Trước sự chứng kiến của Bộ trưởng Bộ Kinh tế Thẩm Vinh Tân, ngày 18-12 Ngài Thạch Thụy Kỳ, Đại sứ Văn phòng Kinh tế và Văn hóa Đài Bắc tại Việt Nam cùng với ông Nguyễn Anh Dũng, Chủ nhiệm Văn phòng Kinh tế Văn hóa Việt Nam tại Đài Bắc đã hoàn thành việc ký kết phiên bản mới của Hiệp định bảo hộ đầu tư giữa Đài Loan – Việt Nam (BIA), sau này giữa đôi bên sẽ đưa ra sự bảo hộ toàn vẹn hơn cho doanh nghiệp Đài Loan. Ngày 19-12 Bộ Ngoại giao Đài Loan bày tỏ hoan nghênh trước việc ký kết này, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Âu Giang An cho biết, sau Philippines, Ấn Độ, Đài Loan hoàn thành việc thay đổi phiên bản mới của Hiệp định bảo hộ đầu tư với hai nước trên, một phiên bản mới của Hiệp định bảo hộ đầu tư giữa Đài Loan – Việt Nam sẽ được nâng cấp tiêu chuẩn bảo hộ toàn diện.
Bà Âu Giang An cho biết: “Đài Loan và Việt Nam giữa hai bên đều có tiến hành giao lưu chặt chẽ trên các lĩnh vực như đầu tư kinh tế, giao lưu văn hóa, du lịch, giáo dục, bảo vệ môi trường và bồi dưỡng nhân tài, nhân dân hai nước có nhiều hoạt động giao lưu chặt chẽ, dựa trên cơ sở kiên định này, trong tương lai hai bên sẽ tiếp tục vun đắp mối quan hệ hữu nghị và đối tác thực chất giữa Đài Loan và Việt Nam.”
Bộ trưởng Bộ Kinh tế Thẩm Vinh Tân cũng dự kiến sau khi thay đổi phiên bản mới cho Hiệp định BIA giữa Đài Loan – Việt Nam, qua đó sẽ thúc đẩy doanh nghiệp Đài Loan tăng bước nhịp tiến tới Việt Nam, đối với nhóm doanh nghiệp vốn đã đầu tư khai thác công nghiệp tại Việt Nam, cũng sẽ tập họp lực lượng thu hút càng nhiều doanh nghiệp Đài Loan vào hợp sức phát triển.
Bộ Kinh tế cho biết, phiên bản cũ của Hiệp định bảo hộ đầu tư được ký kết từ năm 1993 và có hiệu lực cho đến nay đã 26 năm, để đáp ứng theo nhu cầu của Hiệp định đầu tư trên thế giới dành cho các nhà đầu tư trở nên ngày một hoàn thiện và đầy đủ hơn, cũng như xu hướng doanh nghiệp Đài Loan đầu tư tại Việt Nam trở nên đa dạng hóa, trải qua nhiều năm bàn thảo và thỏa thuận, cuối cùng Đài Loan và Việt Nam hoàn thành đàm phán, vào ngày 18-12 tại Bộ Kinh tế chính thức đặt bút ký kết hiệp định, trong tương lai Chính phủ Việt Nam sẽ dành ra nhiều quyền lợi bảo đảm tốt hơn cho doanh nghiệp Đài Loan, xúc tiến doanh nghiệp tích cực đầu tư tại Việt Nam.
Theo tài liệu của Bộ Kinh tế công bố, trong phiên bản mới của Hiệp định BIA sẽ nâng cấp tiêu chuẩn bảo hộ toàn diện, đồng thời mở rộng phạm vị bảo hộ đầu tư, bao gồm các mô hình đầu tư mới cũng sẽ nằm trong phạm vi bảo hộ, ví dụ như doanh nghiệp Đài Loan thông qua nước thứ ba đầu tư gián tiếp tại Việt Nam, thị trường hàng kỳ hạn, quyền lựa chọn, các sản phẩm liên quan với tài chính v.v....; ngoài ra cũng tăng thêm sự đảm bảo đối với doanh nghiệp Đài Loan sẽ được hưởng đãi ngộ như công dân Việt Nam; tăng mới quy định đối với phía chính phủ Việt Nam không được yêu cầu doanh nghiệp Đài Loan phải sử dụng sản phẩm Việt Nam theo một tỷ lệ nhất định, mới cho phép nhà máy tiếp tục kinh doanh hoạt động.
Để xử lý những tranh chấp của doanh nghiệp Đài Loan đầu tư tại Việt Nam, trong hiệp định của quy định rõ về trình tự “giải quyết tranh chấp giữa nhà đầu tư và nước chủ nhà”, khi xảy ra tranh chấp về đầu tư, trước tiên doanh nghiệp Đài Loan có thể tiến hành tư vấn và thương lượng với chính phủ Việt Nam, nếu trong vòng 6 tháng chưa giải quyết được mối tranh chấp, doanh nghiệp Đài Loan có thể đề xuất với nước chủ nhà tìm đến sự cứu trợ của trọng tài quốc tế; trong hiệp định cũng tăng thêm cơ chế thỏa thuận của chính phủ, nếu doanh nghiệp Đài Loan gặp vấn đề đầu tư hay rào cản, chính phủ Đài Loan có thể liên hệ với chính phủ Việt Nam đưa ra sự hỗ trợ; phía chính phủ Việt Nam cũng nên công bố kịp thời về các luật quy định và biện pháp đầu tư có liên quan, đồng thời trả lời với phía Đài Loan về bất kỳ nghi ngờ liên quan tới luật mới, thực hiện triệt để sự minh bạch hóa các quy định.
Bộ Kinh tế cho biết, đứng trước xu hướng va chạm thương mại có khả năng kéo dài giữa Mỹ và Trung Quốc, mang lại nhiều ảnh hưởng cho toàn cầu, cũng như dẫn đến tình trạng sắp xếp lại chuỗi cung ứng công nghiệp, khiến Việt Nam trở thành địa điểm đầu tư nóng nhất của các nhà đầu tư nước ngoài, cộng thêm Việt Nam là thành viên trong Hiệp định Đối tác Toàn diện và Tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP) và Hiệp định Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực (RCEP), trở thành là sự lựa chọn ưu tiên cho doanh nghiệp Đài Loan đầu tư tại các nước Đông Nam Á, thông qua phiên bản của Hiệp định bảo hộ đầu tư được ký kết vào dịp này, có thể mang lại thành quả quan trọng cho Chính sách hướng Nam mới mà chính phủ đang nỗ lực thúc đẩy hiện nay, có khả năng tăng cường niềm tin của doanh nghiệp Đài Loan đầu tư tại Việt Nam, làm sâu sắc thêm quan hệ kinh tế thương mại giữa Đài Loan – Việt Nam.
Minh Hà