Diễn đàn bàn tròn TRT World Forum 2022 được tổ chức bởi TRT World - kênh tin tức quốc tế của Đài truyền hình công cộng Thổ Nhĩ Kỳ, đã bước sang ngày thứ hai, các chuyên gia cùng thảo luận xoay quanh chủ đề “Phương hướng chính sách phòng ngự của Mỹ đối với Đài Loan phải chăng càng lúc càng rõ ràng?”. Đối với Thổ Nhĩ Kỳ, một đất nước thuộc lục địa Á - Âu mà nói, hướng sự quan tâm đến vấn đề Đài - Mỹ - Trung là một việc có ý nghĩa ngoại giao đặc biệt. Khách mời của sự kiện là ông Thái Trung Dân - Phó Viện trưởng Học viện Khoa học - Xã hội, Đại học Quốc lập Chính trị (NCCU) phân tích, chính sách ngoại giao của Thổ Nhĩ Kỳ đang “quay trở lại châu Á”.
Ông Thái Trung Dân nói: “Trong lịch sử Thổ Nhĩ Kỳ ít có những thảo luận về vấn đề Đài Loan, điều này cho thấy chính sách ngoại giao đương đại của Thổ Nhĩ Kỳ đang muốn trở về với phía châu Á, quan hệ giữa Đài - Mỹ - Trung là quan trọng nhất trong chính trị tổng thể của Đông Á.” Nhất là tâm điểm chú ý của toàn cầu ngoài cuộc chiến tại Ukraine, còn tập trung quan tâm đến vấn đề Đài Loan và hai bờ eo biển, ông Thái Trung Dân chỉ ra rằng, “đối với chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ mà nói, khi nhìn về phía Đông, Đài - Trung - Mỹ là tâm điểm chú ý hàng đầu.”
Ngoài ra, diễn đàn TRT World Forum cũng mời Michael Kugelman - Giám đốc Viện nghiên cứu Nam Á, Trung tâm Woodrow Wilson (South Asia Institute, Wilson Center), và Suisheng Chao - Chủ nhiệm Trung tâm Hợp tác Trung - Mỹ tại Đại học Denver (Center for China-US Cooperation at Josef Korbel School of International Studies, University of Denver) làm khách mời thảo luận.
Bàn về nguyên nhân khiến Mỹ chuyển đổi từ “mập mờ chiến lược" sang “chiến lược rõ ràng”, ông Michael nhận định mọi thứ đều bắt đầu từ việc Tổng thống Mỹ Joe Biden nói “Mỹ sẽ bảo vệ Đài Loan”. Chuyên gia này cũng chỉ ra rằng “Chính phủ của ông Biden bán vũ khí cho Đài Loan đã phản ánh chính sách đối ngoại của Mỹ. Mỹ muốn tăng cường sức mạnh tự phòng vệ của Đài Loan để chống lại sự xâm phạm, quấy nhiễu có thể xảy ra từ Trung Quốc.”
Còn bàn về khả năng đối thoại giữa Đài Loan và Trung Quốc, ông Michael nhận định cơ hội không lớn. Nhưng ngược lại, giữa Trung Quốc và Mỹ lại có nhiều vấn đề có khả năng đối thoại với nhau, đương nhiên vấn đề Đài Loan là một trong số đó, có thể sẽ giúp xoa dịu căng thẳng đối đầu giữa Mỹ và Trung Quốc trong quá khứ, đồng thời phù hợp với lợi ích quốc gia của nước Mỹ.
“Từ góc nhìn của Trung Quốc, Mỹ không đáng tin cậy trong vấn đề phòng ngự của Đài Loan.” Ông Suisheng Chao phân tích, “Nhưng chính phủ Mỹ đã truyền đạt một thông điệp rất rõ ràng, và cũng cố gắng nâng cao khả năng phòng ngự của Đài Loan từ nhiều phương diện.”
Thảo luận về quan hệ Đài - Mỹ - Trung, điều thường hay bị nhắc đến nhất chính là: liệu có cột mốc thời gian cho việc Trung Quốc tiến đánh Đài Loan hay không? Ông Suisheng Chao cho rằng Trung Quốc “không có một thời gian biểu rõ ràng, nhưng có một thời gian biểu mập mờ.” Trong đó, một là nếu như Mỹ, Đài Loan chạm vào “lằn ranh đỏ” của Trung Quốc thì nước này sẽ triển khai hành động xâm lược; hai là lãnh đạo Trung Quốc Tập Cận Bình sẽ đặt mục tiêu thống nhất vào cùng một thời gian biểu với “Giấc mộng Trung Quốc”, thành một thời gian biểu chung cuối cùng, “trông có vẻ mập mờ, nhưng cũng rất rõ ràng”.
Thúy Anh