Ngày 28/5, Samoa và Trung Quốc ký thỏa thuận song phương, hứa hẹn sẽ “mở rộng hợp tác”. Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đang ở thăm các quốc gia Nam Thái Bình Dương, làm dấy lên sự quan ngại của các nước phương Tây.
Hãng thông tấn AFP đưa tin, bản thỏa thuận này là đước ký kết trong lúc phái đoàn Trung Quốc đi thăm 8 nước ở Nam Thái Bình Dương, hiện tại, thông tin chi tiết về thỏa thuận chưa rõ ràng, nhưng theo một bản dự thảo mà một số quốc gia Thái Bình Dương đã nhận được và bị rò rỉ trước đó, thỏa thuận này vạch ra kế hoạch mở rộng sự tham gia về an ninh và kinh tế của Bắc Kinh vào khu vực này.
Trung Quốc cử một phái đoàn đến thăm các nước Nam Thái Bình Dương, khiến các nhà lãnh đạo phương Tây phải kêu gọi với các nhà lãnh đạo khu vực, thúc giục họ từ chối bất kỳ nỗ lực nào của Trung Quốc nhằm mở rộng xúc tiến an ninh vào khu vực.
Chính quyền Samoa ban hành thông cáo báo chí, xác nhận rằng, ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị và Thủ tướng Samoa Fiame Naomi Mata'afa đã gặp nhau và thảo luận về "biến đổi khí hậu, đại dịch, hòa bình và an ninh".
Truyền thông địa phương đã được mời đến để chứng kiến việc ký kết thỏa thuận, nhưng không được đưa ra câu hỏi.
Theo thông cáo báo chí, Trung Quốc sẽ tiếp tục cung cấp hỗ trợ phát triển cơ sở hạ tầng cho những lĩnh vực khác nhau của Samoa và sẽ có một khuôn khổ mới cho các dự án trong tương lai "sắp được quyết định và đồng thuận".
Thông cáo báo chí còn nhắc tới: "Samoa và Trung Quốc sẽ tiếp tục theo đuổi sự hợp tác lớn hơn nhằm thực hiện các lợi ích và cam kết chung".
Phái đoàn Trung Quốc đã đến thăm Quần đảo Solomon và Kiribati trong tuần này, đến Samoa vào đêm qua, dự kiến sẽ lên đường đến Fiji vào chiều nay, sau đó là các chuyến thăm đến Tonga, Vanuatu, Papua New Guinea và Đông Timor.
Quần đảo Solomon đã ký một thỏa thuận an ninh trên phạm vi rộng với Trung Quốc vào tháng trước, khiến chính quyền Canberra rất bất ngờ, tân ngoại trưởng của Australia Penny Wong, đã đến thăm Fiji vào ngày 27/5, tìm cách lôi kéo quốc đảo để tranh giành ảnh hưởng trong khu vực này với Trung Quốc.
Bà Penny Wong nói với các phóng viên ở thủ đô Suva của Fiji: “Chúng tôi đã công khai bày tỏ quan ngại về thỏa thuận an ninh. Cũng như các quốc đảo Thái Bình Dương khác, chúng tôi nghĩ rằng điều này sẽ có tác động và chúng tôi nhận thấy, điều quan trọng là do khu vực này quyết định an ninh khu vực”.
Lệ Phương