Gần đây có báo chí nước ngoài nêu ra, trong số các quốc đảo ở Thái Bình Dương có quan hệ ngoại giao với Đài Loan, Quần đảo Solomon có thể sẽ là quốc gia nối tiếp quay hướng thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc. Ngày 20-3 Bộ Ngoại giao cũng ngay sau đó cho biết, nhìn chung tình hình quan hệ ngoại giao giữa chính phủ Trung Hoa Dân Quốc và các quốc gia ở Thái Bình Dương, giữa hai bên đều phát triển ổn định.
Đầu tháng 3 Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Từ Tư Kiệm đã đến thăm Quần đảo Solomon và gặp gỡ với Thủ tướng Rick Houenipwela, ngày 21-3 trả lời tại Viện Lập pháp, ông Từ Tư Kiệm nhấn mạnh, hiện nay tình hữu nghị giữa hai nước đều ổn định, ít nhất trước khi Quần đảo Solomon diễn ra cuộc bầu cử sẽ không có vấn đề gì.
Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Từ Tư Kiệm cho biết: “Lúc tôi có cuộc gặp gỡ với Thủ tướng Rick Houenipwela, ông cũng cam kết với chúng tôi rằng, trước khi diễn ra cuộc bầu cử, tình hữu nghị giữa hai bên ít ra sẽ không có vấn đề gì, lẽ tất nhiên sau khi bầu cử (nếu như) có tân chính phủ, chúng tôi cũng sẽ tích cực quán triệt với nước có quan hệ ngoại giao trên lĩnh vực viện trợ, giúp đỡ và qua lại, để củng cố tình hữu nghị của hai bên.”
Tuy nhiên, vì sao lại có những tin đồn như thế. Ông Từ Tư Kiệm cho rằng có lẽ do hai nguyên nhân sau, thứ nhất là dư luận nhận thấy đảng cầm quyền Quần đảo Solomon nêu ra phải kiểm điểm và nhìn lại mối quan hệ ngoại giao với Đài Loan, thứ hai là Tổng thư ký điều hành Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương (PIF) bà Meg Taylor có cách nói quán triệt theo nguyên tắc một nước Trung Quốc mà làm nảy sinh sự hiểu lầm; ông Từ Tư Kiệm giải thích thêm, xét theo tư cách và chức vụ của bà Meg Taylor không thể nào có những phát ngôn liên quan như vậy, hơn thế nữa, chính phủ Solomon có cái gọi là kiểm điểm và nhìn lại, là để chỉ phương thức viện trợ mà không phải nói về quan hệ ngoại giao.
Ông Từ Tư Kiệm cho biết: “Solomon nói đến vấn đề nhìn lại không có nghĩa là mối quan hệ ngoại giao, mà đó là chỉ cách thức viện trợ. Điểm thứ hai có một giới chức tên là Meg Taylor, trong Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương bà giữ vị trí là thư ký điều hành, không thể đưa ra quyết định như vậy để nói rằng hy vọng quán triệt theo nguyên tắc một nước Trung Quốc và thiết lập diễn đàn với Trung Quốc, do đó chúng tôi không cho rằng việc này ở phía Diễn đàn Quần đảo Thái Bình Dương sẽ đưa ra những thay đổi nào.”
Ngoài ra, ông Từ Tư Kiệm cũng trình bày rõ về sự tiến triển của “Hiệp định hợp tác kỹ thuật y tế vệ sinh công cộng giữa chính phủ Trung Hoa Dân Quốc và chính phủ Belize”. Ông cho biết, từ trước tới nay Belize luôn ủng hộ chính phu Trung Hoa Dân Quốc gia nhập vào tổ chức quốc tế, tháng 8 năm 2018 trong chuyến công du của Tổng thống Thái Anh Văn từng đến thăm nước này. Vì chính phủ Belize mong muốn có thể tăng cường quan hệ hợp tác trên lĩnh vực y tế vệ sinh công cộng, cho nên, vào tháng 11 năm 2015 giữa hai bên cũng tiến tới sự thỏa thuận về các điều khoản của hiệp định hợp tác, bắt đầu từ tháng 2 năm 2016 khởi động hiệp định này trong thời gian 5 năm, và đến khi sắp hết hạn sẽ tự động kéo dài thời hạn hợp tác.
Ông Từ Tư Kiệm cũng cho biết, điểm chính của hiệp định hợp tác gồm có 4 khía cạnh chấp hành, đó là tăng cường khả năng dự phòng bệnh mãn tính và y tế vệ sinh công cộng; xây dựng khả năng chăm sóc chuyên môn về bệnh mãn tính; hỗ trợ và tăng cường hệ thống thông tin y tế vệ sinh của Belize; và đề xuất bảng báo cáo về thống kê, phân tích dịch tễ học. Ông Từ Tư Kiệm cho biết, thông qua hiệp định hợp tác không những giúp cho Belize tăng cường phát triển y tế, đồng thời cũng nâng cao ưu thế y tế của Đài Loan lên tầm quốc tế.
Minh Hà