Vào ngày 7/2, các nhà nghiên cứu cho biết rằng, biến đổi khí hậu có thể dẫn đến việc hình thành hoặc gia tăng số lượng các hồ sông băng, một khi bị vỡ đê thì có thể sẽ gây ra lũ lụt nghiêm trọng và gây nguy hiểm cho ít nhất 15 triệu người trên thế giới, hầu hết là người dân sống ở Ấn Độ, Pakistan, Trung Quốc và Peru.
Trong tạp chí quốc tế Nature Communications, các nhà nghiên cứu chỉ ra rằng, hơn 9 triệu người sinh sống ở vùng núi cao châu Á cùng với 5 triệu người sống ở miền bắc Ấn Độ và Pakistan có thể sẽ phải đối mặt với nguy cơ lũ lụt do vỡ hồ sông băng. Đặc biệt, Trung Quốc và Peru là hai quốc gia trên thế giới phải đối mặt với nguy cơ này cao nhất.
Theo một nghiên cứu dựa trên dữ liệu vệ tinh năm 2020, do nhiệt độ Trái Đất nóng lên làm cho các sông băng tan chảy tạo thành các hồ sông băng, và trong vòng 30 năm, diện tích các hồ sông băng đã tăng lên 50%. Nhiệt độ trung bình của bề mặt trái đất sau cuộc cách mạng công nghiệp cũng đã tăng gần 1,2°C và tốc độ nóng lên ở các vùng núi trên thế giới đã tăng gấp đôi.
Các hồ sông băng thường được bao quanh bởi các tảng băng, tảng đá, nham thạch, v.v., và một khi các rào cản bị phá vỡ thì có thể sẽ gây ra lũ lụt lớn ở vùng hạ lưu. Những trận lũ lụt như vậy đã cướp đi sinh mạng của hàng nghìn người, phá hủy nhiều cơ sở hạ tầng và gây ra nhiều thiệt hại khác cho nhân loại.
Tiến sĩ Caroline Taylor - Tác giả chính của nghiên cứu thuộc trường Newcastle University cho biết: “Vấn đề nguy hiểm nhất không phải là nơi có nhiều hồ sông băng nhất hay có tốc độ gia tăng hồ sông băng nhanh nhất, mà đó chính là những nguy hiểm tiềm ẩn từ số lượng người, quần thể người và khoảng cách với các hồ sông băng, và một điều quan trọng nữa là khả năng ứng phó của của con người đối với lũ lụt như thế nào”. Chẳng hạn như khi các hồ sông băng bị vỡ, ở khu vực núi cao châu Á, số người thiệt mạng lên đến hàng nghìn người, nhưng Tây Bắc Thái Bình Dương của Bắc Mỹ thì số lượng người thiệt mạng lại ít hơn, trong khi số lượng hồ sông băng ở đây nhiều gấp hai lần so với số lượng hồ sông băng ở khu vực núi cao châu Á.
Để tiến hành nghiên cứu này, Tiến sĩ Taylor và các đồng nghiệp đã so sánh 3 bộ dữ liệu về số lượng và tình trạng của hồ sông băng, số người sống trong phạm vi 50km quanh lưu vực hồ băng, công tác phòng chống thiên tai, lũ lụt của người dân, v.v.. Họ phát hiện ra rằng, trong khoảng 90 triệu người sống trong 1.089 lưu vực hồ sông băng ở 30 quốc gia, có 15 triệu người sống trong phạm vi 1km mà lũ có thể đi qua.
Phương Thảo