Trong khi các quốc gia trên thế giới đang đối mặt với làn sóng mới của dịch Covid-19, Tổng thống Mỹ Joe Biden gần đây đã tuyên bố ủng hộ việc từ bỏ bằng sáng chế vắc xin. Nhiều chuyên gia cho rằng, động thái này của Biden có thể không giải quyết được cuộc khủng hoảng dịch bệnh ngắn hạn, mà đó là một nỗ lực nhằm xây dựng lại vị trí lãnh đạo của Mỹ trong việc phòng chống dịch bệnh quốc tế.
Vừa qua, tổng thống Mỹ Joe Biden đã thay đổi chính sách trước đây, ủng hộ bỏ quyền sở hữu trí tuệ với vắc xin COVID-19 do Ấn Độ và Nam Phi đề xuất trong Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) để giúp các nước đang phát triển phát triển và sản xuất vắc xin. Mặc dù quyết định này đã giành được sự ủng hộ của nhiều nước đang phát triển, nhưng các công ty dược phẩm chịu trách nhiệm sản xuất vắc-xin cũng như đồng minh của Mỹ bao gồm Liên minh châu Âu đều phản đối, vì tin rằng việc này sẽ không giúp cải thiện cuộc khủng hoảng dịch bệnh hiện nay.
Nhiều chuyên gia cho rằng, việc Biden hỗ trợ chuyển giao các bằng sáng chế vắc xin sẽ không giúp ích ngay lập tức cho dịch bệnh hiện nay. Trước hết, ngay cả khi có sự ủng hộ của Mỹ, đề xuất này phải được WTO đưa ra để đạt được thỏa thuận toàn cầu, các cuộc đàm phán sẽ mất ít nhất vài tháng.
Thứ hai, ngay cả khi các quốc gia đồng ý chuyển giao bằng sáng chế, cho phép các công ty dược phẩm của các nước tự sản xuất vắc xin với thương hiệu cụ thể mà không lo vi phạm bằng sáng chế, nhưng điều này không có nghĩa là các quốc gia có thể nhanh chóng sản xuất vắc xin, vì sản xuất vắc xin là có liên quan đến thiết bị sản xuất, chuyển giao công nghệ sản xuất vắc xin, nhân viên chuyên môn kỹ thuật và liệu có đủ nguồn cung cấp nguyên liệu hay không, đây là những vấn đề khó cải thiện trong khoảng thời gian ngắn.
Ông Thomas Cueni, tổng giám đốc của Liên đoàn các nhà sản xuất dược phẩm quốc tế, cho rằng, việc từ bỏ bằng sáng chế là không thể giải quyết được vấn đề thực sự. Thomas Cueni cho biết: Sự miễn bằng sáng chế này là một câu trả lời đơn giản nhưng lại là sai lầm đối với các câu hỏi phức tạp. Những gì chúng ta cần là giải quyết các vấn đề thực tế, chẳng hạn như kêu gọi các nước giàu chia sẻ vắc xin trong vài ngày hoặc vài tuần tới, chứ không phải sau 4 hoặc 5 tháng, sau khi tất cả mọi người ở đất nước chúng ta đã được tiêm chủng. Chúng ta cần xem xét các rào cản thương mại cản trở việc tăng cường cung cấp vắc xin. Chúng ta cũng cần nâng cao hiệu quả sản xuất vì sự thiếu hụt và tắc nghẽn trong chuỗi cung ứng. Bằng sáng chế sẽ không cung cấp cho bạn nhiều vắc xin hơn.
Lệ Phương