Theo tờ The Globe and Mail của Canada đưa tin ngày 24/03, Ngoại trưởng Đài Loan Ngô Chiêu Nhiếp bày tỏ, sau khi Nga tấn công quân sự Ukraine, các quốc gia phương Tây đã phản kích bằng kinh tế đối với Nga, và sự chống cự quyết liệt của người dân Ukraine đối với kẻ xâm lược, những điều này có lẽ sẽ ép buộc Trung Quốc phải cân nhắc lại những kế hoạch sử dụng vũ lực để đoạt lấy Đài Loan.
Ngoại trưởng Ngô Chiêu Nhiếp trả lời phỏng vấn của tờ The Globe and Mail cho biết, Đài Loan vẫn luôn theo dõi xem Ukraine, một phe yếu thế hơn, làm sao ngăn chặn sự tấn công chớp nhoáng của một nước có ưu thế về quân sự như Nga.
Ông cho rằng, tinh thần chiến đấu cảu Ukraine và các hành động trừng phạt kinh tế nghiêm khắc của phương Tây đối với Moscow có lẽ đều đã khiến cho Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tạm hoãn quyết tâm kiểm soát Đài Loan bằng vũ lực; giới lãnh đạo Trung Quốc cần thiết phải cân nhắc rằng, nếu quân đội của Trung Quốc định xâm phạm Đài Loan, có thể sẽ phải đối mặt với những trừng phạt kinh tế tương tự từ các nước dân chủ ở phương Tây.
Ông Ngô Chiêu Nhiếp nói: “Tôi tin rằng (việc này) có tác dụng răn đe rất lớn buộc lãnh đạo Trung Quốc phải suy nghĩ lại về việc sử dụng vũ lực đối với Đài Loan.” Ngoại trưởng cũng cho biết, các quốc gia dân chủ không ngừng cung cấp vũ khí và sự hỗ trợ cho Ukraine cũng sẽ khiến cho Trung Quốc phải do dự, ông cho rằng, các nước phương Tây có thể sẽ trừng phạt kinh tế đối với Trung Quốc và hỗ trợ cho Đài Loan, đây là điều bất lợi đối với Trung Quốc.
Tờ The Globe and Mail cũng đề cập, mặc dù lục quân của Nga gặp một loạt thất bại trong chiến sự với Ukraine, nhưng nếu so sánh về mặt địa lý, những thử thách mà Nga phải đối mặt khi tấn công Ukraine thật ra là nhỏ hơn rất nhiều so với việc Bắc Kinh tấn công Đài Loan. Đài Loan cách ven biển Trung Quốc khoảng 160 km, Bắc Kinh muốn xâm phạm Đài Loan thì phải tấn công đổ bộ, hơn nữa Đài Loan còn sở hữu những vũ khí tiên tiến của Mỹ.
Tuy nhiên, theo Giáo sư nghiên cứu Trung Quốc Steve Tsang tại trường Nghiên cứu châu Á và châu Phi (School of Oriental and African Studies, SOAS) bày tỏ, Bắc Kinh cũng sẽ tiếp thu bài học từ kinh nghiệm “chuẩn bị chưa đầy đủ” của Nga khi xâm chiếm Ukraine.
Giáo sư Tsang nói: “Trừ khi Nga bị những đòn trừng phạt của phương Tây làm cho yếu đi hoàn toàn, khiến cho Tổng thống Nga Putin phải mất chức, nếu không thì Trung Quốc chắc chắn sẽ tiếp thu bài học thất bại từ trong cuộc chiến Nga - Ukraine, và sẽ không từ bỏ kế hoạch chiếm đoạt Đài Loan. Bắc Kinh có thể sẽ dời thời gian xâm chiếm Đài Loan để chuẩn bị kỹ hơn, nhưng vẫn sẽ không thay đổi kế hoạch và mục tiêu tổng thể của mình.”
Ngoại trưởng Ngô Chiêu Nhiếp thì nhấn mạnh, Đài Bắc cần thiết phải luôn luôn cẩn trọng việc Trung Quốc có khả năng sẽ xâm phạm Đài Loan, đây cũng là lý do vì sao mà các tướng lĩnh quân sự của Đài Loan đang nghiên cứu cách mà Ukraine ứng phó với quân đội Nga.
Ông từ chối tiết lộ Đài Loan đã học được điều gì từ chiến tranh Nga - Ukraine, nhưng bày tỏ Đài Loan sẽ chuẩn bị sẵn sàng để đối kháng với Trung Quốc; Đài Loan sở hữu tên lửa chống hạm tiên tiến và chiến đấu cơ hiện đại, và đang chế tạo 8 chiếc tàu ngầm động cơ diesel. Ngoại trưởng cũng nhấn mạnh, Đài Loan có vị trí chiến lược quan trọng hơn cả Ukraine, bởi vì có ngành chế tạo chip bán dẫn dẫn đầu thế giới, có vai trò quan trọng trong kinh tế hiện đại. Trung Quốc nếu chiếm được Đài Loan thì sẽ nắm được dây chuyền sản xuất chip trong các lĩnh vực như xe hơi, điện thoại thông minh, người máy trí tuệ nhân tạo, máy tính cao cấp…
Trong bài phỏng vấn, ông Ngô Chiêu Nhiếp cũng đốc thú Canada hãy có hành động hỗ trợ cho Đài Loan, bao gồm: đàm phán thành công Hiệp định Xúc tiến và Đảm bảo đầu tư giữa Đài Loan với Canada (FIPA), xúc tiến quan hệ thương mại song phương, phái chiến hạm đi qua eo biển Đài Loan, chia sẻ kinh nghiệm chống lại thông tin giả của Trung Quốc, ông cũng kêu gọi Canada hãy ủng hộ Đài Loan gia nhập Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP).
Thúy Anh