Ngày 13/07, Ủy viên Viện Giám sát Cao Dũng Thành nói, năm 1987, tại Kim Môn đã từng xảy ra sự kiện quân đội đồn trú bắn chết khoảng 20 người tị nạn chính trị từ Việt Nam, hay còn gọi là “Sự kiện ngày 7 tháng 3”, quan kiểm sát quân sự khi đó chưa thực thi khám nghiệm theo đúng trình tự luật pháp, chưa điều tra làm rõ những chứng cứ liên quan đến quá trình xảy ra vụ bắn chết dân thường, cho nên đã đề nghị Bộ Pháp vụ cân nhắc đưa ra kháng nghị.
Chiều ngày 13/07, Ủy viên Cao Dũng Thành tổ chức họp báo cho biết, vào ngày 07 tháng 03 năm 1987, một vài người trên chiếc thuyền chở người tị nạn từ Việt Nam đã bị lính của Sư đoàn 158 đồn trú tại đã Lieyue (Liệt Tự) thuộc huyện đảo Kim Môn bắn chết khi lên bờ để cầu cứu, sau đó thuyền cũng bị tên lửa phá hủy và mắc cạn, tiếp đó, các binh lính đã bắn chết từng người còn sống trên thuyền. Những người bị nạn trong sự kiện này là khoảng 20 người, già, trẻ, lớn, bé đều có đủ, và sự kiện được đặt tên là “Sự kiện ngày 7 tháng 3”.
Ông Cao Dũng Thành bày tỏ, do “Sự kiện ngày 7 tháng 3” thường xuyên bị thêu dệt tình tiết và không đúng hoàn toàn với sự thật khi được đưa ra thảo luận trên mạng Internet hay trên các chương trình bàn luận chính trị, ông hy vọng có một báo cáo chính thức của nhà nước về sự việc, cho nên đã đề xuất tái khởi động việc điều tra về sự kiện này. Hiện tại hồ sơ về “Sự kiện ngày 7 tháng 3” đã hết thời hạn bảo mật theo luật bảo vệ cơ mật quốc gia, chỉ riêng việc xin hồ sơ từ Bộ Quốc phòng và thu thập tài liệu từ Cục Quản lý Hồ sơ là đã mất thời gian gần 1 năm, hồi tháng 3 năm nay mới ráo riết phỏng vấn gần 20 lính sĩ quan từng có mặt tại hiện trường sự việc năm đó.
Ông Cao Dũng Thành nói, năm 1987, sau khi có đại biểu trong Đại hội Quốc dân biết về “Sự kiện ngày 7 tháng 3”, thông qua kết quả điều tra của Bộ Quốc phòng và Tổng Bộ Tư lệnh Lục quân nhận định, quân đội đồn trú tại Lieyu đã giết hạt 18 người từ khu vực quân giặc, và cho rằng đã sử dụng vũ lực quá mức, cùng năm, Ủy viên Viện Giám sát La Văn Phú cũng đã điều tra về sự kiện này, và hồ sơ được nguyên Viện trưởng Viện Giám sát Huỳnh Tôn Thu phê duyệt và lưu giữ.
Ủy viên Cao Dũng Thành cho biết, sau khi quan kiểm sát quân sự của Tổng Bộ Tư lệnh Lục quân khởi động công tác trinh sát, điều tra vào cuối tháng 5 năm 1987, cho rằng các binh lính đồn trú đã sát hại 19 người không rõ lai lịch và đã không còn khả năng phản kháng, và cũng đã không thông báo lên cấp trên theo đúng quy định, kết quả là khởi tố các binh sĩ liên quan của Sư đoàn 158, gồm Lữ đoàn trưởng Lữ đoàn 472 Thượng tá họ Chung, Tiểu đoàn trưởng Thiếu tá họ Lưu và hai Đội trưởng đại đội là Đại úy họ Lý và Trung úy họ Trương, với tội danh giết người và kháng lệnh. Tòa án quân đội sau đó phán quyết các nghi phạm xử phạt từ 1 năm 8 tháng đến 1 năm 10 tháng tù giam và được hưởng án treo.
Ông Cao Dũng Thành nói, sau khi tái khởi động việc điều tra, phát hiện quan kiểm sát quân sự đã không khám nghiệm theo đúng trình tự luật pháp để điều tra làm rõ giới tính, độ tuổi và nguyên nhân gây ra cái chết của các nạn nhân, và cũng không điều tra rõ về thông báo tình hình chiến sự khi đó, cũng như chưa điều tra về các tài liệu liên quan từ Bộ Quốc phòng như giấy thông báo từ chối của Hong Kong, chứng minh thư Việt Nam mà cơ quan này thu thập được từ trên thuyền của người tị nạn, bên cạnh đó cũng đã chưa điều tra rõ thân phận, quốc tịch của những người trên thuyền và thời gian chính xác mà họ đến khu vực phòng tuyến Kim Môn, và cả nguyên nhân khiến các thành viên trên thuyền bất chấp mạo hiểm để lên bờ.
Ông Cao Dũng Thành bày tỏ, quan kiểm sát quân sự và phán quyết của vụ án này đều chỉ nói sơ lược quá trình bắn chết những người tị nạn, cho thấy đã chưa làm tròn trách nhiệm điều tra, và cũng không phù hợp với nội dung bằng chứng lời khai của bị cáo và nhân chứng trong hồ sơ, vi phạm quy định về điều tra chứng cứ theo quy định tại khoản 10, điều 379 của Luật Tố tụng hình sự.
Ủy viên Cao Dũng Thành nói, những năm 1980, Bộ Tư lệnh Phòng vệ Kim Môn xua đuổi tất cả những người đầu hàng đến từ phe quân đội Cộng sản hoặc dân tị nạn đến từ Việt Nam, nếu việc xua đuổi bất thành và những người này lên bờ trong khu vực phòng tuyến thì sẽ toàn bộ bắn chết, và Bộ Quốc phòng đã làm ngơ trước việc này; những hành động này đã đi ngược lại với công ước về người tị nạn của Liên Hiệp Quốc mà một quốc gia hiện đại, văn minh cần phải tuân thủ, và cả những điều luật nhân đạo quốc tế theo Công ước Genève, trong đó quy định cấm sát hại dân thường hoặc quân địch không có vũ khí.
Ông Cao Dũng Thành cũng bày tỏ, Bộ Quốc phòng nên cho phép tái khởi động công tác điều tra đối với vụ án này, để đưa ra một phán quyết thỏa đáng cho những nạn nhân của “Sự kiện ngày 7 tháng 3”.
Nhiều cơ quan hành chính liên quan cũng đã có cuộc họp liên ban để thông qua báo cáo điều tra của Ủy viên Cao Dũng Thành, yêu cầu Viện Hành chính chỉ thị Bộ Quốc phòng kiểm điểm và cải thiện, và giao cho cơ quan phụ trách đề xuất kháng nghị đối với những phán quyết đi ngược với pháp lệnh, luật pháp.
Thúy Anh