Từ ngày 24/8, Nhật Bản đã bắt đầu xả nước thải đã qua xử lý có chứa Triti của nhà máy điện hạt nhân Fukushima vào Thái Bình Dương, điều nãy đã khiến cho Trung Quốc phải ban hành lệnh cấm toàn diện đối với mặt hàng thủy sản của Nhật Bản, đồng thời thu hút sự chú ý của Mỹ và Nhật Bản đối với vấn đề chuỗi cung ứng chế biến thủy sản. Chính phủ Mỹ và Nhật Bản đang cùng nhau hợp tác và thông qua các doanh nghiệp chế biến đã được Mỹ cấp chứng nhận tại Thái Lan, Việt Nam và Đài Loan, để cho phép các doanh nghiệp trong ngành thủy sản của Nhật Bản vận chuyển sản phẩm của họ tới các nước trên và tiến hành chế biến, sau đó xuất khẩu sang thị trường Mỹ, từ đó giảm bớt sự lệ thuộc vào các doanh nghiệp chế biến của Trung Quốc.
Tờ báo kinh tế Nihon Keizai Shimbun của Nhật Bản đưa tin rằng, trước đây hầu hết sò điệp sản xuất tại Nhật Bản đều được xuất khẩu sang Trung Quốc, sau khi được tách vỏ và chế biến tại Trung Quốc thì mới xuất khẩu sang thị trường Mỹ. Tuy nhiên, từ sau ngày 24/8, khi Nhật Bản xả nước thải đã qua xử lý có chứa Triti của nhà máy điện hạt nhân Fukushima vào Thái Bình Dương, việc xuất khẩu sò điệp sang Trung Quốc đã bị cấm hoàn toàn khiến chuỗi cung ứng rơi vào bế tắc, Mỹ và Nhật Bản bắt buộc phải tìm ra hướng giải quyết mới.
Tờ báo kinh tế Nihon Keizai Shimbun cũng chỉ ra rằng, phía Mỹ bày tỏ có ý định muốn hợp tác với Nhật Bản để đối phó với các chính sách không phù hợp của Trung Quốc. Do đó, dựa trên cơ sở đảm bảo an ninh kinh tế, Mỹ và Nhật Bản ngoài việc xúc tiến đưa chuỗi cung ứng chất bán dẫn và khoáng sản quan trọng thoát khỏi sự phụ thuộc vào Trung Quốc, thì lần này cũng sẽ cố gắng để điều chỉnh lại mạng lưới phân phối thủy sản.
Quy định của chính phủ Mỹ yêu cầu các cơ sở chế biến xuất khẩu thủy sản và sản phẩm thịt gia súc phải có chứng nhận hệ thống kiểm soát vệ sinh an toàn thực phẩm (HACCP), do đó, Đại sứ quán Mỹ tại Nhật Bản cũng cung cấp thông tin về các doanh nghiệp của Thái Lan đã nhận được chứng nhận của Cục Quản lý thực phẩm và dược phẩm Mỹ (FDA), để các doanh nghiệp Nhật Bản có thể chuyển sò điệp đến các cơ sở này, sau đó tiến hành chế biến trước khi xuất khẩu sang Mỹ.
Do Mỹ không áp dụng thuế nhập khẩu đối với hầu hết các sản phẩm thủy sản của Nhật Bản, trong đó có sò điệp, cho nên Mỹ là thị trường xuất khẩu quan trọng của Nhật Bản. Theo thống kê, chỉ tính riêng số lượng sò điệp Nhật Bản được Mỹ nhập khẩu qua kênh phân phối của Trung Quốc trong năm 2022 đã đạt tới 100 triệu USD. Sau khi Trung Quốc cấm nhập khẩu các mặt hàng thủy sản của Nhật Bản, lượng thủy sản tồn kho của đảo Hokkaido cũng tăng lên. Theo số liệu thống kê từ hải quan thành phố Hakodate (thuộc đảo Hokkaido) cho thấy, kim ngạch xuất khẩu một số mặt hàng thủy sản như sò điệp, hải sâm và các sản phẩm thủy sản đã qua chế biến trong tháng 8 chỉ đạt 4,8 tỷ Yen, giảm 39% so với cùng kỳ năm ngoái.
Đức Mạnh