Ngày 30/07, Quốc vụ khanh của Mỹ là ông Mike Pompeo đã nhận lời mời tham gia phiên điều trần của Ủy ban Ngoại giao trực thuộc Thượng Viện Hoa Kỳ, và thuyết minh về dự toán niên độ thuế năm 2021 của Quốc Vụ Viện. Tại phiên điều trần, một số nghị sĩ đã quan tâm đến những hành động của Trung Quốc và tình hình ở Hong Kong, và cũng có người đặt câu hỏi về việc liệu quan hệ giữa Mỹ và Đài Loan có hướng phát triển nào mới không?
Ông Cory Gardner - Chủ tịch tiểu ban Châu Á Thái Bình Dương trong Ủy ban Ngoại giao đã đưa ra câu hỏi, chính phủ của ông Trump có những hành động gì trong hiệp định thương mại song phương giữa Mỹ và Đài Loan. Ông Pompeo bày tỏ, ông hiểu rằng có rất nhiều người đều đang quan tâm đến vấn đề này, nhưng thương mại không phải là sự vụ trọng tâm của Quốc Vụ Viện. Tuy nhiên ông cũng chỉ ra, phía Mỹ vẫn luôn nỗ lực thực hiện lời hứa với người dân Đài Loan, bao gồm cho phép đề án mua bán vũ khí quân sự nhằm giúp người dân Đài Loan bảo vệ nền dân chủ.
Nghị sĩ đảng Dân chủ là ông Jeff Merkley thì đặt câu hỏi rằng, những sự kiện gần đây diễn ra tại Hong Kong có làm thay đổi cách nhìn của Mỹ về Đài Loan, hoặc là giúp cho phía Mỹ tìm ra cách ủng hộ Đài Loan nhiều hơn nữa hay không? Ông Merkley bày tỏ, mặc dù Mỹ có không ít giao dịch mua bán vũ khí quân sự với Đài Loan, nhưng phải chăng Mỹ nên có nhiều hành động cụ thể hơn trong việc ủng hộ Đài Loan tham gia quốc tế? Ông Pompeo trả lời rằng, mặc dù Trung Quốc xem cả hai nơi này đều là một phần lãnh thổ của mình, nhưng tình hình của Đài Loan và Hong Kong không giống nhau; về mặt ủng hộ cho Đài Loan tham gia các tổ chức quốc tế, Quốc Vụ Viện đã có đội ngũ chuyên phụ trách về việc này, các đơn vị có liên quan cũng đang nỗ lực từ nhiều phương diện khác nhau, ví dụ như Đại hội Y tế Thế giới (WHA) và Liên Hiệp Quốc. Ông Pompeo nhấn mạnh: “Phía Mỹ hy vọng có thể đảm bảo cho Đài Loan được đại diện trong bất kỳ trường hợp nào, trở thành một phần trong những cuộc họp chính thức và không chính thức của quốc tế.”
Ông Merkley cũng chỉ ra, phía Mỹ vẫn luôn cho rằng Tổng thống của Mỹ và Đài Loan không nên gặp mặt vì sợ đụng chạm đến Trung Quốc, liệu ông Pompeo có đồng tình với cách làm thường gặp như thế hay không? Về việc này, ông Pompeo không muốn trả lời công khai, nhưng ông cũng nhấn mạnh, nhiều nhiệm kỳ chính phủ và chính đảng của Mỹ đều tuân thủ theo một loạt những “lý giải” chung, chính phủ ông Trump cũng sẽ tiếp tục đi theo những tiền lệ này, và cũng sẽ tìm hiểu về những nghĩa vụ liên quan của phía Mỹ trong Luật Quan hệ Đài Loan.
Thúy Anh