 3% GDP.
Khiết Nhi