21 năm trước, khi còn là phóng viên của kênh truyền thông Deutsche Welle (Đức), ông Gunter Knabe đã từng có một buổi phỏng vấn riêng với cựu Tổng thống Đài Loan ông Lý Đăng Huy, đó là một buổi trò chuyện mà đến nay vị cựu phóng viên này vẫn nhớ mãi. Ngày 30/07, ông Gunter Knabe bày tỏ, ông Lý Đăng Huy rõ ràng là đã có một kế hoạch tỉ mỉ cho “Lưỡng Quốc Luận” (Lý luận hai quốc gia), nhưng do e ngại gặp phải sự phản đối của Mỹ, cho nên mới chọn nói ra trên truyền thông Đức.
Ngày 09/07/1999, ông Lý Đăng Huy nhận lời phỏng vấn riêng của ông Gunter Knabe, khi đó là chủ nhiệm ban châu Á tại đài Deutsche Welle, cựu Tổng thống bày tỏ, Trung Hoa Dân Quốc từ khi được thành lập vẫn luôn là một quốc gia có chủ quyền độc lập, từ sau khi sửa đổi hiến pháp vào năm 1991, đã định nghĩa mối quan hệ giữa hai bờ eo biển là mối quan hệ giữa quốc gia với quốc gia, hoặc ít nhất là “mối quan hệ mang tính đặc thù giữa quốc gia với quốc gia”.
Chủ trương “Lưỡng Quốc Luận” nhanh chóng gây chấn động ở hai bờ eo biển và toàn cầu, truyền thông các nước tranh nhau đưa tin về việc này, và cũng gián tiếp đưa tên tuổi của đài Deutsche Welle đến với nhiều người hơn. Khi trả lời phỏng vấn của hãng Thông tấn xã Trung Ương (CNA), ông Gunter Knabe trước tiên bày tỏ lòng thương tiếc đối với sự ra đi của cựu Tổng thống Lý Đăng Huy, và cũng gửi lời hỏi thăm và an ủi đến gia quyến; ông Knabe nói, khi đó ông chỉ nghĩ rằng đây là một bài phỏng vấn thông thường, nhưng không ngờ lại lấy được một tin độc quyền gây chấn động thế giới như thế, bây giờ nghĩ lại có thể nói là một niềm tự hào trong cuộc đời phóng viên của ông. Sau khi bài phỏng vấn được công bố, ông Gunter Knabe mới phát hiện rằng, ông Lý Đăng Huy và các đồng nghiệp đã cùng lập ra kế hoạch trong suốt 1 năm hơn, tham khảo kinh nghiệm mối quan hệ qua lại giữa Đông Đức và Tây Đức trong giai đoạn chiến tranh Lạnh, và còn cố tình chọn truyền thông Đức để làm nơi công bố Lưỡng Quốc Luận của mình.
Năm 1972, Đông Đức và Tây Đức ký kết Hiệp định cơ bản, quy phạm về mối quan hệ đặc thù giữa hai nước không phụ thuộc lẫn nhau, sau đó thì thiết lập văn phòng đại diện trên lãnh thổ của nhau và cùng tham gia Liên Hiệp Quốc. Ông Lý Đăng Huy khi đó đã không nhận lời phỏng vấn của những tiếng nói có sức lan tỏa mạnh như truyền thông Mỹ, mà lại cố tình chọn đài Deutsche Welle của Đức, một kênh truyền thông chưa có tiếng tăm gì ở thời đó, để đề xuất Lưỡng Quốc Luận của mình. Ông Gunter Knabe phân tích nguyên nhân của sự lựa chọn này, có lẽ là do e ngại phía Mỹ xem Lưỡng Quốc Luận như là một chủ trương gây hấn. Mặc dù đã trải qua rất nhiều năm, nhưng buổi phỏng vấn riêng với cựu Tổng thống Lý Đăng Huy năm đó vẫn in sâu trong trí nhớ của ông Gunter Knabe. Ông Knabe cho biết, cựu Tổng thống Lý Đăng Huy là một người hòa nhã, thân hình cao to nhưng lại không ra vẻ ta đây, là một chính trị gia vĩ đại khiến cho người ta ấn tượng sâu sắc.
Thúy Anh