Cựu Thủ tướng Nhật Bản Shinzo Abe bị ám sát và qua đời vào ngày 08/07, nhiều nước đã bày tỏ thương tiếc trước ra đi của ông Abe. Ngày 11/07, Phó Tổng thống Lại Thanh Đức đã đi Nhật Bản, và cùng đại diện tại Nhật Bản là Tạ Trường Đình đến nhà riêng của ông Shinzo Abe để phúng viếng. Về việc này, nhiều uỷ viên lập pháp của đảng Dân tiến đều nhận định, đây là một bước đột phá về mặt ngoại giao.
Hội trưởng Hiệp hội Hữu nghị giữa các uỷ viên quốc hội Đông Á tại Viện Lập pháp, đồng thời là uỷ viên lập pháp thuộc đảng Dân tiến Quách Quốc Văn bày tỏ, Phó Tổng thống Lại Thanh Đức nhận chỉ đạo của Tổng thống Thái Anh Văn đi Tokyo để phúng viếng ông Shinzo Abe, ngoài bày tỏ lòng thành đối với ông Abe, còn là một bước đột phá về mặt ngoại giao.
Uỷ viên lập pháp thuộc đảng Dân tiến Lâm Tuấn Hiến cũng cho rằng, ông Lại Thanh Đức trước khi đến tham gia nghi thức tưởng niệm chính thức do chính phủ Nhật Bản tổ chức, đã đi thăm hỏi, chia buồn với gia quyến của ông Abe, việc này mang ý nghĩa đặc biệt, chứng tỏ không chỉ đi viếng vì nghi lễ ngoại giao đối với cựu thủ tướng Shinzo Abe, mà còn vì sau khi rời bỏ chức vị Thủ tướng, ông Abe vẫn tích cực lên tiếng cho Đài Loan với tư cách cá nhân, việc Phó Tống thống Lại Thanh Đức trực tiếp đến nhà để viếng cho thấy Đài Loan không chỉ tưởng nhớ đến ông Shinzo Abe với cương vị là Thủ tướng Nhật Bản, mà còn xem ông Abe như là một người bạn.
Ông Lâm Tuấn Hiến cũng nói, chuyến đi này của ông Lại Thanh Đức đến Nhật Bản là chuyến đi của lãnh đạo cấp cao nhất kể từ khi Đài Loan và Nhật Bản cắt đứt ngoại giao vào năm 1972 đến nay, do Tổng thống không tiện ra nước ngoài, nên việc Phó Tổng thống đi đại diện cũng đã cho thấy lòng kính trọng to lớn nhất của Đài Loan. Từ việc bảng tưởng niệm đặt trước Hiệp hội Giao lưu Đài Loan - Nhật Bản được người dân viết đầy lời chúc phúc chỉ trong vòng chưa đến một ngày cũng cho thấy, chuyến đi Nhật Bản lần này của ông Lại Thanh Đức là tuyệt đối đúng đắn, và cũng phù hợp với kỳ vọng của người dân.
Sau khi Phó Tổng thống Lại Thanh Đức đến Nhật Bản vào chiều ngày 11/07, đã đến nhà riêng của ông Abe tại Tokyo để phúng viếng, chiều tối thì đến đền Zojoji để thắp hương với tư cách là thân hữu của gia quyến, và có trao đổi, tương tác với các nghị sĩ Quốc hội Nhật Bản.
Đám tang của ông Shinzo được tổ chức tại đền Zojoji vào ngày 12/07, vào tối ngày 11, gia đình đã tổ chức lễ Tsuya. Chiều ngày 11 đã có nhiều nghị sĩ Quốc hội, đại sứ các nước tại Nhật Bản, huyện, thị trưởng, người thân, bản bè của ông Abe đến đền Zojoji dâng hương, dòng người xếp thành hàng dài tại nơi tổ chức đám tang. Được biết, do ông Lại Thanh Đức đến tham dự lễ tang với tư cách là thân hữu của gia quyến, cho nên được “sắp xếp đặc biệt”, không cần phải xếp hàng để vào dâng hương.
Nhiều kênh truyền thông Nhật Bản đều bày tỏ kinh ngạc việc ông Lại Thanh Đức đến Nhật Bản phúng điếu, đồng thời còn trích dẫn tin tức của truyền thông Đài Loan cho biết, ông Lại Thanh Đức đã hủy bỏ tất cả hành trình để đến Nhật Bản phúng viếng ông Abe, đây là quan chức cấp cao nhất của Đài Loan đến Nhật Bản kể tử sau 50 năm cắt đứt quan hệ ngoại giao.
Trưa ngày 12/07, Phó Tổng thống Lại Thanh Đức lần nữa có mặt tại đền Zojoji để tham gia tang lễ, do là đến dự với tư cách là thân hữu nên xe của ông đã được phép vào nơi tổ chức lễ, Phó Tổng thống cũng dự kiến quay về Đài Loan vào chiều ngày 12/07.
Thúy Anh