Trong một năm qua, Thị trưởng của thành phố Praha (Cộng Hòa Séc) ông Zdenek Hrib đã gặp phải không ít trở ngại từ trong nước do qua lại với Đài Loan, và cũng khiến cho mối quan hệ giữa Séc với Trung Quốc không ngừng dậy sóng. Đến nay, khi toàn hội đồng thành phố Praha đều bỏ phiếu đồng ý thông qua đề án trở thành thành phố kết nghĩa với Đài Bắc, công lao của vị thị trưởng này là vô cùng to lớn.
Ông Hrib chỉ vừa mới nhậm chức thị trưởng vào cuối năm ngoái, nhưng hồi tháng 1 năm nay đã tuyên bố bãi bỏ điều khoản có liên quan đến chính sách Một Trung Quốc và Đài Loan là một phần lãnh thổ không thể chia cắt với Trung Quốc trong hiệp ước thành phố kết nghĩa mà người tiền nhiệm của ông ký kết với Bắc Kinh, đồng thời còn chủ động tiếp kiến thủ tướng của chính phủ Tây Tạng lưu vong Lobsang Sangay tại Toà thị chính của Praha, ngang nhiên thách thức chính sách thân với Trung Quốc của Tổng thống Milos Zeman, có thể nói đây là những tin tức gây chấn động cho mối quan hệ giữa Séc và Trung Quốc.
Theo lời của ông Hrib, thời học sinh của ông từng đến Đài Loan thực tập và có ấn tượng rất tốt về vùng đất này, còn tự xưng là fan của Đài Loan. Vào hồi tháng 3 năm nay, ông Hrib đã đích thân đến thăm Đài Loan, và gặp Tổng thống Thái Anh Văn, đồng thời cũng nhắc đến việc kết nghĩa giữa hai thành phố.
Trên thực tế, những hành động thân thiện với Đài Loan của ông Hrib cũng đã phần nào phản ánh thái độ bất mãn của xã hội Séc đối với Trung Quốc trong những năm gần đây.
Năm 2016, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã lần đầu tiên đến thăm thành phố Praha, và còn hứa hẹn sẽ mang lại một khoản đầu tư lớn cho Cộng Hoà Séc, khi ấy ông Zeman còn bày tỏ hy vọng Séc có thể trở thành “con tàu mẹ vững bền hỗ trợ cho Trung Quốc trong việc mở rộng đầu tư tại châu Âu”. Tuy vậy, vài năm qua, nhiều hứa hẹn đầu tư của Trung Quốc đều không trở thành hiện thực, thương gia thần bí Diệp Giản Minh - người đã nối sợi dây liên kết giữa hai nước cũng biến mất tăm. Việc ông Hrib dự định xóa bỏ điều khoản Một Trung Quốc cũng chính là vào lúc mà xã hội Cộng Hoà Séc đang nổi lên làn sóng nghi ngờ đối với Trung Quốc.
Ngoài ra, 30 năm trước Cộng Hoà Séc đã lật đổ chế độ thống trị độc tài của Đảng Cộng Sản, cho nên người dân cũng rất xem trọng những giá trị dân chủ và nhân quyền. Thế nhưng những năm gần đây, Séc đã phải chịu đau khổ bởi chế độ chính trị dân túy của phe cánh hữu, Tổng thống Zeman và Phó Tổng thống Andrej Babis đều không muốn tiếp tục phát huy tinh thần của cuộc Cách mạng Nhung, đi ngược lại với chủ nghĩa nhân đạo và đường lối thân với châu Âu của Tổng thống tiền nhiệm Vaclav Havel. Vì thế, việc ông Hrib chú trọng đến mối quan hệ thân thiện với Đài Loan và vấn đề nhân quyền ở Tây Tạng, chủ động đề xuất rằng “nhân quyền quan trọng hơn gấu trúc”, thà từ bỏ con gấu trúc mà Bắc Kinh đã hứa là sẽ tặng cho Praha, vẫn kiên quyết với những giá trị nhân quyền, thái độ cứng rắn này đã nhận được rất nhiều sự ủng hộ của người dân Cộng Hòa Séc.
Dựa theo kế hoạch của ông Hrib, thì việc kết nghĩa giữa hai thành phố sẽ được ký kết khi Thị trưởng thành phố Đài Bắc Kha Văn Triết đi thăm Praha vào tháng 1 năm sau. Và vào hồi tháng 3 năm nay, trong chuyến viếng thăm Đài Bắc, ông Hrib đã bày tỏ hy vọng Đài Bắc có thể tặng một con tê tê cho Praha, cho nên có lẽ trong thời gian sắp tới, loài tê tê giống Đài Loan, loài vật vô cùng quý hiếm đối với người châu Âu, sẽ xuất hiện trong sở thú của Praha thay cho gấu trúc.
Thúy Anh