Trong đại dương hiện nay có rất nhiều hạt vi nhựa với đường kính hoặc độ dài chưa đến 5mm, do thể tích của chúng nhỏ, cho nên các loài sinh vật biển rất dễ nuốt phải. Ngày 04/12, Viện nghiên cứu Trung Ương Đài Loan cho biết, ông Trần Quốc Cần - nghiên cứu viên tại Trung tâm nghiên cứu Sự đa dạng ở sinh vật trực thuộc Viện nghiên cứu Trung Ương, đã thực hiện nghiên cứu trên loài sinh vật vùng gian triều là hà sun (tên khoa học: Amphibalanus amphitrite), và phát hiện ra rằng nếu như loài vật này không ngừng ăn phải hạt vi nhựa, thì tỷ lệ tử vong ở ấu trùng của chúng tăng gấp 3 lần. Bài luận văn nghiên cứu này đã được đăng tải trên kỳ san Environmental Pollution số tháng 12.
Hạt vi nhựa chủ yếu là từ rác thải hoặc quần áo bằng sợi nhân tạo, chúng bị xô đẩy bởi sóng biển và bị mặt trời chiếu vào, sau đó phân giải thành những mảnh vụn hoặc hạt li ti mà mắt người không nhìn thấy được, những hạt này rất dễ bị các sinh vật phù du, loài cá hay động vật có vỏ nuốt phải.
Nghiên cứu viên Trần Quốc Cần, cùng với thạc sĩ Sinh thái học tại trường Đại học Quốc gia Đài Loan là Dư Hãnh Bái đã cùng nghiên cứu trên loài hà sun, bắt đầu nuôi cấy từ giai đoạn ấu trùng cho tới khi trưởng thành, đồng thời cho chúng ăn những hạt vi nhựa polystyrene có kích thước và nồng độ khác nhau, sau đó cho chúng giao phối để sản sinh ra đời sau.
Kết quả phát hiện, hà sun hấp thụ hạt vi nhựa trong một thời gian dài không chỉ khiến cho tỷ lệ tử vong ở ấu trùng đời sau của chúng tăng lên gấp 3 lần so với những con không hấp thụ hạt vi nhựa, và hạt vi nhựa mà đời bố mẹ ăn vào càng nhỏ, ví dụ như hạt vi nhựa nhỏ như vi khuẩn với đường kính 1,7 và 6,8 µm, thì tỷ lệ tử vong ở ấu trùng đời sau sẽ càng cao, sự ảnh hưởng này là tiếp nối qua nhiều thế hệ của sinh vật. Ông Trần Quốc Cần nói: “Sau khi chúng (hà sun) ăn phải hạt vi nhựa, bản thân chúng không sao, nhưng con của chúng thì mau chết hơn, tỷ lệ tử vong cao gấp 3 so với bình thường, cứ như thế, hạt vi nhựa sẽ ảnh hưởng xuyên thế hệ đối với loài sinh vật này. ”
Ông Trần Quốc Cần cũng cho biết, hạt vi nhựa không có ảnh hưởng rõ rệt đối với loài động vật đáy không xương sống, nhưng độc tính tích lũy từ trong hạt vi nhựa lại có thể ảnh hưởng xuyên thế hệ, và cũng có thể tích lũy vào trong cơ thể của loài săn mồi bậc cao hơn trong chuỗi thức ăn, việc này sẽ gây ảnh hưởng đến toàn bộ hệ sinh thái đại dương. Mặc dù trước mắt giới chuyên môn vẫn còn đang trong quá trình nghiên cứu về vấn đề ảnh hưởng của hạt vi nhựa đối với sức khỏe con người, nhưng bảo tồn sinh thái đại dương, giảm thiểu sử dụng sản phẩm nhựa cũng là những việc làm cấp bách mà loài người cần phải thực hiện ngay bây giờ.
Thúy Anh