Theo báo cáo chính thức của chính phủ Việt Nam cho thấy, tỷ lệ lao động Việt Nam cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc đã tăng lên 34,5%. Một số quan chức của Việt Nam cho rằng, nếu chính phủ Hàn Quốc cho phép người lao động Việt Nam kéo dài thời gian làm việc mà không bị giới hạn trong thời gian là 3 năm thì tỷ lệ cư trú bất hợp pháp sẽ giảm xuống.
Theo thông tin đăng tải trên báo điện tử VnExpress, báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội Việt Nam cho thấy, trong 9 tháng đầu năm 2023, tỷ lệ lao động Việt Nam cư trú trái phép tại Hàn Quốc đã lên tới 34,5%, trong đó, người lao động đến từ các tỉnh như Hải Dương, Lạng Sơn, Nam Định, Vĩnh Phúc chiếm tỉ lệ tương đối cao, dao động từ 33% đến 37%.
Ông Nguyễn Gia Liêm - Phó Cục trưởng Cục Quản lý lao động ngoài nước Việt Nam cho biết, cả Việt Nam và Hàn Quốc đều đang nỗ lực giải quyết vấn đề như áp đặt các hạn chế tuyển dụng đối với các doanh nghiệp có tuyển dụng hoặc che dấu lao động Việt Nam cư trú bất hợp pháp, đồng thời yêu cầu họ nộp phạt. Hàn Quốc cũng đang xem xét việc điều chỉnh lại hạn ngạch tuyển dụng lao động đối với một số quốc gia có tỷ lệ cư trú bất hợp pháp cao.
Ông Bùi Quốc Trình - Phó giám đốc Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Hải Dương nhấn mạnh rằng: “Người lao động cư trú trái phép ở nước ngoài sẽ ảnh hưởng đến cơ hội đi làm việc ở nước ngoài của chính người dân quê hương họ. Khi số lượng người lao động cư trú trái phép ở nước ngoài tăng cao, thì địa phương đó sẽ bị bị hạn chế tuyển dụng. Những người khác cũng không biết đến khi nào mới được ra nước ngoài làm việc”. Ông Bùi Quốc Trình cũng đưa ra ví dụ, năm nay người lao động ở thành phố Chí Linh - tỉnh Hải Dương vẫn bị cấm sang Hàn Quốc làm việc vì có 83 người lao động của thành phố Chí Linh đang cư trú trái phép. Ông Bùi Quốc Trình cho biết thêm, rất khó để thuyết phục họ trở về nước vì họ đã thiết lập được rất nhiều mối quan hệ riêng ở Hàn Quốc.
Ông Lê Văn Lương – Phó Giám đốc Sở Lao động – Thương binh và Xã hội tỉnh Yên Bái cho biết, phần lớn người lao động Việt Nam đều phải vay vốn để có thể đi làm việc ở nước ngoài, nhưng thời gian làm việc của họ chỉ là 3 năm, nhiều người lao động ra nước ngoài làm việc là vì muốn cải thiện điều kiện kinh tế, cho nên để có thể tiếp tục được ở lại làm việc thì họ chỉ còn cách là cư trú bất hợp pháp. Một số công ty Hàn Quốc cũng sẽ tạo cơ hội việc làm cho những lao động cư trú bất hợp pháp này vì những người này là những công nhân có kinh nghiệm làm việc tại Hàn Quốc, khi các công ty tuyển dụng họ vào làm việc thì có thể tiết kiệm được phần nào chi phí đào tạo nhân viên mới. Ông Lê Văn Lương kiến nghị rằng, nếu thời gian làm việc có thể kéo dài hơn, tỷ lệ cư trú bất hợp pháp sẽ giảm xuống, các công ty cũng có thể ổn định sản xuất.
Việt Nam và Hàn Quốc đã ký kết thỏa thuận hợp tác lao động hơn 30 năm nay, lao động Việt Nam hiện nay sang Hàn Quốc chủ yếu thông qua “Chương trình cấp phép việc làm cho lao động nước ngoài” (gọi tắt là Chương trình EPS) và làm việc trong các lĩnh vực như chế tạo, xây dựng, nông nghiệp, ngư nghiệp. Kể từ khi Chương trình EPS được triển khai vào năm 2004, đã có hơn 127.000 lao động Việt Nam sang Hàn Quốc làm việc. Thu nhập bình quân của người lao động Việt Nam tại Hàn Quốc là khoảng 36 triệu đến 40 triệu đồng.
Đức Mạnh