Ngày 6 tháng 2 năm 2023, Thổ Nhĩ Kỳ đã xảy ra một trận động đất vô cùng nghiêm trọng. Cơ quan Vũ trụ Quốc gia của Đài Loan (NSPO) đã trợ giúp cứu nạn thông qua các hình ảnh ghi nhận được từ vệ tinh Formosat-5, đồng thời tiến hành so sánh các số liệu trước và sau động đất. Kết quả là đã đo được phạm vi bị ảnh hưởng của các công trình kiến trúc là 187 héc-ta, không chỉ thế, còn quan sát được một phần bề mặt Trái Đất đã dịch chuyển trên 69cm. Vệ tinh Formosat-5 sẽ tiếp tục thu thập hình ảnh khu vực xảy ra động đất cho tới ngày 17 tháng 2.
Sáng sớm ngày 6 tháng 2 theo giờ địa phương, khu vực lãnh thổ giáp với biên giới Syria của Thổ Nhĩ Kỳ đã xảy ra trận động đất mạnh tới 7,8 độ Richter. Sau đó, nhiều dư chấn xảy ra liên tiếp khiến quy mô của thảm họa càng ngày càng rộng.
Ngày 11 tháng 2, NSPO đã đăng bài trên trang fanpage Facebook chia sẻ rằng, mỗi khi xảy ra các thảm họa nghiêm trọng, đội xử lý dữ liệu của cơ quan luôn trong trạng thái thường trực. Chỉ 2 giờ đồng hồ sau khi xảy ra động đất ở Thổ Nhĩ Kỳ, đội xử lý dữ liệu đã nhanh chóng tiến hành lịch trình khẩn cấp, đồng thời chấp nhận yêu cầu của Sentinel Asia về việc tiếp cận dữ liệu hình ảnh.
Cơ quan Vũ trụ Quốc gia cho hay, vệ tinh đo từ xa của Đài Loan - Formosat-5 đi ngang qua Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 7 tháng 2, vốn dĩ dự tính sẽ chụp lại hình ảnh tỉnh Gaziantep nằm gần tâm chấn cực mạnh ban đầu, nhưng do thời tiết không thuận lợi, vùng mục tiêu đã bị mây che phủ hoàn toàn.
May mắn là cứ 2 ngày thì vệ tinh Formosat-5 sẽ đi qua cùng một địa điểm, nên vào hồi 11 giờ 33 phút ngày 9 tháng 2 và ngày 11 tháng 2 đã thành công chụp được hình ảnh rõ nét. Do phạm vi bị ảnh hưởng bởi thảm họa động đất ngày một mở rộng, nên ngày 13 tháng 2, vệ tinh Formosat-5 sẽ đổi địa điểm chụp ảnh.
Ngày 9 tháng 2, là lần đầu tiên vệ tinh Formosat-5 chụp được hình ảnh rõ nét về khu vực xảy ra động đất, đồng thời tích hợp nhiều hình ảnh từ các vệ tinh nước ngoài để tiến hành phân tích về thảm họa, sau đó cung cấp số liệu cho các cơ quan như: Trung tâm Khoa học và Công nghệ Quốc gia về Giảm nhẹ Thiên tai (NCDR) của Đài Loan, hay các tổ chức từ thiện. Không chỉ thế, còn chia sẻ các số liệu với Sentinel Asia và thành viên các nước tham gia cứu trợ. Việc ghi hình của vệ tinh Formosat-5 sẽ được tiếp tục tiến hành cho tới ngày 17 tháng 2, với mong muốn góp một phần công sức trong công tác cứu hộ sau thảm họa của cộng đồng quốc tế.
NSPO còn cho biết, đội ngũ nhân viên của cơ quan đã sử dụng hình ảnh chụp ngày 9 tháng 2 của vệ tinh Formosat-5, kết hợp với hình ảnh trước thảm họa được chụp vào ngày 25 tháng 1 từ vệ tinh Sentinel-2 của châu Âu, tiến hành phân tích vị trí các tòa nhà, đánh dấu các khu vực sụp lún, khu vực lều trại, khu vực bề mặt Trái Đất nứt gãy hoặc khu vực cây cối bị đổ. Cuối cùng, thu được kết quả là, phạm vi ảnh hưởng của thảm họa này lên tới 187 héc-ta (tương đương với khoảng 7 công viên rừng Đại An của Đài Bắc).
Ngoài ra, đội ngũ nhân viên cũng tiến hành so sánh tình hình trước và sau động đất thông qua hai nhóm hình ảnh radar từ vệ tinh Sentinel-1 của châu Âu. Bước đầu quan sát tình hình dịch chuyển của vỏ Trái Đất, kết quả là, một phần bề mặt Trái Đất đã bị ko dịch chuyển trên 69cm.
NSPO khẳng định, các hình ảnh vệ tinh là trợ lý đắc lực trong công tác cứu hộ, việc sở hữu vệ tinh đo từ xa là một nguồn tài nguyên vô cùng quý báu, nhưng có lấy được hình ảnh một cách thuận lợi hay không thì phần lớn phụ thuộc vào thời tiết cũng như quỹ đạo của vệ tinh. Trong cộng đồng quốc tế, cũng đã xuất hiện một số tổ chức hợp tác, kết nối các cơ quan vũ trụ, tổng kết nguồn dữ liệu cũng như ưu điểm của các vệ tinh đo từ xa.
Ví dụ như, vệ tinh Sentinel Asia được phóng bởi cơ quan Vũ trụ Nhật Bản (JAXA) cũng là đối tác mật thiết của NSPO. Từ năm 2020 tới nay, Đài Loan đã trợ giúp lấy hình ảnh cho 156 trận thiên tai, ngược lại, khi gặp khó khăn Đài Loan cũng được trợ giúp rất nhiều.
Thu Hà