Trên đường công du các quốc đảo Thái Bình Dương, sáng ngày 28-3 theo giờ địa phương của Hawaii Tổng thống Thái Anh Văn đã cùng với Quỹ Heritage, nhóm các chuyên viên cố vấn Mỹ tổ chức buổi tọa đàm trực tuyến, hai bên giao lưu với chủ đề : “Đài Loan và Mỹ: mối quan hệ đối tác bền vững trong khu vực Ấn Độ – Thánh Bình Dương”. Tổng thống Thái Anh Văn cho biết, trong chính sách Ấn Độ – Thái Bình Dương, Đài Loan coi trọng ba khía cạnh gồm có dân chủ, phồn vinh khu vực và an ninh tập thể. Đầu tiên về mặt dân chủ, Tổng thống Thái Anh Văn đề cập tới sự thách thức mới đến từ những thông tin giả mạo, Đài Loan chính là đứng đầu chiến tuyến, đang thách thức tới đất nước liệu có khả năng bảo vệ nền dân chủ tự do của Đài Loan hay không, hoặc phải chịu khuất phục trước áp lực và sự điều khiển của chủ nghĩa độc tài, chính phủ Đài Loan cam kết sẽ nỗ lực hơn nữa để bảo vệ giá trị tự do quý giá này, đồng thời đảm bảo Đài Loan tiếp tục làm ngọn hải đăng dân chủ cho khu vực Ấn Độ – Thái Bình Dương, tiếp tục soi sáng mọi góc tối của khu vực.
Về khía cạnh phồn vinh khu vực, Tổng thống Thái Anh Văn cho biết, Đài Loan sẽ đóng vai trò tích cực trong lĩnh vực thương mại, đầu tư và lấy nguyên tắc và chuẩn mực làm nền tảng, tôn trọng hệ thống kinh tế của các nước để tạo dựng phồn vinh cho khu vực, vì vậy trong 3 năm qua, dựa vào Chính sách hướng Nam mới, Đài Loan tích cực xây dựng mối quan hệ kinh tế thương mại mạnh mẽ hơn nữa với các quốc gia Đông Nam Á và Nam Á.
Về an ninh tập thể, Tổng thống Thái Anh Văn nêu ra, đối mặt những thách thức dồn dập đến từ Trung Quốc, từ trước tới nay Chính phủ Đài Loan luôn thể hiện thái đội kiên định, thực tế và chịu trách nhiệm để ứng phó, bảo vệ lợi ích chung của khu vực. Đài Loan tiếp tục tìm kiếm không gian sống chung với với Trung Quốc, không phải chống lại, mà là tìm đến sự hòa giải, mà không phải xung đột, cho dù là lời nói hay hành động đều cố gắng duy trì, cân bằng mối quan hệ hai bên, đảm bảo nền hòa bình eo biển và duy trì hiện trạng được ổn định.
Tổng thống Thái Anh Văn cho biết: “Mặc dù chúng tôi bày tỏ thiện chí, nhưng Trung Quốc vẫn mưu toan thay đổi hiện trạng, phá hoại thể chế dân chủ của Đài Loan, gia tăng căng thẳng quân sự, đồng thời thu hẹp không gian phát triển của Đài Loan trên trường quốc tế, làm người dân Đài Loan không thể tin cậy vào Trung Quốc, mang lại nhiều thách thức hơn nữa cho quan hệ hai bờ eo biển sau này, vì hành động của Trung Quốc khiến Đài Loan rất nên tăng cường khả năng tự vệ và ngăn chặn.”
Trong buổi tọa đàm giao lưu trực tuyến tại Diễn đàn Quỹ Heritage, Tổng thống Thái Anh Văn được hỏi về nhận xét của bà đối với việc Hồng Kông thực thi một quốc gia, hai chế độ, bà nêu ra, hiện nay Hồng Kông đã nhắc nhở tất cả người làm chính trị ở Đài Loan bất kể rằng thuộc về chính đảng nào, đều nên cẩn thận để tránh rơi vào bẫy của Trung Quốc, cho dù là dụ dỗ bằng kinh tế hay bằng những hứa hẹn khác, bởi mục đích cuối cùng hướng tới vẫn là “một quốc gia, hai chế độ”. Tổng thống Thái Anh Văn cũng nhắc nhở, ví dụ như từ “sự thỏa thuận năm 1992” đã trở thành “một quốc gia, hai chế độ”, mà dù sớm hay muộn cũng sẽ từ “một quốc gia, hai chế độ” trở thành là “một quốc gia”, đây chính là tình trạng của Hồng Kông đang trải nghiệm bây giờ. Là bản mẫu của giải pháp “một quốc gia, hai chế độ”, mà hai chế độ này được áp dụng tại Hồng Kông lại không nhận được sự tôn trọng, thông qua kinh nghiệm của Hồng Không đã khiến đa số người Đài Loan đều tự chối giải pháp một quốc gia, hai chế độ.
Cuối cùng Tổng thống Thái Anh Văn mong muốn có thể xây dựng mối quan hệ tích cực giữa hai bờ eo biển, áp dụng mô hình hợp tác có lợi cho nhân dân Đài Loan và doanh nghiệp cũng như bảo vệ hòa bình ổn định cho hai bờ eo biển. Tuy nhiên, Trung Quốc cần phải đồng ý cùng với Đài Loan nỗ lực tiến tới mục tiêu, không tạo ra tiền đề khi đàm phán.
Minh Hà