Do trong quá trình khám chữa bệnh phải chuyển khoa, chuyển viện nên người lớn tuổi thường gặp các vấn đề như uống thuốc lặp lại nhiều lần, không uống thuốc theo chỉ định của bác sĩ, sợ uống quá liều sẽ gây hại cho cơ thể. Bác sĩ Hầu Quân Dĩnh – Chuyên khoa Y học gia đình tại Bệnh viện Liên hợp thành phố Đài Bắc cho biết, có 3 điểm mù lớn trong nhận thức mà người lớn tuổi lo lắng khi uống thuốc đó là “sợ uống thuốc sẽ làm tổn thương dạ dày, thận và nhiễm độc tố!”. Tùy theo tình trạng của bệnh nhân mà các bác sĩ sẽ tránh kê đơn các loại thuốc đặc biệt, nếu bệnh nhân thực sự lo lắng, có thể uống một chút sữa để lót dạ dày, hoặc tránh uống thuốc khi bụng đói là được.
Các vấn đề thường gặp khi người cao tuổi sử dụng thuốc bao gồm: cùng lúc dùng nhiều loại thuốc, thuốc phát sinh phản ứng phụ, dùng thuốc sai cách, tác dụng thuốc bị ảnh hưởng chồng chéo, dùng thuốc lặp lại nhiều lần, dùng sai thuốc, v.v. Theo số liệu của Bộ Y tế và Phúc lợi Đài Loan, người cao tuổi trung bình mang trên mình 1,4 loại bệnh mãn tính, lượng thuốc uống gấp 5 lần người bình thường và xác suất uống sai thuốc cao gấp 7 lần người bình thường. Theo thống kê vào năm 2018 của Sở Sức khỏe toàn dân Đài Loan, trong số những người dùng thuốc lặp lại nhiều lần, thì người già trên 60 tuổi chiếm 65%, người trên 70 tuổi chiếm gần 40%, không những không mang lại lợi ích cho sức khỏe mà còn gây ra gánh nặng cho các nguồn lực chăm sóc y tế.
1. Sợ uống thuốc sẽ nhiễm độc tố lại còn gây hại cho cơ thể
Người lớn tuổi khi dùng thuốc thường hay có những câu hỏi như: “Thuốc này có hại dạ dày không?”, “Thuốc này có hại thận không?”, "Thuốc ba phần độc, một phần chữa bệnh!”. Bác sĩ Hầu Quân Dĩnh cho biết, hiện tại đã không còn quy định nghiêm ngặt về việc nhất định phải uống thuốc trước hoặc sau khi ăn, hơn nữa, bác sĩ cũng sẽ căn cứ vào tình trạng của bệnh nhân để kê đơn thuốc, nếu đã biết là dạ dày không tốt thì sẽ tránh dùng những loại thuốc riêng biệt, nói chung là bệnh nhân không cần quá lo lắng. Nếu người lớn tuổi vẫn cảm thấy không an tâm, thì có thể uống sữa bò hoặc sữa đậu nành trước để lót dạ dày.
2. Đi khắp các bệnh viện, dùng thuốc lặp lại nhiều lần
Một vấn đề nổi cộm nữa khi người lớn tuổi dùng thuốc đó là hễ cứ có vấn đề gì về sức khỏe là sẽ ngay lập tức đi khám bệnh, “đau đầu thì chữa đầu, đau chân thì chữa chân”. Hơn nữa, để được điều trị tốt nhất, người lớn tuổi sẽ đi khắp các chuyên khoa của những bệnh viện lớn, cuối cùng là nhận được vô số loại thuốc đủ màu sắc. Bác sĩ Hầu Quân Dĩnh nhắc nhở, nếu người lớn tuổi đã nhận thuốc từ các khoa khác nhau thì không nên dùng thuốc lặp lại nhiều lần, đồng thời có thể mang loại thuốc đang dùng cho bác sĩ xem xét, thì có thể tránh được việc uống lặp lại các loại thuốc, gây hại cho cơ thể.
Lấy ví dụ như thuốc chữa bệnh dạ dày, có một số loại thuốc với cơ chế hoạt động là tạo thành màng bảo vệ trên thành dạ dày, có loại lại giảm bài tiết axit dịch vị, bất kể là loại nào, nếu uống quá nhiều có thể gây lệ thuộc, thậm chí cản trở sự hấp thu các loại thuốc và chất dinh dưỡng khác.
3.“Đi khám cho yên tâm”
Bác sĩ Hầu Quân Dĩnh cũng cho biết, một số người lớn tuổi mắc bệnh mãn tính, mặc dù không có vấn đề gì nghiêm trọng nhưng ngày nào cũng đều đến khám tại các phòng khám chuyên khoa của bệnh viện, và luôn cảm thấy “chỉ cần nhìn thấy bác sĩ là bệnh đã khỏi được một nửa”. Những trường hợp người lớn tuổi như thế này thực ra sức khỏe của họ khá ổn định, không cần chờ đợi ở phòng khám từ sáng đến tối, chỉ cần định kỳ đến phòng khám lấy thuốc, nếu có vấn đề khẩn cấp thì mới đến bệnh viện là được rồi.
Đức Mạnh