Một thanh niên tên Lý Dĩnh người Trung Quốc đang du học tại Ý đã tạo một blog trên nền tảng xã hội "X", với tên gọi "Teacher Li Is Not Your Teacher" (tạm dịch: Thầy Lý không phải là thầy của bạn), hàng ngày tiếp nhận bài viết về những vụ việc xã hội bất ngờ xảy ra trên khắp Trung Quốc. Nhiều bạn trẻ đã xem blogger thầy Lý như tấm gương noi theo và hy vọng rằng họ có thể trở thành một "Thầy Lý" tiếp theo, nhằm thúc đẩy sự phát triển quyền tự do ngôn luận trong xã hội Trung Quốc. Tuy nhiên theo Lý Dĩnh, người sáng lập trang blog cho rằng, để trở thành một blogger thời sự, buộc phải hy sinh nhiều thứ và chịu đựng áp lực, nên anh không khuyến khích giới trẻ Trung Quốc trở thành "Thầy Lý" mà hãy làm những điều ý nghĩa hơn qua góc độ cá nhân.
Du học Ý, không ngờ lại "chuyển nghề"
Anh Lý Dĩnh với biệt danh "Thầy Lý" năm nay 31 tuổi, là người An Huy, Trung Quốc, sang Ý du học vào năm 2015, theo dự định ban đầu, anh muốn theo học chuyên ngành giáo dục nghệ thuật nhưng không ngờ lại trở thành một blogger thời sự. Lý Dĩnh: "Tôi thấy ở môi trường đại học Trung Quốc tôi chẳng học được gì, vì vậy tôi muốn đến Ý và học lại đại học, tức là ở Ý tôi đã học từ bậc đại học lên đến bậc thạc sĩ. Lúc đó tôi chỉ nghĩa mình có thể học được một số kiến thức về giáo dục nghệ thuật ở Ý, rồi mang chúng về Trung Quốc để giúp nền giáo dục nghệ thuật Trung Quốc phát triển tốt hơn, nhưng tôi không ngờ rằng sức ảnh hưởng của tôi không còn nằm trong phạm vi giáo dục nghệ thuật nữa, mà đã lan rộng đến toàn Trung Quốc."
Lý Dĩnh cho rằng việc trở thành một blogger thời sự thực ra là điều mà ai cũng có thể làm, giống như ở một nơi tự do như Đài Loan, ai cũng có thể làm được, nhưng ở Trung Quốc, bạn cần phải thật can đảm, bởi vì bạn phải đối mặt với đủ loại các quy định và pháp luật hà khắc.
Anh cho biết thường thấy trên các video Trung Quốc có rất nhiều bạn trẻ xuất sắc, nên anh biết rằng giới trẻ ngày nay họ có thể làm nhiều việc phong phú đa dạng hơn, mà còn làm rất tốt nữa là đằng khác. Anh nói: "Tôi nghĩ những gì tôi làm rất cơ bản, nhưng những người trẻ này thực ra họ sẽ làm được những điều quan trọng hơn trong tương lai, nên không phải tôi không muốn họ trở thành thầy Lý, mà tôi nghĩ sau này họ chắc chắn sẽ vượt qua cả thầy Lý và làm được nhiều điều ý nghĩa hơn."
Trải nghiệm "Một ngày làm thầy Lý", một ngày đăng 341 tweet sự kiện "Phong trào Sách trắng"
Nếu bạn thực sự vẫn muốn sắm vai "Thầy Lý", trước tiên hãy trải nghiệm "Một ngày làm thầy Lý". Lý Dĩnh: "Mấy năm gần đây tôi hay dậy lúc 9, 10 giờ sáng, thức dậy là đăng bài ngay, do chênh lệch múi giờ, nên tôi dậy đăng những thông tin xảy ra vào tối qua ở thời điểm tôi ngủ, từ 1 đến 2 giờ chiều thì tôi sẽ làm gì đó để ăn, cho mèo ăn rồi làm một số việc khác trong cuộc sống. Rồi tầm 5, 6 giờ chiều, lúc này có lẽ sẽ có đợt đăng tweet mới, tôi sẽ tiếp tục đăng phần này lên blog, đến tối thì sẽ làm một số chương trình YouTube, sau đó tầm 1, 2 giờ đêm thì đi ngủ. Thỉnh thoảng khi không làm YouTube, tôi sẽ làm một số việc của riêng và giải quyết một số việc trong cuộc sống, về cơ bản đó là lịch trình cuộc sống của tôi trong vòng một năm."
Lý Dĩnh cho biết phải tự bắt mình ngủ 7 hoặc 8 tiếng mỗi ngày, vì cường độ làm việc thời sự này rất căng thẳng, khi "Phong trào Giấy trắng" bùng nổ vào ngày 27/11 năm ngoái, anh từng nhận được 40 tin nhắn chỉ trong 1 giây. Mỗi lần nhìn thấy một tweet tin đóng góp, chỉ cần không ghi lại ngay, sẽ bị xóa đi, không bao giờ tìm lại được, ngày hôm đó có người giúp anh ấy đếm, chỉ trong một ngày đăng tổng cộng 341 tweet.
Lý Dĩnh chia sẻ: "Nếu tôi không nghỉ ngơi đủ thì có lẽ tôi sẽ không thể gắn bó lâu dài với công việc này, nhưng nếu có một tin nóng đột ngột như Phong trào Sách trắng hay cái chết của Thủ tướng Lý Khắc Cường, trong trường hợp này tôi dường như ngủ rất ít vì chênh lệch múi giờ trong nước. Thậm chí có lúc tôi phải đi ngủ lúc 7 giờ tối và thức dậy vào sáng sớm tinh mơ, điều này vừa khớp với chênh lệch múi giờ Trung Quốc, như vậy mới có thể làm đúng hiệu ứng kịp thời của thời sự."
Điều kiện để trở thành "thầy Lý" là hy sinh bản thân để soi sáng cho người khác
Lý Dĩnh chỉ ra rằng nếu muốn trở thành "Thầy Lý", bạn phải học cách từ bỏ cảm xúc cá nhân và ý kiến của riêng mình, đồng thời nhất định phải thật khách quan và trung lập đối với mỗi một bài viết. Lý Dĩnh: "Đặc biệt khi Phong trào Sách trắng mới bùng nổ, tôi hoàn toàn bỏ suy nghĩ chủ quan của mình và bày tỏ tiếng nói một cách khách quan với mọi người, chứ không sử dụng thông tin của chủ nhân bài viết để bày tỏ quan điểm, nên tôi cho rằng, nếu phải trở thành một nhân vật như "thầy Lý", trước tiên bạn cần phải từ bỏ rất nhiều tình cảm, cảm xúc cá nhân."
Điều thứ hai là bạn phải đối mặt với áp lực rất lớn, bao gồm nhiều cuộc tấn công khác nhau trên mạng hoặc ngoài đời thực. Chính phủ cũng có khả năng sẽ gây áp lực thông qua nhiều hình thức khác nhau. Cũng có thể gặp khó khăn về kinh tế, và các thành viên trong gia đình ở Trung Quốc đôi khi sẽ bị công an quan tâm. Vì vậy, ở Ý anh đã 4 lần chuyển nhà trong năm qua, để đề phòng và gần đây kênh YouTube của anh bắt đầu bật nút kiếm tiền để duy trì chi phí sinh hoạt ở Ý.
Lý Dĩnh: "Tôi đã làm việc không nghỉ ngơi trong một năm, hàng ngày đều làm công việc này và thực sự khá mệt mỏi, vì vậy nếu có những cá nhân muốn làm điều này, tôi nghĩ nên tìm kiếm những người cùng chí hướng trên mạng, hãy cùng nhau làm việc này, để không quá vất vả. Tất nhiên, tôi nghĩ rằng đối với những người trẻ trong tương lai, vì đã có nền tảng cung cấp những tin tức như vậy nên họ thực sự có thể làm được nhiều điều hơn từ góc nhìn của riêng mình, thay vì nhìn vào những gì đã xuất hiện để bắt chước."
Phát huy giá trị tự do ngôn luận, mang lại dũng khí cho người Trung Quốc
Nhờ sự tận tâm và sự khách quan của trang blog, khiến đông đảo người Trung Quốc ngày nào cũng ghé thăm trang blog "Teacher Li Is Not Your Teacher" xem các bài đăng tải, số lượng người theo dõi trang blog "Teacher Li Is Not Your Teacher" trên nền tảng xã hội "X" sắp vượt mốc 1,5 triệu người.
Lý Dĩnh: "Với chi phí thấp như vậy, lại có thể đối đầu với cả bộ máy nhà nước Trung Quốc, điều này thực sự đại diện cho giá trị tự do ngôn luận mà tôi theo đuổi và tin tưởng. Tức là khi một người có quyền tự do ngôn luận, bộ máy nhà nước như Trung Quốc thực sự không thể xóa bỏ được điều đó, trong nền tảng tự do ngôn luận, bạn sẽ không bao giờ có thể đánh bại được tôi, nếu không có quyền tự do ngôn luận như vậy, thì tôi nghĩ sự tồn tại của mình sẽ chẳng còn ý nghĩa nữa, nếu tôi cũng rơi vào hoàn cảnh phải tự kiểm điểm bản thân, và rơi vào kiểu sợ hãi mọi thứ, đối với đa số người xem hoặc là độc giả, trong lòng họ sẽ cảm thấy sợ hãi, nhưng vì họ thấy ai đó lấy hết can đảm và liên tục giúp họ truyền phát thông tin, nếu họ ở Trung Quốc và không có cách nào để rời đi, thì chí ít họ cũng biết rằng họ không đơn độc."
Tính cách ôn hòa, chân thành, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ cha mẹ
Nhiều cư dân mạng đã để lại tin nhắn trên mạng nói rằng họ luôn cảm nhận được khía cạnh chân thực của "thầy Lý" trong các cuộc phỏng vấn với giới truyền thông. "Thầy Lý" cười nói, có lẽ là do ảnh hưởng sâu sắc từ sự giáo dục của cha mẹ.
Thầy Lý chia sẻ: " Từ bé, cha mẹ đã dạy tôi rằng, dù có đạt được thành tích tốt hoặc điều vinh dự, vẫn phải giữ thái độ khiêm tốn, và nhất định phải quan tâm đến người khác nhiều hơn, lắng nghe người khác nhiều hơn và đặt người khác lên hàng đầu, cách giáo dục này của cha mẹ, cùng với quá trình thường xuyên tiếp xúc với mọi người, dần dần trở nên mạnh mẽ hơn, hoặc có thể nói ngày càng in đậm vào tư duy, nên đã hình thành nên tính cách của tôi bây giờ."
Anh chia sẻ, nhờ tính cách này giúp anh hình thành cơ chế bảo vệ ngay cả khi cuộc đời anh đã trải qua những thay đổi lớn như vậy.
Anh nói: "Ngay cả khi phải đối mặt với áp lực từ chính phủ Trung Quốc, tôi vẫn có thể kiên nhẫn và vẫn là một người biết lắng nghe hoặc là một người biết thông cảm, ngay cả khi những người phản đối hay chỉ trích tôi, tôi vẫn sẽ giao lưu với họ một cách hòa bình. Nhiều lúc, đúng vậy, bạn cũng biết có một số người mắng mỏ bạn bằng những lời lẽ khó nghe, tôi cũng nhịn, rồi vẫn sẽ trao đổi đôi chút với họ, tức là tôi mong họ đừng quá cực đoan, đôi khi làm thế lại thành công, nên tôi nghĩ một mặt là do sự giáo dục của gia đình, mặt khác là trong quá trình đó tôi tiếp tục làm sâu sắc hơn cá tính này."
Quan hệ gia đình trở nên tốt hơn, hy vọng sẽ "đổi nghề" trước tuổi 40
Lần cuối cùng anh về Trung Quốc là vào kỳ nghỉ hè năm 2019, đến nay đã hơn 4 năm không gặp cha mẹ, anh nói nếu nói chuyện điện thoại, anh và cha mẹ sẽ tránh nói về những việc không vui, chỉ mong được liên lạc với nhau, không mang sự lo lắng lại cho nhau, miễn là mọi người đều bình an, nhưng sau này anh nhận ra rằng mối quan hệ gia đình đã "trở nên tốt đẹp hơn", cha mẹ thường hỏi đùa khi nào anh lấy vợ sanh con, hoặc anh đi đâu làm việc, cha mẹ thường khuyên anh rằng phải sống tốt là được, tình cảm gia đình tuy xa nhưng lại rất gắn bó, không bao giờ tranh cãi nhau, mọi người đều rất hòa hợp.
Anh chia sẻ mình đã trải qua tuổi "ba mươi" rất đặc biệt vào năm ngoái, anh Lý Dĩnh hy vọng sau này có thể tiếp tục học tiến sĩ ở Ý và cũng mong sẽ trở thành "thầy Lý" trong lĩnh vực giáo dục, nếu anh vẫn còn làm "thầy Lý trong giới báo chí" có nghĩa là Trung Quốc đã không có sự thay đổi lớn nào, đây không phải là tương lai mà anh mong muốn.
Tường Vy