Ngày 9-11 năm nay là kỷ niệm tròn 30 năm bức tường Berlin sụp đổ đánh dấu sự kết thúc của thời chiến tranh lạnh, sau khi bức tường Berlin sụp đổ vào năm 1989, Đông Đức và Tây Đức thống nhất, các chính quyền cộng sản ở các nước Đông Âu cũng lần lượt sụp đổ, mở bức màn sắt bước tới sự dân chủ (bức màn sắt là tên của ranh giới phân chia châu Âu thành hai khu vực riêng biệt từ cuối Thế chiến thứ II năm 1945). Tuy nhiên, sau 30 năm thì biên giới và chủ nghĩa cô lập vẫn chưa kết thúc.
Sau cuộc đại chiến thế giới lần thứ 2, thành phố Berlin của Đức khi đó bị các quốc gia gồm Liên Xô, Mỹ, Anh và Pháp chia làm 4 khu vực để chiếm lĩnh, Liên Xô thì thành lập chính phủ Đông Đức, còn khu vực do 3 quốc gia gồm Mỹ, Anh và Pháp chiếm lĩnh thì thành lập chính phủ Tây Đức.
Thời kỳ ban đầu, người dân Berlin có thể hoạt động tự do tại các khu vực thuộc Berlin, nhưng sau khi cuộc chiến tranh lạnh ngày càng gay gắt hơn, tới năm 1952 biên giới Berlin chia cắt Đông Đức và Tây Đức đóng cửa. Tới ngày 13-8-1961, Đông Đức bắt đầu xây dựng bức tường Berlin chia cắt thành phố Berlin làm hai.
Bức tường Berlin cũng là danh từ tượng trưng cho thời chiến tranh lạnh, có độ dài 155km cao 3-4 m, với hệ thống đài quan sát từ xa, rào kẽm gai, tường xi-măng tạo ra rất nhiều tuyến bảo vệ. Thời trước Đông Đức gọi bức tường Berlin là “Bức tường bảo vệ chống phát-xít”, nhưng mục đích thực sự là để ngăn chặn người Đông Đức tìm đến sự tự do.
Theo Trung tâm nghiên cứu lịch sử cận đại Potsdam chỉ ra, trong vòng 28 năm kể từ khi bức tường Berlin xây dựng tới khi sụp đổ vào năm 1989, ít nhất đã cướp đi 125 sinh mạng. Đại đa số những người thiệt mạng đều còn rất trẻ, họ bị cướp đi sinh mạng bởi các thiết bị như báo động, chó nghiệp vụ, mìn, lưới sắt có điện, hào sâu và rào kẽm gai, với những cái chết thảm thương bên bức tường Berlin.
Mùa thu năm 1989, khắp nơi tại Đông Đức xảy ra phong trào biểu tình của dân chúng, ban đầu chính quyền hy vọng lập kế hoạch nới lỏng những hạn chế về du lịch cho người dân Đông Đức, nhưng không ngờ rằng khi đó Ủy viên chính trị Trung ương Guenter Schabowski tưởng lầm là định mở cửa bức tường Berlin, vì vậy đã khiến hàng chục nghìn người dân bất ngờ xuống đường và phá đổ bức tường Berlin
Chập tối ngày 9-11-1989, tại cuộc họp báo, vào giây phút khi Ủy viên chính trị Trung ương Guenter Schabowski tuyên bố quy định mới người dân Đông Đức có thể tự do rời khỏi lãnh thổ, tượng trưng cho việc: trong lòng người dân Đông Đức bức tường Berlin - ranh giới giữa dân chủ và cộng sản đã hoàn toàn sụp đổ, cũng khép lại sự chia cắt của Berlin suốt 28 năm, nhờ vậy tới năm 1991 nước Đức thống nhất, chính thức kết thúc trạng thái bị chiếm lĩnh suốt 45 năm của Berlin, mọi người đều vô cùng hân hoan, mơ ước về một thế giới mới tốt đẹp sắp đến với triển vọng mở cửa, hợp tác và tự do.
Tuy vậy con người lại muốn dựng lên những bức tường mới, không chỉ Tổng thống Mỹ Donald Trump có kế hoạch xây tường ngăn tại biên giới giữa Mỹ và Mexico, mà chính phủ Israel cũng dự định xây bức tường cách ly tại khu vực chiếm lĩnh ở bờ tây của con sông Jordan, Hungari cũng đã đặt tường dây thép gai tại dọc 300km biên giới giữa Serbia và Croatia để ngăn chặn người di cư.
Theo Alexandra Novosseloff - nghiên cứu viên cao cấp thuộc Viện nghiên cứu hòa bình quốc tế New York cho biết, những bức tường ngăn vẫn còn, và còn hơn gấp nhiều lần, những bức tường ngăn thời nay còn nhiều hơn 30 năm trước.
Hải Ly