Vừa qua Mỹ tuyên bố sẽ thiết lập quan hệ ngoại giao với Quần đảo Cook và Niue, còn Trung Quốc thì thiết lập quan hệ đối tác chiến lược toàn diện với Timor-Leste, cộng thêm thông tin chiếc tàu sân bay thứ ba của Trung Quốc là tàu Phúc Kiến (Fujian) sắp sửa chạy thử trên biển, tình hình cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc trong khu vực Thái Bình Dương dường như cũng đang có sự leo thang.
Trong Hội nghị Thượng đỉnh giữa Mỹ và các quốc đảo Thái Bình Dương lần thứ 2, Tổng thống Mỹ Joe Biden tuyên bố sẽ điều động tàu tuần tra trên biển cho việc huấn luyện quân sự, ngoài ra cũng có kế hoạch viện trợ để giảm bớt những ảnh hưởng mà biến đổi khí hậu mang lại cho các đảo quốc Thái Bình Dương.
Ngày 26/09, Bộ Ngoại giao bày tỏ, Đài Loan luôn nỗ lực hợp tác với các nước có quan điểm tương đồng, bảo vệ trật tự quốc tế dựa trên quy tắc chung, giữ gìn khu vực Ấn Độ Dương - Thái Bình Dương tự do, cởi mở. Người phát ngôn của Bộ Ngoại giao Lưu Vĩnh Kiện nói: “Đài Loan phản đối bất kỳ hành động nào đơn phương làm thay đổi hiện trạng, nhất là những ý đồ và hành vi sử dụng vũ lực hoặc đe dọa để làm thay đổi hiện trạng, lập trường của Bộ Ngoại giao là đồng nhất với đại đa số quốc gia dân chủ trên thế giới.”
Ngoài ra, vào ngày 23/09 vừa qua, Thủ tướng Timor-Leste Xanana Gusmao sau khi gặp mặt Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, trong thông cáo chung của hai nước đã hạ thấp và gây tổn hại đến chủ quyền của Đài Loan, Bộ Ngoại giao đã bày tỏ phản đối và lên án gay gắt về việc này, và kêu gọi chính phủ Timor-Leste hãy nhận thức rõ ý đồ tập quyền của Trung Quốc, tránh trở thành đồng phạm cho chủ nghĩa bành trướng của Trung Quốc, nên hợp tác với Đài Loan và các quốc gia có cùng chung quan điểm với thái độ cởi mở, thực tế, qua đó cống hiến cho nền hòa bình, ổn định và thịnh vượng của khu vực.
Thúy Anh