Trong báo cáo năm của Uỷ ban Thẩm tra an ninh và kinh tế Mỹ - Trung Quốc (USCC) thuộc Quốc Hội Mỹ đã chỉ ra, mối lo về “Một nước hai chế độ” của Đài Loan đang dần lớn hơn khi tình hình biểu tình ở Hong Kong ngày một căng thẳng, báo cáo này cũng kiến nghị Bộ Quốc phòng Mỹ nên tiến hành nghiên cứu, xây dựng một kế hoạch để ngăn chặn Trung Quốc mưu đồ dùng vũ lực để thống nhất Đài Loan.
Ngày 14/11, USCC đã công bố báo cáo năm 2019 mà đơn vị này trình cho Quốc Hội Mỹ. Chủ tịch USCC bà Carolyn Bartholomew bày tỏ, tình hình căng thẳng leo thang ở Hong Kong cũng khiến cho Đài Loan lo ngại hơn về mưu đồ của Bắc Kinh. Bà chỉ ra, từ trước khi cuộc biểu tình tại Hong Kong diễn ra hồi tháng 6 năm nay, Bắc Kinh đã nhiều lần gây sức ép to lớn đến ngoại giao và kinh tế của Đài Loan, và Đài Loan cũng đang phải đối mặt với sự uy hiếp không ngừng về mặt quân sự từ Trung Quốc.
Khi nhắc đến Đài Loan, bài báo cáo này cũng kiến nghị Quốc Hội chỉ thị cho Quốc vụ khanh của Mỹ nộp bản báo cáo để nói rõ về kế hoạch ứng phó hoặc hành động mà Mỹ sẽ thực hiện đối với vấn đề Bắc Kinh ý đồ cô lập lãnh đạo dân chủ của Đài Loan, đồng thời tăng cường ủng hộ Đài Loan tham gia vào xã hội quốc tế, và thúc đẩy sự giao lưu giữa các quan chức Mỹ và Đài Loan dựa theo Luật Du lịch Đài Loan.
Bài báo cáo này cũng nhắc đến việc Mỹ nên có chiến lược cụ thể trong việc viện trợ an ninh và mở rộng phát triển đối với các nước duy trì quan hệ ngoại giao với Đài Loan, thúc đẩy sự hợp tác đa bên giữa Đài Loan với các quốc gia dân chủ khác. Đồng thời, báo cáo cũng kiến nghị Quốc Hội chỉ thị Văn phòng Tình báo Quốc gia tiến hành nghiên cứu sức ảnh hưởng đối với dây chuyền cung ứng sản phẩm công nghệ cao từ Đài Loan, Trung Quốc, Hàn Quốc và Nhật Bản dựa trên tình hình tại khu vực biển Đài Loan. Ủy ban USCC kiến nghị Quốc Hội chỉ thị Bộ Quốc phòng tiến hành nghiên cứu cơ mật, đặt trọng tâm ở mục tiêu hiện đại hóa lực lượng Giải phóng quân của Trung Quốc vào năm 2035 có ảnh hưởng như thế nào đối với những lời hứa hẹn của Mỹ trong việc thực thi Luật Quan hệ Đài Loan và khả năng kháng cự của Mỹ trước các hành động vũ lực gây ảnh hưởng đến an toàn của Đài Loan.
Ủy ban USCC chỉ ra, hạng mục nghiên cứu này nên được thuyết trình trước các ủy ban có liên quan trong Quốc Hội, và đặt ra quy tắc ngăn chặn đối với kế hoạch dùng vũ lực thống nhất Đài Loan trong vòng 15 năm của Trung Quốc. Ủy ban này cũng kiến nghị Quốc Hội thông qua trình tự lập pháp để củng cố quan hệ hợp tác an ninh giữa Mỹ và Đài Loan, mở rộng kế hoạch giao lưu và tập huấn nhân sự quốc phòng giữa hai bên, đồng thời chỉ thị các cơ quan hành chính của Mỹ cho phép nhân viên quân sự của hai bên được phép mặc quân phục khi đến giao lưu.
Về phần Hong Kong, Ủy ban USCC kiến nghị, nếu như Trung Quốc phái lực lượng Giải Phóng Quân hay lực lượng vũ trang đến trấn áp hoạt động biểu tình tại Hong Kong, Quốc Hội Mỹ nên dừng ngay Luật Chính sách Mỹ - Hong Kong được thông qua vào năm 1992, xóa bỏ những đãi ngộ đặc biệt về mặt kinh tế của Hong Kong.
Thúy Anh