Vừa qua, 6 đội học sinh trung học phổ thông của Đài Loan tiến quân vào chung kết Cuộc thi robot thế giới diễn ra tại Detroit, Mỹ, đã mang về tin tốt, trường THPT nghề Nam Cảng, thành phố Đài Bắc đã giành được giải Tài năng trẻ cao điểm nhất. Tổng thống Thái Anh Văn cũng đã gọi điện chúc mừng thành tích của đoàn.
FRC (FIRST Robotics Competition) là cuộc thi robot do tổ chức phi lợi nhuận quốc tế FIRST (For Inspiration and Recognition of Science and Technology) tổ chức, mỗi năm có hơn 3850 đội thi đấu đến từ Mỹ và hơn 10 quốc gia trên thế giới đến tham dự, quy tụ hơn 100 ngàn học sinh trung học phổ thông đến với sự kiện của tổ chức này.
Bắt đầu từ tháng 2 năm nay, giải khu vực đã được tổ chức tại các khu vực như Mỹ, châu Úc, v.v.. Năm nay Đài Loan có đến 20 đội đi tham dự, cao nhất từ trước đến này, trong đó 6 đội giành được tấm vé vào vòng chung kết gồm Trường Hoa Kỳ Đài Bắc (Taipei American School), trường THPT Lệ Sơn, trường THPT Nội Lịch, trường THPT nghề Nam Cảng, trường THPT Thụy Tường và trường THPT Hằng Nghị.
Vòng chung kết của FRC đã diễn ra từ ngày 24/04 - 27/04 tại trung tâm triển lãm Cobo Center, Detroit, với 408 đội tham dự, 15 ngàn học sinh THPT chia làm 6 khu vực để thi đấu đồng bộ.
Ngày 17/03, trường THPT nghề Nam Cảng thi đấu tại khu vực Bắc Los Angeles (Los Angeles North Regional), trong thiết kế và chế tạo robot của đội đã thể hiện sức sống mạnh mẽ trong công nghệ và kỹ thuật của Đài Loan, dù bị ngã vẫn có thể lật người để đứng dậy, khiến cho cả hội trường đều phải vỗ tay tán thưởng, đồng thời cũng giành được vé bước tiếp vào vòng trong.
Khi bước vào chung kết, trường THPT nghề Nam Cảng với thành tích 5 thắng 5 bại ở giai đoạn 1 đã không thể lọt vào vòng thi tranh giải Quán quân, nhưng do tổng điểm thi đấu xếp vị trí thứ nhất trong danh sách 12 đội tiềm năng mới của 2 khu vực thi đấu, nên đã giành được giải Tài năng mới cao điểm nhất, và cũng trở thành đội Đài Loan duy nhất giành được giải thưởng trong mùa giải năm nay.
Giáo viên môn Điện tử tại trường THPT nghề Nam Cảng, ông Chi Dụ Văn cho biết, từ vòng thi đấu khu vực đến chung kết, học sinh đã học hỏi được rất nhiều điều, ông nói: “Mọi người đều rất mạnh, thực lực ở vòng chung kết khác xa so với khi thi đấu ở vòng khu vực. Robot của chúng tôi khi còn ở vòng khu vực xem ra cũng khá tốt, nhưng khi đến đây thì chẳng khác nào hạt cát so với đại dương.”
Ngoài ra, ông Chi Dụ Văn còn nói thêm: “Từ trước đến nay chưa từng có kinh nghiệm thi đấu như thế này, mặc dù chúng tôi thua trận, nhưng mọi người ai nấy đều vui vẻ. Thua nhưng rất vui mừng, vì có thể mở mang tầm mắt, thấy được những ưu điểm về robot của đối phương, sau khi thi đấu xong chúng tôi còn đặc biệt chạy đi thỉnh giáo họ nữa.”
Trường THPT Nội Lịch, thành phố Đào Viên đã giành được Giải Tài năng mới siêu sao (Rookie All-star Award) tại khu vực thi đấu San Diego, lần đầu tiến quân vào vòng chung kết, 30 học sinh đại diện trường đến tham dự vừa được mở mang tầm mắt, vừa có được kinh nghiệm quý báu trong đời.
Phỏng vấn giáo viên môn Khoa học kỹ thuật đời sống Thái Đình Khoa qua điện thoại bày tỏ: “15 ngàn người ở trong cùng một hội trường, làm cùng một việc, nhưng lại vô cùng trật tự, các em học sinh chưa từng có dịp tiếp xúc với cảnh tượng như vậy. Có thể nhìn thấy cách mà người khác tôn trọng khoa học kỹ thuật, công nghiệp, đây là những gì mà chúng ta không thấy được ở Đài Loan.”
Thái Đình Khoa quan sát thấy những đội mạnh vào được vòng chung kết đều có thái độ rất nghiêm túc, cẩn thận, và phân công rõ ràng trong công việc. Ông nói: “Trong công nghiệp rất chú trọng môi trường, trình tự, bảo trì và quản lý. Trong lúc thi đấu, họ quản lý rất nghiêm ngặt đối với trạm bảo trì trong trung tâm triển lãm, đây cũng là quan niệm cốt lõi trong việc chế tạo sản xuất đại trà.”
Ngoài thái độ nghiêm túc cẩn trọng cao độ trong thiết kế và chế tạo robot, người Mỹ còn chú trọng thể hiện “sắc thái cá thể”, cả hội trường như là ngày hội của các em học sinh trung học phổ thông, các em không ngừng học hỏi từ trong quá trình thi đấu, đồng thời tìm kiếm mục tiêu nỗ lực mới cho bản thân.
Ông Thái Đình Khoa bày tỏ, tham gia cuộc thi lần này giúp ông cảm nhận được rằng giáo dục Đài Loan quá chú trọng thi cử, không thể giúp cho học sinh phát triển đa chiều được. Ông nói: “Từ trong cuộc thi này chúng tôi thấy được, từ xây dựng kế hoạch hoạt động, thiết kế mỹ thuật, trưng bày khoa học kỹ thuật và hợp tác với doanh nghiệp, những khâu này giữa trung học phổ thông, đại học và giới doanh nghiệp đều phối hợp rất nhịp nhàng.”
Ấn tượng sâu đậm nhất của ông Thái Đình Khoa là đội được NASA tài trợ, trên thân robot sử dụng kim loại cao cấp được dùng trong khoa học kỹ thuật vũ trụ, đây là điều mà đội học sinh đến từ THPT của Đài Loan không thể nào tưởng tượng nổi, “Giáo dục của Đài Loan cần phải tiến bộ hơn, đừng xem thi cử là trên hết nữa.”
Trong cuộc thi lần này, Cục trưởng Cục Quản lý Vườn Khoa học công nghiệp miền Trung, thuộc Bộ Khoa học Kỹ thuật, ông Trần Minh Hoàng cũng đã đích thân đến hiện trường thi đấu để cổ vũ cho các đội. Sau khi nhận được thông tin trường THPT nghề Nam Cảng giành giải, Văn phòng kinh tế văn hóa Đài Bắc tại Chicago cũng đã chuyển lời cuộc điện thoại chúc mừng của Tổng thống Thái Anh Văn và Phó Tổng Thống Trần Kiến Nhân đến các em học sinh.
Cục Quản lý Vườn Khoa học công nghiệp miền Trung, thuộc Bộ Khoa học Kỹ thuật những năm qua đã có công trong việc thúc đẩy cho học sinh Đài Loan tham gia thi đấu robot, hiện cũng đang cố gắng giành cơ hội để vòng thi đấu khu vực của Cuộc thi Robot thế giới 2020 tổ chức tại Đài Loan.
Thúy Anh